Reklama
WIG82 441,14-0,68%
WIG202 432,94-1,01%
EUR / PLN4,31+0,03%
USD / PLN3,99+0,45%
CHF / PLN4,53+0,21%
GBP / PLN5,04+0,00%
EUR / USD1,08-0,43%
DAX17 590,79+0,20%
FT-SE7 649,91-0,43%
CAC 407 951,09+0,03%
DJI38 972,41-0,25%
S&P 5005 078,18+0,17%
ROPA BRENT81,86-0,64%
ROPA WTI78,14+0,36%
ZŁOTO2 025,37-0,25%
SREBRO22,28-0,89%

Masz ciekawy temat? Napisz do nas

twitter
youtube
facebook
instagram
linkedin
Reklama
Reklama

Czy Polska jest gotowa na technologiczny szok w obszarze sztucznej inteligencji?

W MAKROmapie z 29.01.2024 przeprowadziliśmy dyskusję na temat wpływu rozwoju sztucznej inteligencji na światową gospodarkę. Przedmiotem poniższej analizy jest próba oceny, w jakim stopniu na tle innych krajów Polska jest gotowa na technologiczny szok w obszarze sztucznej inteligencji. 

Czy Polska jest gotowa na technologiczny szok w obszarze sztucznej inteligencji?
depositphotos.com
Reklama
Aa
Udostępnij
facebook
twitter
linkedin

W naszej analizie zakładamy, że zarówno rozwój sztucznej inteligencji jak i wdrażanie rozwiązań wykorzystujących sztuczną inteligencję w najbliższych latach będzie przebiegać stopniowo. Jest to spójne z obecnym konsensusem naukowym, zgodnie z którym w ciągu najbliższych 10 lat nie uda się stworzyć sztucznej inteligencji przewyższającej inteligencję człowieka (por. MAKROmapa z 29.01.2024).

W celu dokonania oceny, w jakim stopniu poszczególne kraje są przygotowane na technologiczny szok w obszarze sztucznej inteligencji stworzyliśmy indeks odzwierciedlający bieżącą gotowość poszczególnych państw do uzyskania korzyści związanych z wdrożeniem sztucznej inteligencji. Składowe indeksu obejmują obszary kluczowe dla możliwości zastosowania sztucznej inteligencji na szeroką skalę, a ich dobór został dokonany na podstawie przeglądu literatury. Zbudowany przez nas indeks opiera się na 6 obszarach:

  1. Infrastruktura cyfrowa. Jakość infrastruktury cyfrowej jest kluczowym czynnikiem decydującym o możliwości wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji w codziennej pracy. Jako miarę rozwoju infrastruktury cyfrowej przyjęliśmy dostęp do szerokopasmowego Internetu na 100 mieszkańców.
  2. Kapitał ludzki. Im wyższy jest kapitał ludzki, tym większy jest potencjał do komplementarnego wykorzystania sztucznej inteligencji w pracy. Aby przybliżyć poziom kapitału ludzkiego w poszczególnych krajach wykorzystaliśmy trzy zmienne: udział w populacji osób korzystających z Internetu, liczbę badaczy w sektorze badawczo-rozwojowym na 1 mln mieszkańców oraz udział w zasobie siły roboczej osób posiadających pełne wykształcenie wyższe.
  3. Demografia. Wraz z wiekiem obniżają się możliwości adaptacji do nowych rozwiązań technologicznych, zarówno jeśli chodzi o umiejętność ich stosowania, jak również gotowość do przebranżowienia się. Sytuację demograficzną państw przybliżyliśmy udziałem grupy wiekowej 15-49 lat w zasobie siły roboczej.
  4. Rynek pracy. Obszar ten odzwierciedla ekspozycję struktury zatrudnienia na szok technologiczny w obszarze sztucznej inteligencji. Zakładamy, że tak długo jak sztuczna inteligencja nie przewyższy poziomu inteligencji człowieka, tak długo będzie pełniła ona funkcje komplementarne względem pracy ludzkiej. Z tego powodu uważamy, że korzyści ekonomiczne  związane ze wzrostem wydajności pracy będą większe niż ewentualne koszty związane z procesami dostosowawczymi na rynku pracy. W celu oszacowania ekspozycji struktury zatrudnienia na szok technologiczny w obszarze sztucznej inteligencji, wykorzystaliśmy metodykę zastosowaną w artykule Międzynarodowej Organizacji Pracy (Gmyrek et al., 2023). Autorzy użyli w niej modelu GPT-4 do scharakteryzowania poszczególnych grup zawodów i przypisania im stopnia ekspozycji na generatywną sztuczną inteligencję (czyli taką formę sztucznej inteligencji, która potrafi stworzyć treści w oparciu i dane, na których jest uczona). Zgodnie z cytowanym badaniem największą ekspozycję na szok technologiczny w obszarze sztucznej inteligencji mają pracownicy biurowi, a robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy najmniejszą. W naszej analizie wykorzystaliśmy zaproponowane oceny ekspozycji poszczególnych grup zawodów i przemnożyliśmy je przez strukturę zatrudnienia w poszczególnych krajach, w ten sposób obliczając zagregowane wskaźniki ekspozycji rynku pracy na rozwój sztucznej inteligencji. Z naszych obliczeń wynika, że największą ekspozycję na szok technologiczny w obszarze sztucznej inteligencji mają Japonia, Szwajcaria i Niemcy. Z kolei Polska plasuje się w połowie przygotowanego zestawienia.
  5. Integracja. Kategoria ta przybliża stopień integracji kraju w ramach globalnych łańcuchów dostaw usług związanych z technologią informacyjną. Im gospodarka jest bardziej zintegrowana w ramach międzynarodowych łańcuchów dostaw usług technologii informacyjnych, tym ma większe szanse zarówno na dostęp do technologii, jak i na wsparcie w zastosowaniu tych technologii. W celu przybliżenia stopnia integracji kraju w ramach globalnych łańcuchów dostaw wykorzystaliśmy udział usług, głównie w obszarze technologii informacyjnych, w eksporcie oraz imporcie usług ogółem. Uwzględnienie danych zarówno dla eksportu jak i importu pozwala na ocenę stopnia integracji zarówno z początkowymi. jak i końcowymi odcinkami łańcucha dostaw.
  6. Otoczenie regulacyjne. Regulacje mogą zarówno wspierać, jak i blokować wdrażanie sztucznej inteligencji w gospodarce. Z tego powodu kluczowa będzie jakość tworzonych regulacji, które będą trafnie identyfikować zagrożenia związane ze sztuczną inteligencją i jednocześnie nie blokować jej rozwoju w „niekontrowersyjnych” obszarach. Obszar ten przybliżyliśmy indeksem Banku Światowego opisującym jakość regulacji. 

Wszystkie zmienne wykorzystane w konstrukcji indeksu zostały wystandaryzowane przy użyciu poniższego wzoru:

Reklama

W przypadku ujęcia w ramach danej kategorii więcej niż jednej zmiennej, zostały one zagregowane przez policzenie średniej geometrycznej. Przyjęcie średniej geometrycznej wynika z tego, że zidentyfikowane zmienne mają na ogół charakter komplementarny i przyjęcie średniej arytmetycznej mogłoby sztucznie zawyżać wartość składowej. Przykładowo, gdy społeczeństwo charakteryzuje się wysokim udziałem osób z wyższym wykształceniem w zasobie siły roboczej i niskim udziałem osób korzystających z Internetu jest mniej korzystna z punktu widzenia wdrożenia sztucznej inteligencji niż sytuacja gdy mamy do czynienia z umiarkowanym udziałem osób z wyższym wykształceniem i umiarkowanym udziałem osób korzystającym z Internetu. W pierwszym przypadku niewielki odsetek osób korzystających z Internetu będzie czynnikiem ograniczającym potencjał osób z wyższym wykształceniem.

 

Finalny indeks jest średnią arytmetyczną subindeksów dla poszczególnych kategorii. Tym samym przyjmuje on wartości od 0 do 1 – im wyższa wartość indeksu, tym większa gotowość kraju na szok technologiczny w obszarze sztucznej inteligencji. Wszystkie dane wykorzystane do konstrukcji indeksów pochodzą z Banku Światowego. Analiza została przeprowadzona na próbie 38 krajów, a wielkość próby wynika z dostępności danych. Analiza ma charakter przekrojowy i wykorzystane w niej dane pochodzą z lat 2019-2022. W przypadku braku danych uwzględniana była ich ostatnia dostępna wartość. 

Najwyższe miejsca w zbudowanym przez nas indeksie zajmują Szwecja, Szwajcaria oraz Holandia, co nie jest zaskoczeniem zważywszy na ich wysoki poziom zamożności, duży zasób kapitału ludzkiego oraz silne instytucje. Polska plasuje się w środku przygotowanego zestawienia. Spośród krajów Europy ŚrodowoWschodniej oraz krajów bałtyckich Polskę wyprzedzają Estonia, Węgry i Czechy. Warto jednocześnie zwrócić uwagę na relatywnie słaby wynik USA. Wynika on przede wszystkim z deficytów w obszarze kapitału ludzkiego związanych m.in. z relatywnie niskim udziałem osób z wyższym wykształceniem w zasobie siły roboczej.

Reklama

 

Z punktu widzenia oceny potencjału wykorzystania sztucznej inteligencji przez Polskę kluczowa jest identyfikacja przewag i słabości, jakie cechują polską gospodarkę. W tym celu odnieśliśmy wartości poszczególnych składowych obliczonego dla Polski indeksu gotowości na technologiczną zmianę w obszarze sztucznej inteligencji do ich średnich wartości w analizowanej próbie krajów. Polska charakteryzuje się przewagami w obszarze kapitału ludzkiego, demografii oraz integracji z globalnymi łańcuchami dostaw usług związanych z technologią informacyjną. Z kolei wyniki poniżej średniej zostały odnotowane w przypadku infrastruktury cyfrowej (nadal niski udział gospodarstw domowych mających dostęp do szerokopasmowego Internetu), rynku pracy (m.in. ze względu na przerost zatrudnienia w rolnictwie) oraz otoczenia regulacyjnego (m.in. z uwagi na odnotowaną w ostatnich latach erozję instytucji, na którą wskazują międzynarodowe badania). Warto zwrócić uwagę, że są to obszary, które można relatywnie szybko poprawić, co w naszej ocenie wskazuje na potrzebę pilnego uwzględnienia tych elementów w polityce gospodarczej mającej na celu włączenie sztucznej inteligencji w długookresową strategię rozwoju państwa.

Stopień gotowości na szok technologiczny w obszarze sztucznej inteligencji jest kluczowy z punku widzenia osiągnięcia długookresowych korzyści z nim związanych. Stąd w kolejnej MAKROmapie przeanalizujemy, w jaki sposób szok technologiczny w obszarze sztucznej inteligencji wpłynie na zjawisko konwergencji Polski do zamożnych gospodarek UE.

 

Zobacz także: Hossa AI dopiero się zaczęła – uważa polski inwestor z Dubaju

Reklama

 

Masz ciekawy temat? Napisz do nas

Chcesz, żebyśmy opisali Twoją historię albo zajęli się jakimś problemem?

Masz ciekawy temat? Napisz do nas

Napisz do redakcji

Reklama

Czytaj dalej