-
Ile wynosi dług publiczny USA?
-
Wady i zalety istnienia limitu długu
-
Czy zniesienie limitu długu mogłoby doprowadzić do światowego kryzysu?
Dług publiczny USA
Dług publiczny to nic innego jak pieniądze pożyczone przez rząd federalny Stanów Zjednoczonych w postaci papierów wartościowych. Dług publiczny USA obejmuje papiery wartościowe inwestorów spoza rządu federalnego oraz papiery skarbowe na rachunkach zarządzanych przez rząd federalny.
Aktualnie dług publiczny Stanów Zjednoczonych osiągnął rekordowy poziom oscylujący w granicach 36,11 bilionów dolarów. W ciągu ostatnich 100 lat dług federalny Stanów Zjednoczonych wzrósł z 394 miliardów dolarów w 1924 roku do 36,11 bilionów dolarów w 2024 roku. Warto zauważyć, że tempo wzrostu długu publicznego USA rośnie ostatnio w dość szybkim tempie. 30 września 2024 wynosił on jeszcze 35,46 bilionów dolarów, co widać na poniższym wykresie.
Wykres 1. Dług publiczny USA na przestrzeni ostatnich 100 lat
Źródło: FiscalData.
Tak wysoki dług wywołuje szereg pytań o zdolność USA do utrzymania stabilności gospodarczej, szczególnie w kontekście rosnących stóp procentowych.
Ciekawie również wypada stosunek długu publicznego do PKB. W samym 2024 roku średnie PKB wyniosło 28,83 biliona dolarów, podczas gdy dług publiczny osiągnął 36,11 biliona dolarów. To oznacza, że wskaźnik długu do PKB wzrósł już o ponad 123%.
Wykres 2. Zestawienie długu publicznego do PKB w latach 1948–2024
Źródło: FiscalData.
Wyższy stosunek długu do PKB oznacza większe trudności rządu w spłacie swoich zobowiązań. To z kolei budzi poważne znaki zapytania o stabilność finansową Stanów Zjednoczonych.
Zobacz więcej: Stanom Zjednoczonym skończą się pieniądze? Dług urósł o 4,5 bln dolarów
Opinie dotyczące limitu długu w USA
Limit długu w USA działa jako narzędzie kontrolne. Określa ono maksymalny poziom zadłużenia, jaki rząd federalny może osiągnąć, emitując obligacje. Jeśli poziom ten zostanie osiągnięty, rząd musi wstrzymać niektóre wydatki, co może prowadzić do zamknięcia części agencji federalnych i poważnych opóźnień w wypłatach świadczeń społecznych.
Przeciwnicy limitu długu argumentują, że mechanizm ten nie ogranicza wydatków w realny sposób, ponieważ Kongres najpierw decyduje o budżecie i wydatkach, a dopiero później ustala limit długu. W praktyce, jeśli dochody z podatków są niewystarczające do pokrycia zatwierdzonych wydatków, konieczne staje się podnoszenie limitu.
Prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump, podobnie jak wielu ekonomistów, uważa, że limit długu nie powinien istnieć. Wskazują, że jest to przestarzałe narzędzie, które nie spełnia swojej funkcji w nowoczesnej gospodarce. Według nich system budżetowy powinien być wystarczającym mechanizmem kontroli finansów publicznych, a dodatkowe ograniczenie w postaci limitu długu generuje tylko niepotrzebne kryzysy polityczne.
Przeciwnicy limitu wskazują również, że USA jako przedstawiciel dolara nie musi obawiać się niewypłacalności. Zniesienie limitu mogłoby pozwolić na bardziej elastyczne zarządzanie finansami, szczególnie w sytuacjach kryzysowych.
Z kolei zwolennicy utrzymania limitu długu ostrzegają, że jego zniesienie mogłoby prowadzić do niekontrolowanego wzrostu zadłużenia, co w dłuższej perspektywie mogłoby zagrozić stabilności gospodarki.
Niektórzy ekonomiści zaznaczają również, że choć USA mogą technicznie drukować dolary w nieskończoność, nadmierne zadłużenie może prowadzić do utraty zaufania inwestorów i osłabienia pozycji dolara. Taka sytuacja mogłaby mieć poważne konsekwencje nie tylko dla USA, ale i dla całej światowej gospodarki.
Analityk finansowy Dawid Kostecki zauważa, że obecna sytuacja związana z limitem długu w USA różni się od wcześniejszych przypadków. Zdaniem eksperta poprzednie kryzysy, związane z niemal całkowitym wyczerpaniem środków na koncie TGA, były łagodzone przez działania Fed lub Departamentu Skarbu. Obecnie administracja amerykańska nie dysponuje takimi narzędziami.
Kostecki podkreśla, że brak dostępu do tych mechanizmów zmusza rządzących do szukania innych rozwiązań, co jeszcze bardziej komplikuje sytuację.
Co dalej z limitem długu?
Pojęcie limitu długu publicznego w Stanach Zjednoczonych pojawiło się w 1917 roku, kiedy to Kongres uchwalił ustawę o obligacjach Liberty. Nowe prawo ustalało górny pułap zadłużenia, powyżej którego rząd federalny nie mógł się zadłużać bez zgody Kongresu. Wprowadzenie limitu miało uprościć zarządzanie finansami w czasie kryzysu.
W 1939 roku limit długu przyjął bardziej uniwersalną formę, obejmując całość zadłużenia rządu federalnego. Od tamtej pory limit był wielokrotnie podnoszony. W XXI wieku problem ten zyskał nowy wymiar, gdy wielkość zadłużenia zaczęła osiągać rekordowe poziomy.
Obecnie debata na temat przyszłości limitu długu w USA jest regularnie podnoszona, jednak nie wydaje się, aby w najbliższym czasie miało dojść do rozstrzygnięcia tej kwestii. Zniesienie tego ograniczenia byłoby odważnym krokiem, który wymagałby zmiany podejścia do zarządzania finansami publicznymi. Z kolei utrzymywanie obecnego systemu wiąże się z ryzykiem kolejnych kryzysów politycznych i gospodarczych.
Czytaj także: Nowy limit długu publicznego nie obniży znacząco kosztów
Komentarze
Sortuj według: Najistotniejsze
Nie ma jeszcze komentarzy. Skomentuj jako pierwszy i rozpocznij dyskusję