W czasach, gdy rynek przypomina bardziej pole minowe niż logiczną układankę, wiele osób szuka kogoś, kto powie: „Spokojnie, wiem, co robić.” I wtedy pojawia się on – rynkowy guru. Mówi pewnie, spokojnie i daje złudne poczucie bezpieczeństwa. Ale czy naprawdę wie więcej, czy tylko lepiej to sprzedaje? Może nie dzieli się wiedzą, tylko emocjami – i to nimi buduje swoją wiarygodność.
Dlatego zanim damy się porwać głosowi z YouTube’a, warto zapytać: czy ten ktoś naprawdę pokonuje rynek, czy tylko dobrze o tym mówi? Bo nie każdy z aurą eksperta rzeczywiście nim jest. Warto umieć odróżnić rynkowego celebrytę od inwestora, który przez lata regularnie bije indeksy, bo to dwie zupełnie różne ligi.
Średnioroczna stopa zwrotu indeksu S&P 500 za ostatnie kilkadziesiąt lat (uwzględniając dywidendy) wynosi około 9–10% rocznie. Oznacza to, że jeśli ktoś przez długi czas (mówimy tu o minimum dekadzie) osiąga wyniki powyżej tego poziomu, robi coś naprawdę wyjątkowego. Czym są „ponadprzeciętne wyniki” i jak trudne są one do osiągnięcia? Dobrym tego przykładem są wyniki Warrena Buffetta i Petera Lyncha.
Źródło: opracowanie własne
Średnioroczna stopa zwrotu indeksu S&P 500 w długim terminie to około 9,8%. Tymczasem Peter Lynch przez 13 lat osiągał niemal 30% rocznie, a Warren Buffett od dekad utrzymuje wynik blisko 20%. To nie są dobre wyniki – to statystyczne cuda.
Warto odróżniać rynkowego guru, który działa jak celebryta, od prawdziwego inwestora z track recordem, którego wyniki realnie biją rynek. Bo jedno to mówić pewnym tonem na YouTube, a drugie – przez lata konsekwentnie zarabiać więcej niż S&P 500.
Mówiąc o rynkowych guru, warto wskazać konkretne osoby. Zarówno te, które rzeczywiście pomagają zrozumieć rynek, jak i te, które choć głośne i charyzmatyczne, nie zawsze są warte bezkrytycznego zaufania. Nie chodzi o hejt – świat nie jest czarno-biały, a nawet ci „mniej wiarygodni” czasem mają coś ciekawego do powiedzenia. Warto jednak zachować czujność. Dlatego w dalszej części przyjrzymy się kilku popularnym postaciom, których treści lepiej traktować z dystansem.
Michael Burry – pesymista, który raz miał rację i do dziś każe słuchać
Pierwszą osobą jest Michael Burry. Burry jako jeden z nielicznych zauważył, że cały amerykański rynek nieruchomości to bomba z opóźnionym zapłonem i zarobił fortunę, kiedy w 2008 wszystko się posypało. Totalny outsider, który czytał dokumenty, na które nikt nie miał cierpliwości. Zdecydowanie miał odwagę i upór, żeby postawić się całemu systemowi i wygrał. Ale po tej spektakularnej wygranej jego prognozy stały się mroczne, przesadzone, a styl – bardziej alarmistyczny niż analityczny. Czasem wygląda, jakby za wszelką cenę chciał znów mieć rację.
Gdzie można trafić na Michaela Burry?
Z Michaelem Burrym sprawa wygląda tak, że jego poczynania nawet ciężko jest w jakikolwiek sposób śledzić. Jego oficjalne konto na X od dawna świeci pustkami. Burry regularnie kasuje nie tylko swoje tweety, ale i całe konto. Zdarza się, że wraca, wrzuci kilka przemyśleń… po czym znów znika.
Jeśli ktoś potrzebuje konkretów — najlepiej sięgnąć po formularze 13F, czyli obowiązkowe raporty funduszy zarządzających dużym kapitałem. W najnowszym raporcie, za Q1 2025, jego fundusz Scion Asset Management raportował:
- 7 pozycji, z czego większość to opcje PUT (m.in. na NVIDIA, Alibaba, JD.com),
- łączną wartość portfela: 199,2 mln USD,
- wyraźne wycofanie z wcześniejszych pozycji długich i skupienie na hedgingu.
Źródło: whalewisdom.com
Jordan Belfort – wilk z Wall Street
Kolejny „guru” to bardziej bohater filmu niż podręcznika do finansów. Belfort to przykład tego, jak potężnym narzędziem może być umiejętność wpływania na ludzi i jak cienka jest granica między inspiracją a manipulacją. Miał niesamowity talent do sprzedaży, budowania zaufania i podkręcania motywacji. Ale przez lata używał tych umiejętności w sposób, który wyrządzał więcej szkody niż pożytku. Dziś przynajmniej nie udaje, że to była dobra droga. Opowiada o niej szczerze, często z dystansem i autoironią.
Gdzie można trafić na Jordana Belforta?
Jeśli ktoś trafi na Jordana Belforta na Instagramie, to raczej nie znajdzie tam rynkowych analiz. Bardziej prawdopodobne jest zobaczenie kolejnego motywacyjnego cytatu w otoczeniu drogich zegarków. Na X też bywa – czasem rzuci luźny komentarz o rynku albo o tym, jak NFT miały zmienić świat. Ale trudno tu mówić o jakiejkolwiek regularności czy głębi.
Źródło: instagram.com/wolfofwallst
Cathie Wood - fanka technologicznego skoku, nie ostrożnej żeglugi
Teraz przyjrzymy się kobiecie, która postawiła wszystko na innowacje i nie zawsze na tym zyskała. To właśnie Cathie Wood zmieniła ARK Invest z przeciętnego gracza w symbol technologicznych spekulacji. Spektakularne wzrosty funduszu w latach 2020 i 2023 szybko zamieniły się w miliardowe straty, a śmiałe tezy zderzyły się z brutalną rzeczywistością.
Zarządzany przez nią fundusz, ARK Investment Management, na koniec marca 2025 roku posiadał portfel o wartości ponad 9,3 miliarda dolarów i był złożony aż ze 190 spółek. Największe pozycje to nadal spółki z pogranicza technologii i innowacji, takie jak Tesla, Roku, czy Roblox. Większość z nich w ostatnim czasie notowała spadki – sięgające nawet 20%, co odzwierciedla dużą zmienność i ryzyko, które od lat towarzyszą strategii inwestycyjnej ARK.
Źródło: quiverquant.com
Rafał Zaorski - adrenalina zamiast dywidend
Teraz czas na najbardziej barwną postać polskiej sceny spekulacyjnej – Rafała Zaorskiego. Sam mówi o sobie: spekulant, nie analityk. I faktycznie – jego styl to nie fundamenty, tylko wysoki lewar i dużo emocji. Jeden dzień - plus 10 milionów. Kolejny – potężna strata. Show, które przyciąga tłumy. Ale pod tym medialnym szumem kryje się gość, który potrafi błyskotliwie komentować rynek i ma talent do budowania społeczności. Tyle że jego droga nie ma wiele wspólnego ze stabilnym inwestowaniem.
Rafała Zaorskiego najłatwiej spotkać tam, gdzie spekulacja ma swoją naturalną scenę – czyli na X. To właśnie tam wrzuca nie tylko screeny ze swoich pozycji, ale też komentarze o rynku. W kwietniu przyznał się do straty aż 53 mln zł.
Zamiast iść za tłumem, idź za logiką
Każdy z opisanych wyżej „guru” coś wnosi do świata inwestycji – nawet jeśli to tylko przestroga. Nie chodzi o to, żeby ich hejtować czy unieważniać. Ale warto zrozumieć, że to, co działa u nich, niekoniecznie zadziała u nas. Ich styl bywa efektowny, ale rzadko jest efektywny. Dlatego zamiast szukać kogoś, kto myśli za nas, lepiej samemu nauczyć się myśleć o rynku.
Komentarze
Sortuj według: Najistotniejsze
Nie ma jeszcze komentarzy. Skomentuj jako pierwszy i rozpocznij dyskusję