Przełom na polskim rynku pracy. Znana marka przejęta przez giganta
Akcje Żabka runęły! Japończycy wycofują się z Polski. Rozmowy o przejęciu zakończone fiaskiem
Kurs euro zawróci przez ceny ropy i gazu? Eksperci zalecają ostrożność
Chaos na GPW. UOKiK uderza w Columbus Energy! Spółka miała oszukiwać klientów
Akcje konkurenta CD Projekt odmienią GPW? Rekomendacje giełdowe wskazują na jeden kierunek
W ubiegłym tygodniu na rynkach finansowych utrzymywała się podwyższona zmienność. Głównymi czynnikami wpływającymi na notowania pozostawały wydarzenia na Bliskim Wschodzie, w tym przede wszystkim stopniowa normalizacja żeglugi w Cieśninie Ormuz. Pomimo incydentów, ubiegły tydzień przyniósł dalszy stopniowy spadek cen ropy do ok. 72 USD/baryłkę pod koniec tygodnia.
Tym samym deeskalacja ograniczyła ryzyko wzrostu cen surowców i oczekiwań inflacyjnych, co doprowadziło do dalszego spadku rentowności obligacji. W zeszłym tygodniu doszło również do dalszego umocnienia się dolara, co przełożyło się na osłabienie kursu złotego. W efekcie w ujęciu całego tygodnia kurs
Istotny, choć mniejszy wpływ na kurs złotego i krzywą dochodowości mogą mieć również wtorkowe wstępne dane o inflacji CPI w Polsce, które w przypadku realizacji naszej prognozy oddziaływać będą w kierunku umocnienia złotego i wzrostu rentowności obligacji. Z kolei środowe dane o indeksie PMI dla polskiego przetwórstwa w przypadku materializacji naszej prognozy będą oddziaływać w kierunku osłabienia złotego i zmniejszenia rentowności polskich obligacji
Rada Ministrów 8 czerwca 2026 r. przyjęła opracowany przez Ministerstwo Energii Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu (dalej KPEiK). Zawiera on kompleksowy plan działania w zakresie transformacji energetycznej, obejmujący wiele różnych obszarów oraz prognozy sięgające do 2040 r. Dokument został wysłany do Komisji Europejskiej, gdzie opracowane zostaną jego ocena oraz dodatkowe rekomendacje.
Poniżej prezentujemy najważniejsze wnioski płynące z tego dokumentu w perspektywie średnioterminowej oraz główne zmiany wprowadzone względem poprzedniej wersji planu.
Podobnie jak poprzednia wersja opublikowana w październiku 2024 r. (por. MAKROmapa z 21.10.2024), plan zawiera dwa scenariusze: ambitny scenariusz WAM (with additional measures), który oznacza przyspieszenie dotychczasowego tempa transformacji gospodarki i pasywny scenariusz WEM (with existing measures), który przedstawia prognozę transformacji w oparciu o aktualnie istniejące ramy prawne i inwestycyjne. Poniższa analiza koncentruje się wyłącznie na scenariuszu WAM, który najprawdopodobniej będzie wdrażany przez rząd.
Scenariusz WAM przedstawiony w zaktualizowanym KPEIK przewiduje wzrost udziału odnawialnych źródeł energii (OZE) w zużyciu końcowym energii brutto (łącznie w elektroenergetyce, ciepłownictwie, chłodnictwie i transporcie) do 32,0% w 2030 r. (wobec 32,6% w pierwotnej wersji) i 52,3% w 2040 r. (58,4% w pierwotnej wersji) z 21,0% w 2025 r. W przypadku udziału OZE w elektroenergetyce prognozowany jest wzrost do odpowiednio do 53,0% (wobec 56,1%) i 68,8% (wobec 69,4%) z 31,3% w 2025 r.
Spadek prognozowanego udziału w 2030 r. wynikał z rewizji w górę łącznej produkcji energii elektrycznej, podczas gdy na spadek w 2040 r. złożyły się niższa prognozowana produkcja energii z OZE, jak również niższa prognozowana produkcja energii ogółem.
Należy jednocześnie pamiętać, że scenariusz zarysowany w KPEiK zakłada wzrost całkowitej produkcji energii elektrycznej o ok. 10% w latach 2025-2030 i o kolejne ok. 38% w horyzoncie do 2040 r. Warto zaznaczyć, że ostateczny cel na 2040 r. uległ rewizji w dół o 12% względem planu z poprzedniej projekcji (270 TWh wobec 308 TWh w 2040 r.). Biorąc pod uwagę jednoczesne stopniowe wygaszanie elektrowni wykorzystujących paliwa kopalne, w tym pełne wygaszenie elektrowni węglowych w ciągu najbliższych 15 lat, oznacza to konieczność znaczącego zwiększenia produkcji energii z OZE, aby możliwe było osiągnięcie zarysowanych powyżej celów.
KPEIK zakłada, że produkcja energii elektrycznej z OZE zwiększy się prawie dwukrotnie pomiędzy 2025 r. i 2030 r. i o kolejne 79% pomiędzy 2030 r. i 2040 r. Transformacja ta będzie oparta przede wszystkim o zwiększenie udziału elektrowni wiatrowych (z 14,4% w 2025 r. do 31,8% w 2030 r. i 48,9% w 2040 r.) i elektrowni fotowoltaicznych (z 10,4% do odpowiednio 14,8% i 14,1%) w całkowitej produkcji energii elektrycznej. Udział pozostałych OZE (energia wodna, biogaz i biomasa) w całkowitej produkcji energii elektrycznej nie ulegnie znaczącym zmianom.
W porównaniu do założeń z poprzedniej wersji planu, można oczekiwać większego wzrostu produkcji fotowoltaicznej w krótkim terminie (29,0 TWh w 2030 r. wobec 24,6 TWh zaplanowanych w poprzedniej wersji), przy jednoczesnym zmniejszeniu się krótkoterminowego wzrostu produkcji wiatrowej (62,5 TWh w 2030 r. wobec 69,1 TWh zaplanowanych w poprzedniej wersji). Jednocześnie zarówno poziom produkcji energii wiatrowej, jak i słonecznej, uległ zwiększeniu w 2035 r., przy jednoczesnym obniżeniu w 2040 r.
W rezultacie w horyzoncie do 2030 r. zakładany jest wzrost produkcji energii elektrycznej w elektrowniach fotowoltaicznych o 64% oraz wzrost produkcji w energii w elektrowniach wiatrowych o 143% względem wartości z 2025 r. Za ponad połowę (57%) wzrostu produkcji energii wiatrowej w latach 2025-2030 będą odpowiadać powstające na Bałtyku morskie farmy wiatrowe, z których pierwsze zostaną oddane do użytkowania najpewniej już w 2026 r. Jednocześnie warto zaznaczyć, że zgodnie z planem w 2030 r. udział OZE w produkcji energii po raz pierwszy przekroczy 50%.
Warto zauważyć, że na lata 2031-2040 zaplanowane jest dalsze znaczące zwiększenie wzrostu całkowitej produkcji energii elektrycznej przy jednoczesnej eliminacji węgla oraz marginalizacji roli ropy i gazu do łącznego poziomu ok. 6% udziału w całkowitej produkcji. Realizacja takiego planu oznaczałaby dalsze niemal dwukrotne zwiększenie produkcji energii z OZE (186 TWh w 2040 r. wobec 104 TWh w 2030 r.) oraz ok. 16% udział energii jądrowej w całkowitej produkcji energii, której pojawienie się w polskim miksie energetycznym oznaczać będzie spadek udziału OZE pomiędzy 2035 r. i 2040 r., pomimo jednoczesnego bezwzględnego wzrostu produkcji. W poprzedniej wersji planu atom miał pojawić się w ograniczonym zakresie już w 2035 r., jednak jego wdrożenie zostało przesunięte w czasie, a skala produkcji w 2040 r. została zrewidowana w dół o 24%.
Zakładane w KPEiK zwielokrotnienie produkcji energii elektrycznej z OZE, jak również utworzenie od podstaw energetyki jądrowej w Polsce, będą wymagały realizacji dużych nakładów inwestycyjnych na rozbudowę mocy wytwórczych. Dodatkowo planowane są również znaczne wydatki związane z dystrybucją oraz magazynowaniem energii. Zgodnie ze scenariuszem WAM planowane nakłady w te dwa obszary wyniosą łącznie 412 mld zł w horyzoncie do 2030 r. i kolejne 1032 mld zł w latach 2031-2040. Zgodnie z planem przedstawionym w KPEIK, poziom średnich rocznych inwestycji będzie rosnąć z 2,2% PKB (z 2024 r.) w latach 2026-2030 do 3,0% PKB w latach 2036-2040 (por. wykres).
Oprócz inwestycji w produkcję i dystrybucję energii elektrycznej, KPEIK zakłada również szereg inwestycji w dodatkowych obszarach aktywności, a zaplanowane na ten cel wydatki (1501 mld zł) są zbliżone do nakładów w ramach sektora energetycznego. Drugą po energetyce największą pozycją są planowane inwestycje w redukcję emisyjności transportu (ok. 16% ogółu), przede wszystkim związane ze wspieraniem elektromobilności. Na trzecim miejscu znajdują się inwestycje powiązane z gospodarstwami domowymi (ok. 10%), skupiające się głównie na modernizacji systemów grzewczych oraz termomodernizacji budynków.
Warte odnotowania są również stanowiące 6% ogółu inwestycje w sektor gazowy, ściśle związane ze zwiększaniem bezpieczeństwa energetycznego Polski. Łączna wartość wszystkich inwestycji w transformację energetyczną w horyzoncie do 2040 r. ma wynieść ok. 2,9 bln zł, co daje średnio 196,4 mld zł rocznie. Średni roczny udział inwestycji związanych z KPEiK w PKB (stała wartość z 2024 r.) zgodnie z planem będzie wahał się od 5,2% do 5,5% w horyzoncie do 2040 r.
W porównaniu do opublikowanej poprzednio wersji planu, planowane łączne nakłady uległy istotnej rewizji w górę. Wartości w planie z 2024 r. zostały podane w cenach z 2020 r., podczas gdy wartości z najnowszego w cenach z 2024 r. Po uwzględnieniu tych różnic metodycznych łączne nakłady zaplanowane na lata 2026-2030 zostały obniżone o 7,0% względem poprzedniej wersji. Spadek wydatków wynika przede wszystkim ze zmniejszenia się zaplanowanych wydatków w sektorze gospodarstw domowych oraz w transporcie. Z kolei wydatki zaplanowane na lata 2031-2040 uległy podwyższeniu o 10,8% w cenach stałych. Najistotniejsze podwyżki dotyczyły wydatków w energetyce (+24,7%), gospodarstw domowych (+27,9%), transportu (6,9%) oraz przemysłu (41,2%). Wyraźna obniżka wydatków miała miejsce jedynie w przypadku sektora paliw płynnych (-56,4%). Zmiany w pozostałych sektorach były ograniczone i nie miały istotnego przełożenia na wydatki ogółem.
Zasadniczym problemem KPEiK jest znalezienie źródeł finansowania, które byłyby wystarczające na pokrycie wymienionych powyżej planowanych wydatków. Jednym z najważniejszych elementów finansowania, który jest wymieniany w dokumencie są środki unijne, w szczególności KPO, FEnIKS, SCF i fundusze spójności. Warto jednak zaznaczyć, że KPO kończy się już w 2026 r., a pozostałe fundusze w ramach bieżącej ramy finansowej w 2027 r. Tym samym duże znaczenie dla powodzenia KPEiK będą miały negocjacje w kwestii nowego budżetu UE na lata 2028-2034, które będą miały miejsce na przestrzeni kolejnego roku. Kolejnym istotnym źródłem finansowania będzie pożyczka 72,1 mld PLN, którą Bank Eksportowo-Importowy USA wesprze budowę polskiej elektrowni atomowej. Dodatkowego wsparcia dla budowy udzieli skarb państwa, podwyższając kapitał zakładowy spółki Polskie Elektrownie Jądrowe o 60,2 mld zł. Z uwagi na zbieżne cele, wydatki w ramach transportowej części KPEiK najpewniej będą się również pokrywać z wydatkami w ramach Krajowego Planu Kolejowego oraz w ramach programu inwestycyjnego Centralnego Portu Komunikacyjnego. Tym samym należy zachować ostrożność przy sumowaniu łącznej kwoty planowanych inwestycji.
Warto zwrócić uwagę, że KPEIK przewiduje wyraźne przyspieszenie wzrostu inwestycji w transformację energetyczną (zwłaszcza w zakresie energetyki) w drugiej połowie bieżącej dekady. Taki scenariusz jest spójny z naszą średnioterminową prognozą zakładającego relatywnie szybki wzrost gospodarczy w najbliższych latach, wspierany przez boom inwestycyjny. W nowej wersji KPEIK zakłada również utrzymanie wysokiego tempa inwestycji w transformację przez cały okres 2030-2040, jednak realizacja stale wysokich wydatków na przestrzeni tak wielu lat obarczona jest licznymi czynnikami ryzyka, z których obecnie najistotniejszym jest kształt budżetu UE na lata 2028-2034. Powodzenie projektu będzie również uwarunkowane przyszłą kondycją finansów publicznych, koniunkturą gospodarczą w Polsce oraz czynnikami politycznymi.
Komentarze
Sortuj według: Najistotniejsze
Nie ma jeszcze komentarzy. Skomentuj jako pierwszy i rozpocznij dyskusję