Rok 2022 przyniósł wyraźne pogorszenie kondycji budżetu państwa. Co prawda wykonanie budżetu centralnego po październiku tego roku wykazuje nadwyżkę wartości 27,2 mld PLN, to wynik ten nie oddaje realnego stanu finansów publicznych. Skumulowany deficyt za ostatnie 12 miesięcy sięgnął po październiku 51 mld PLN. Pomijając okres pandemii COVID-19 to najgorszy wynik w historii dostępnych danych. Na wynikach budżetu ciążą koszty działań osłonowych łagodzących społeczne skutki inflacji (transfery społeczne, ubytek dochodów podatkowych z powodu obniżek stawek VAT), a także cykliczne zmniejszenie dochodów z powodu osłabienia popytu krajowego. Budżet obciążony jest także dodatkowymi wydatkami w związku z wybuchem wojny w Ukrainie, jak też rosnącymi kosztami obsługi długu publicznego. Rząd zakłada realizację deficytu w tym roku na poziomie 29,9 mld PLN (1% PKB) i w naszej ocenie jest szansa na nieco lepszy wynik, zbliżony do ubiegłorocznego (26,4 mld PLN).
Perspektywy sektora finansów publicznych nie są korzystne. Zarówno strona dochodowa, jak i wydatkowa będą pod presją spowalaniającego wzrostu gospodarczego i wysokich stóp procentowych. Ok. 50 mld PLN w roku 2023 będzie kosztowało budżet zamrożenie cen gazu i energii elektrycznej dla gospodarstw domowych i odbiorców wrażliwych. Jednocześnie mechanizmy waloryzacyjne będą zwiększały wydatki o charakterze społecznym. Według ustawy deficyt budżetu państwa w roku 2023 wyniesie 68 mld PLN, tj. ok. 2% PKB. Deficyt całego sektora general government sięgnie natomiast, według ustawy budżetowej, 150 mld PLN, tj. 4,5% PKB. W naszej ocenie ryzyka dla tych prognoz skierowane są w górę.
W warunkach wysokich stóp procentowych coraz większym wyzwaniem resortu finansów jest finansowanie potrzeb pożyczkowych. Szczególnie, że możliwości nabywania obligacji przez dwie główne grupy inwestorów krajowego długu (banki, inwestorzy zagraniczni) wyraźnie się zmniejszyły. Dlatego też rząd zadeklarował działania w kierunku konsolidacji fiskalnej. Szczegóły nie są znane, niemniej premier M. Morawiecki zapowiedział wygospodarowanie oszczędności rzędu kilkunastu miliardów złotych. Jako element konsolidacji fiskalnej traktować należy wygaszenie obniżek stawek VAT w ramach tarczy antyinflacyjnej. Działania po stronie fiskalnej to niezbędny element polityki antyinflacyjnej, których realizacja wesprze działania NBP w walce z inflacją. Efektem ograniczania wydatków publicznych, biorąc pod uwagę wysoki udział wydatków o charakterze sztywnym, będzie zapewne także cięcie inwestycji publicznych, co obniży i tak bardzo niską już stopę inwestycji w polskiej gospodarce. Ryzykiem dla realizacji scenariusza konsolidacji fiskalnej jest perspektywa przyszłorocznych wyborów parlamentarnych.
***Materiał pochodzi z raportu Banku Millenium: Makro i Rynek: balansowanie na granicy recesji, którego pełną zawartość możesz zobaczyć i pobrać klikając w poniższy przycisk:
Komentarze
Sortuj według: Najistotniejsze
Nie ma jeszcze komentarzy. Skomentuj jako pierwszy i rozpocznij dyskusję