Pan Tomasz – tak go nazywajmy, nabył je przed wielu laty i jako że nie dokonywał na nich żadnych transakcji, nie zastanawiał się nad rozliczeniami w przypadku wymiany krypto na walutę fiducjarną w przyszłości. Trudno się zresztą temu dziwić – przed 2019 r. nie istniały przepisy wskazujące w jaki sposób rozliczać kryptowaluty. Inwestorzy stosowali więc zasady ogólne, kryptowaluty traktując jak prawa majątkowe. Jakże wielkie było zdziwienie Pana Tomasza, kiedy dowiedział się o tym, jak przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2019 r. wpływają na sposób rozliczenia kryprowalut nabytych przed wejściem w życie przepisów. Na całe szczęście nie upłynął jeszcze termin na korygowanie deklaracji za 2019 r. i zdołaliśmy wykazać wydatki na zakup krypto w wysokości kilkuset tysięcy złotych (tj. koszty, o które w przyszłości będzie można pomniejszyć przychód ze zbycia krypto).
Jako że termin na korygowanie deklaracji PIT-38 za 2019 r., w której (tylko i wyłącznie) będzie można wykazać koszty zakupu walut wirtualnych poniesione w latach wcześniejszych, upływa już niedługo – bo z końcem bieżącego, 2025 roku – warto, aby również Państwo zapoznali się z obecnie obowiązującymi regulacjami.
Co się zmieniło w 2019 roku?
Przed 1 stycznia 2019 r. osoby fizyczne rozliczały się z kryptowalut na zasadach ogólnych, czyli przy zastosowaniu progresywnych stawek 18% lub 32%. Zasady obowiązywały zarówno prywatnych inwestorów jak i osoby działające jako przedsiębiorcy (JDG). W tamtym stanie prawnym istniała więc możliwość rozliczania przychodów i kosztów wynikających z inwestycji w krypto z innymi rozliczeniami pochodzącymi ze swojej działalności gospodarczej.
Przede wszystkim po raz pierwszy, pod pojęciem waluty wirtualnej w przepisach pojawiła się definicja kryptowalut. Od 1 stycznia 2019 dochody z handlu kryptowalutami będą uznawane za przychody z kapitałów pieniężnych. Co za tym idzie, dochód ten opodatkowany jest stawką 19 % PIT. Warto również wskazać, że w przypadku przekroczenia w danym roku 1 mln dochodu, nadwyżka ponad tę kwotę opodatkowana jest daniną solidarnościową o stawce 4%.
Co istotne, zarówno kosztów jak i przychodów związanych z handlem walutami wirtualnymi nie łączy się z innymi źródłami kwalifikowanych jako kapitały pieniężne.
Kiedy w zeznaniu podatkowym wykazać koszty nabycia krypto?
Opis tego jak wykazywać koszty uzyskania przychodu (KUP) należy zacząć od wskazania, kiedy powstaje przychód z kryptowalut. Przychód powstaje, jeśli:
- dokonano wymiany waluty wirtualnej na prawny środek płatniczy lub,
- dokonano zapłaty walutami wirtualnymi za towar, usługę lub prawo majątkowe niebędące walutą wirtualną.
Czyli przychód powstanie w przypadku sprzedaży walut wirtualnych na giełdzie, w kantorze lub na wolnym rynku, ewentualnie zapłaty walutą wirtualną za towar lub usługą. Przychód jednak nie powstanie, jeżeli wymieniamy walutę wirtualną na inną.
Podstawę opodatkowania stanowi dochód z kryptowalut, czyli przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu. Kosztem przede wszystkim jest wydatek poniesiony na zakup kryptowalut. Kosztem przede wszystkim będą wydatki na zakup krypto. Ponadto kosztem mogą być opłaty i prowizje ponoszone przy transakcjach (np. prowizje giełd, kantorów, brokerów), jak również koszty związane z przelewami, przewalutowaniami bezpośrednio dotyczącymi transakcji zakupu lub sprzedaży kryptowalut.
I teraz najważniejsze: koszty uzyskania przychodu należy wykazywać w zeznaniu za rok podatkowy, w którym owe koszty zostały poniesione. To istotna różnica od zasady stosowanej przy obrocie papierami wartościowymi, zgodnie z którą koszty wykazujemy w zeznaniu podatkowym za rok, w którym osiągnęliśmy przychód. Tym samym wydatki na zakup akcji wykażemy w zeznaniu podatkowym za rok, w którym osiągniemy przychód z ich sprzedaży. Wydatki na zakup krypto wykazujemy w zeznaniu podatkowym za rok, w którym poniesiemy ten wydatek.
Ostatni moment: korekta deklaracji za 2019 rok do końca 2025
Dlaczego rok 2025 jest kluczowy? To właśnie z końcem bieżącego roku upływa termin na korygowanie deklaracji podatkowych za rok 2019. Wynika to z faktu, że termin ten jest tożsamy z przedawnieniem zobowiązań podatkowych. Zgodnie z art. 70 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. PIT należy rozliczyć i zapłacić do końca kwietnia roku następnego, tak więc zobowiązanie podatkowe za rok 2019 przedawnia się z upływem 5 lat od końca 2020 roku.
Z treści przepisów zmieniających ustawę PIT wynika jednoznacznie, że koszty uzyskania przychodów, poniesione i nieodliczone od przychodów przed dniem wejścia w życie nowelizacji, wykazuje się w zeznaniu składanym za 2019 r. (art. 23 ustawy zmieniającej ustawę PIT). Obecnie obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości wykazania kosztów związanych z nabyciem kryptowalut dokonanym przed 2019 r. w innym zeznaniu podatkowym niż PIT-38 za rok 2019 r. Tym samym po upływie terminu na skorygowanie deklaracji PIT-38 za rok 2019 r., możliwość uwzględnienia historycznych kosztów zniknie bezpowrotnie.
O jakich stratach może być mowa? Przykładowo, jeżeli nabywali Państwo kryptowaluty w latach 2017, 2018 oraz 2020 i do tej pory ich nie sprzedawaliście, koszty uzyskania przychodu będziecie wykazywali w następujący sposób:
|
Rok
|
2017
|
2018
|
2019
|
2020
|
|
Zakup BTC
|
120.000 zł
|
50.000
|
- zł
|
10.000 zł
|
|
Do PIT-38
|
brak obowiązku wykazania KUP „na bieżąco”
|
170.000 zł
|
180.000 zł
|
Wykazane w ten sposób koszty będą w przyszłości pomniejszały przychód ze sprzedaży krypto; tworząc dochód podlegający opodatkowaniu 19% PIT. Trzymając się powyższego przykładu: jeżeli w deklaracji za 2019 r. i nie wykazaliby Państwo wydatków na zakup krypto poniesionych przed 2019 i nie skorygowaliby jej do końca 2025 r., a w 2026 r. sprzedali część posiadanych krypto-aktywów to straciliby Państwo możliwość pomniejszenia podstawy opodatkowania o 170.000 zł. Daje to dodatkowe 32.300 zł podatku do zapłaty!
Jak skorygować deklarację PIT-38 za lata 2019 i następne?
Korektę deklaracji PIT-38 można złożyć zarówno elektronicznie, jak i w wersji papierowej. Celem złożenia korekty należy wypełnić formularz odpowiedni dla roku, który jest korygowany (formularz za dany rok podatkowy, w takiej samej wersji jak złożona deklaracja pierwotna). Korektę deklaracji należy złożyć do urzędu skarbowego ustalonego według aktualnego miejsca zamieszkania podatnika.
Co istotne, wypełniając PIT-38 w części A należy wskazać cel jego złożenia. W niniejszym tekście posługujemy się pojęciem „korygowania deklaracji podatkowej”, jednak odwołujemy się do historii Pana Tomasza, który w ogóle nie składał deklaracji PIT-38. W tej konkretnej sytuacji Pan Tomasz skorygował rozliczenia z lat ubiegłych de facto składając deklarację po raz pierwszy. Tak też oznaczono cel złożenia deklaracji.
Jednakże, co do zasady składając korektę deklaracji z lat ubiegłych, w części A jako cel złożenia PIT-38 należy wskazać „korekta zeznania”.
Przechodząc do kwestii najistotniejszych: wydatki na zakup kryptowalut wykazujemy w deklaracji PIT-38 w części E „DOCHÓD / KOSZTY – ART. 30B UST. 1A USTAWY”. Trzymając się przykładu opisanego w poprzednim rozdziale (patrz tabelka wyżej), korektę deklaracji za 2019 r., część E należy wypełnić w następujący sposób:
Z kolei w korekcie deklaracji za 2020 r. należy dodatkowo wykazać wydatki poniesione w 2020 r.:
W ten sam sposób skonstruowano deklarację odpowiednią dla kolejnych lat podatkowych – w nich również należy wykazać odpowiednie kwoty w części E deklaracji. Trzymając się przykładu, jako że w kolejnych latach nie nabywano kryptowalut w korektach deklaracji za 2021 r., 2022 r., 2023 r. oraz 2024 r. należy wykazać wyłącznie koszty uzyskania przychodów poniesione w latach ubiegłych i niepotrącone w poprzednim roku podatkowym (w opisywanym przykładzie będzie to kwota 180.000 zł).
Warto również pamiętać o instytucji czynnego żalu (art. 16 KKS). Jeżeli tak samo, jak Pan Tomasz do tej pory w ogóle nie składaliście Państwo PIT-38 to rekomendujemy, aby równocześnie z korektą deklaracji złożyć pismo, w którym zawiadomicie organ podatkowy o niezłożeniu deklaracji podatkowej. Jeżeli czynny żal zostanie złożony zgodnie z wymogami, to zgodnie z art. 16 KKS sprawca nie podlega karze za wykroczenie skarbowe. Polecamy webinarium Kancelarii, w którym znajdą Państwo informacje o tym, jak przygotować czynny żal. Nagranie znajduje się na kanale YouTube KKLW.
Tak jak wskazaliśmy wcześniej, kosztem uzyskania przychodu są wszystkie wydatki bezpośrednio związane z nabyciem kryptowalut, czyli przede wszystkim: cena zakupu oraz opłaty transakcyjne. Zwracamy jednak szczególną uwagę na dokładne przeanalizowanie zgromadzanych dowodów potwierdzających poniesione wydatki, które wykazujemy w deklaracji podatkowej. Jeżeli mają Państwo wątpliwości co do możliwości zaliczenia danego wydatku do KUP lub zastanawiają się czy zebrane przez Państwa dokumenty wystarczą do skutecznego pomniejszenia podstawy opodatkowania, zalecamy skonsultowanie tych kwestii ze specjalistą (najlepiej doradcą podatkowym lub księgowym specjalizującym się w rozliczeniach przychodów z krypto).
PIT-38 to nie tylko kryptowaluty
Zwracamy Państwa uwagę na to, że w deklaracji PIT-38, rozlicza się nie tylko dochody z kryptowalut. PIT-38 służy do rozliczenia dochodów z kapitałów pieniężnych. Korygując deklarację, należy więc wypełnić deklarację w całości, uwzględniając wszystkie pola, tak aby formularz zawierał kompletne prawidłowe informacje za dany rok. Należy pamiętać, że w PIT-38 wykazujemy m.in.:
- odpłatne zbycie:
- papierów wartościowych (także krótką sprzedaż pożyczonych papierów),
- udziałów/akcji (w tym „ogół praw i obowiązków” w spółce niemającej osobowości prawnej będącej podatnikiem podatku dochodowego),
- tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych,
- realizację praw z papierów wartościowych i instrumentów pochodnych.
- objęcie udziałów/akcji (albo wkładów w spółdzielni) w zamian za wkład niepieniężny.
- podatek od przychodów kapitałowych, gdy nie pobrał go płatnik (samodzielne rozliczenie 19% z art. 30a), np. odsetki z prywatnej pożyczki czy niektóre przychody zagraniczne; w tej części można też wykazać podatek zapłacony za granicą do odliczenia.
- dochody zagraniczne z kapitałów – wraz z załącznikiem PIT/ZG (oddzielnie dla każdego państwa).
- odliczenie strat z lat ubiegłych z tego samego źródła (na zasadach ustawowych).
Ostatni krok po Państwa stronie
Mamy nadzieję, że dzięki temu artykułowi wielu z Państwa uniknie zapłaty podatku poprzez prawidłowe rozliczenie historycznych kosztów nabycia kryptowalut. Kluczowe jest zweryfikowanie wydatków poniesionych przed 2019 r., zgromadzenie dowodów ich poniesienia oraz ujęcie ich w PIT-38 za 2019 r., a następnie kontynuowanie wykazywania „niepotrąconych kosztów” w kolejnych latach. Przypominamy, że na korektę PIT-38 za 2019 r. czas upływa z końcem 2025 r., po czym możliwość rozliczenia tych kosztów przepadnie. Jeżeli deklaracja PIT-38 nie była dotąd złożona, należy ją złożyć wraz z czynnym żalem. Wdrożenie powyższych kroków może realnie obniżyć, a w wielu przypadkach wyzerować przyszły podatek od zbycia krypto.
Autorzy:
Kamila Cebelińska
Doradca podatkowy, Associate Partner
Lider praktyki podatkowej w Kancelarii KKLW
Beniamin Rostankowski
Aplikant Adwokacki, Junior Associate w Kancelarii KKLW
Komentarze
Sortuj według: Najistotniejsze
Nie ma jeszcze komentarzy. Skomentuj jako pierwszy i rozpocznij dyskusję