Oczywiście sama jakość biznesu spółki Diagnostyka nie oznacza, że firma ma szansę wygenerować zadowalającą stopę zwrotu w perspektywie kilku najbliższych lat. Z artykułu dowiesz się m.in. o:
- jak wygląda branża usług diagnostycznych w Polsce,
- jakie przewagi ma spółka nad konkurencją,
- jak szybko ma rosnąć rynek usług diagnostycznych w naszym kraju,
- perspektywy spółki,
- jakie podobne spółki notowane są na rozwiniętych rynkach akcji.
Oferta IPO - mało akcji dla inwestorów indywidualnych
Sprzedającym są obecni akcjonariusze, którzy w ramach oferty publicznej chcą 1,69 mld PLN. Oznacza to, że spółka nie otrzyma nawet złotówki z debiutu, za to poniesie koszty przygotowania oferty (mowa jest o kilku milionach złotych). Jeśli IPO się powiedzie i zostaną sprzedane akcje po cenie maksymalnej, to spółka będzie warta 3,54 mld PLN. Będzie to więc największy debiut ostatnich miesięcy na GPW. Cena maksymalna została ustalona na 105 PLN. Dla inwestorów indywidualnych ma być przeznaczone maksymalnie 10% oferty. Można zatem spodziewać się sporej redukcji.
Diagnostyka na tle branży usług diagnostycznych w Polsce
Branża usług diagnostycznych jest spora, ponieważ w 2023 roku jej wartość była szacowana na 1,6 mld EUR. Co więcej, do końca 2030 roku jej wartość ma szansę wzrosnąć do 2,8 mld EUR. Jeśli weźmiemy pod uwagę sam sektor laboratoriów prywatnych to w 2030 roku ma wzrosnąć do 1,4 mld EUR. W latach 2024 - 2030 ma rosnąć od 9% do 11% rocznie.
Źródło: Prospekt emisyjny Diagnostyka.
Diagnostyka laboratoryjna jest niezwykle istotnym obszarem opieki zdrowotnej. Pomaga zarówno w określeniu diagnozy (potwierdzenia lub zanegowania przypuszczeń lekarza) oraz pomaga m.in. w monitorowaniu stanu zdrowia pacjentów (sprawdza skuteczność danej terapii). Oprócz tego dzięki diagnostyce możliwa jest tania profilaktyka, co umożliwia uniknąć rozwoju chorób do zaawansowanej formy. W prospekcie emisyjnym znajdziemy informację, że 65% decyzji klinicznych jest podejmowana na podstawie wyników z badań laboratoryjnych.
Polski rynek jest bardzo specyficzny, ponieważ pacjenci z własnej kieszeni pokrywają około 18% całkowitych kosztów diagnostyki. Jest to znacznie więcej niż w przypadku większości krajów Zachodniej Europy. Przykładowo w Niemczech ten odsetek wynosi około 14%, natomiast w Portugalii około 10%.
Wysoki udział wydatków prywatnych wynika z dłuższego oczekiwania na wyniki w sektorze publicznym. Skłania to pacjentów do wybrania oferty prywatnych laboratoriów. Co więcej, koszt badań w Polsce jest stosunkowo przystępny cenowo dla mieszkańców klasy średniej mieszkającej w wielkich miastach. Natomiast koszt zwykłej morfologii krwi w Diagnostyce wynosi od kilkunastu do dwudziestu kilku złotych. Są więc to przysłowiowe “grosze”.
W efekcie rynek prywatnej diagnostyki laboratoryjnej wynosi od 40% do 45% całego rynku. Zgodnie z oczekiwaniami analityków rynek prywatny do 2030 roku ma wynieść około 50%.
Kolejną cechą, która powoduje, że działalność na rynku diagnostyki w Polsce jest dochodowa to dowolność cen dla prywatnych świadczeniobiorców. W przypadku Niemiec czy Belgii to rząd reguluje ceny za usługi diagnostyczne.
Źródło: prospekt emisyjny Diagnostyka
W tabeli poniżej jest bardzo dobre podsumowanie dotyczące jak wyglądają modele prywatnej opieki zdrowotnej w Europie. W Polsce (podobnie jak w krajach z Półwyspu Iberyjskiego) dominuje podejście uzupełniające. W nim prywatne usługi zaspokajają popyt na szybkie i wysokiej jakości świadczenia zdrowotne. W Niemczech, Holandii i Danii działa system komplementarny gdzie prywatna opieka zdrowotna wypełnia lukę w świadczeniach wyłączonych z systemu publicznego. Z kolei we Francji, Chorwacji, Finlandii i na Słowacji popularny jest system współdzielenia, czyli podziału kosztów leczenia między pacjenta i ubezpieczyciela. Natomiast w Czechach, Estonii i na Cyprze prywatne ubezpieczenia pełnią funkcję zastępczą, dając dostęp do ochrony zdrowia osobom nieobjętym systemem publicznym.
Źródło: prospekt emisyjny Diagnostyka
W Polsce zatem działają laboratoria prywatne, które świadczą usługi na rzecz klientów indywidualnych (B2C) oraz instytucjonalnych (B2B). Klienci B2C to pacjencji, którzy albo dostali skierowanie na badanie bez refundacji, albo zdecydowali się na badania profilaktyczne i opłacają wszystko z własnej kieszeni. W modelu B2B płatnikiem jest jakaś instytucja. Może to być albo ubezpieczyciel, albo np. szpital, który korzysta z prywatnych laboratoriów w ramach outsourcingu. Co ważne ceny B2B z reguły są negocjowane i z reguły są nawet 3-ktotnie niższe niż u klientów B2C. Z drugiej strony klienci B2B zapewniają znacznie większy wolumen zamówień. Sama grupa Diagnostyka około 60% przychodów generuje z segmentu B2B. Mimo tego, że pod względem wolumenu badania dla klientów instytucjonalnych stanowiły w ciągu pierwszych trzech kwartałów 2024 roku (9M 2024) około 84,4% wszystkich badań przeprowadzonych przez grupę.
Poboczną działalnością spółki jest diagnostyka obrazowa. Jednak tam Diagnostyka jest małym graczem z około 2,5% udziałem rynkowym. Największymi graczami na tym rynku są m.in. Voxel oraz LuxMed. Obie spółki mają po kilkanaście procent udziałów w tym segmencie. Co istotne diagnostyka obrazowa jest głównie finansowana z pieniędzy publicznych (ponad 80% wydatków).
Diagnostyka - jaką ma przewagę nad konkurencją?
Diagnostyka jest niekwestionowanym liderem na rynku prywatnych laboratoriów diagnostycznych, z udziałem 49%. Na drugim miejscu jest Alab, który może pochwalić się udziałami na poziomie 19%. Z kolei około 22% rynku należy do mniejszych podmiotów, które w przyszłości będą łakomym kąskiem dla Wielkiej Trójki, która ma około 78% udziałów na rynku prywatnej diagnostyki.
Dużą przewagą Diagnostyki jest bardzo gęsta sieć punktów pobrań (ponad 1100) oraz laboratoriów (156 na dzień publikacji prospektu). W efekcie w każdym mieście do 20 000 mieszkańców znajdziemy albo laboratorium, albo punkt pobrań.
Wielka skala pozwala spółce negocjować lepsze ceny za materiały oraz ograniczać koszty centrali. Jednen centralny magazyn obniża także koszty oraz pozwala lepiej zarządzać zapasami. Dodatkowo własna flota logistyczna zapewnia, że około 96% próbek zostanie przebadanych w ciągu 2 dni. Małe punkty nie mają odpowiednich zasobów kapitałowych, aby rozpocząć walkę cenową o lokalne udziały rynkowe, albo rozpocząć szerszą ekspansję.
Za to Diagnostyka generuje duże ilości FCF (wolnej gotówki), którą może przeznaczać na lepsze urządzenia i poprawę działania sieci (CAPEX-y utrzymaniowe i rozwojowe) oraz przeznaczać kilkadziesiąt milionów rocznie na przejęcia mniejszych podmiotów. W ciągu ostatnich kilkunastu lat Grupa Diagnostyka przejęła prawie 130 innych firm działających w branży usług diagnostycznych (punkty pobrań, laboratoria). W kolejnych latach zamierza wydawać na ten cel minimum 70 mln złotych rocznie.
Można spodziewać się, że w najbliższych latach spółka będzie rosnąć na przychodach o nawet małe kilkanaście procent rocznie. Co więcej, zarząd spodziewa się, że dzięki efektowi skali ma szansę na poprawę marży EBITDA o 2,5 - 3,0 punkty procentowe. Można spodziewać się, że w najbliższych latach spółka będzie w stanie generować od 200 do 300 mln PLN. W optymistycznym scenariuszu może być to nawet ponad 400 mln zł zysku netto w 2029 roku. Jeśli zrealizuje się pozytywny scenariusz, możliwe jest osiągnięcie przez spółkę kapitalizacji między 6 a 8 mld PLN w 2029 roku.
Wydaje się, że w długim terminie znajdzie się ciekawsze spółki notowane w Polsce i mające silną pozycję rynkową i perspektywy wzrostu. Niemniej, Grupa Diagnostyka wydaje się dobrym pomysłem dla inwestorów szukających stabilnej dywidendowej spółki.
Spółki o podobnym profilu notowane na zagranicznych giełdach
Jest wiele spółek notowanych na zagranicznych rynkach, które mają podobną działaność jak Grupa Diagnostyka. Wśród nich można wymienić:
- Quest Diagnostics
- Sonic Healthcare Limited
- Eurofins Scientific
Quest Diagnostics
Quest Diagnostics jest to firma, która działa na terenie Stanów Zjednoczonych i świadczy usługi z zakresu badań diagnostycznych (m.in. badania krwi, moczu, diagnostyka nowotworowa, testy genetyczne). Firma podobnie jak Grupa Diagnostyka posiada własną logistykę. Jest ona jednak znacznie bardziej rozbudowana.
Quest posiada flotę 24 samolotów oraz ponad 3 800 pojazdów. Firma jest dochodowa i podobnie jak Diagnostyka szczyt przychodów miała w 2021 roku w wyniku zwiększonego popytu na testy na COVID-19. Obecna kapitalizacja spółki wynosi około 17 mld USD. W ostatnich 4 kwartałach spółka wygenerowała około 9,5 mld USD przychodów i zaraportowała około 840 mln USD zysku netto.
Sonic Healthcare Limited
Sonic Healthcare Limited to dostawca usług diagnostyki medycznej, którego centrala znajduje się w Australii. Podstawowym źródłem przychodów są usługi laboratoryjne, w tym szerokim zakresie badań patologicznych i klinicznych. W Australii Sonic Healthcare jest również znaczącym operatorem usług radiologicznych oraz sieci przychodni i medycyny pracy. Zatrudnia około 40 500 pracowników i osiągnęła przychody w wysokości 9 miliardów dolarów australijskich (około 22 mld zł) w roku finansowym 2024. Zysk netto firmy wyniósł w tym samym okresie 511 milionów dolarów australijskich (około 1,3 mld PLN). Firma ma zdywersyfikowaną działalność pod względem geograficznym. Działa m.in. w Stanach Zjednoczonych, Niemczech czy Szwajcarii. Obecnie firma jest wyceniana na około 13,5 mld AUD.
Źródło: Sonic Healthcare Limited, prezentacja inwestorska
Eurofins Scientific
Jest to spółka, która posiada bardzo zdywersyfikowaną działalność. Oznacza to, że nie jest to typowa firma oferująca badania diagnostyczne jak Grupa Diagnostyka. Eurofins dzieli swoją działalność na 4 główne segmenty. Są to:
- Life
- BioPharma
- Diagnostics Services & Products (DS&P)
- Consumer & Technology Products Testing (C&TPT)
Źródło: Raport roczny za 2023 rok
W segmencie Life spółka oferuje testy żywności pasz oraz testy środowiskowe. Spółka w roku obrotowym 2023 wygenerowała w tym segmencie 40% przychodów. Z kolei segment BioPharma grupuje usługi związane z badaniami agrochemicznymi usługami kryminalistycznymi czy biofarmaceutycznymi. W 2023 roku odpowiadał za 30% obrotów całej grupy. Działalność zgrupowana w DS&P dotyczy diagnostyki klinicznej oraz diagnostyki in vitro. Obroty tego segmentu wyniosły w 2023 roku około 20%. Ostatni segment obejmuje m.in. testowanie produktów konsumenckich i technologicznych.
Spółka Eurofins oferuje ponad 200 000 metod analitycznych do oceny bezpieczeństwa, składu, autentyczności i czystości substancji biologicznych oraz produktów spożywczych czy konsumenckich. Firma zatrudnia ponad 61 000 pracowników.
W ciągu ostatnich 4 kwartałów spółka zaraportowała około 7,2 mld USD przychodów oraz 406 mln USD zysku netto. Spółka jest obecnie wyceniana na około 9,4 mld USD.
Zobacz również: Kroplówka dla rynku akcji. To państwo znów pompuje pieniądze w giełdę
Komentarze
Sortuj według: Najistotniejsze
Nie ma jeszcze komentarzy. Skomentuj jako pierwszy i rozpocznij dyskusję