• Sklep
  • Odbierz prezent
Bitcoin (BTC) - co musisz o nim wiedzieć? Opis kryptowaluty, historia, notowania

Król jest tylko jeden

Bitcoin (BTC) to otwartoźródłowa (ang. open-source), zdecentralizowana platforma płatnicza oparta na technologii blockchain z własną kryptowalutą, stworzona przez anonimowego programistę (lub grupę osób) o pseudonimie Satoshi Nakamoto. Bitcoin jest pierwszą w historii kryptowalutą, będącą jednocześnie pionierską siecią korzystającą z rozproszonej sieci bloków. Sieć bitcoina ruszyła 3 stycznia 2009 r. Ideą powstania pierwszej kryptowaluty było stworzenie cyfrowego pieniądza, który będzie pozbawiony inherentnych wad walut fiducjarnych. Bitcoin w swoim założeniu ma być całkowicie niezależny od wpływów rządów i prywatnych firm, a także zapewniać możliwość przeprowadzania transakcji bez obecności zaufanych pośredników. Transakcje BTC są w praktyce niemożliwe do ocenzurowania, cofnięcia lub zablokowania. Sieć bitcoina, oparta na pracy górników, wykonujących energochłonne obliczenia za pomocą dedykowanego sprzętu oraz ograniczona maksymalna podaż mają zapobiegać emisji jednostek bez pokrycia oraz inflacji.

Sieć bitcoina jest całkowicie publiczna, dokonywane w niej transakcje są pseudoanonimowe, gdyż salda portfeli i przebiegi transakcji są jawne, zaś każdy użytkownik może pobrać i na bieżąco synchronizować całą historię sieci BTC, stając się tzw. pełnym węzłem (ang. full node).

Maksymalna podaż bitcoina została ustalona na poziomie 21 mln jednostek BTC, co oznacza że ma on charakter deflacyjny. Obecnie w obiegu rynkowym znajduje się ponad 17,4 mld jednostek (ponad 80%), zaś wg szacunków wszystkie jednostki zostaną wykopane do 2140 r. Wówczas górnicy zapewniający działanie sieci będą utrzymywać się wyłącznie z opłat transakcyjnych (ang. transaction fee) użytkowników.

 

Historia powstania bitcoina (BTC)

Twórcą kodu źródłowego bitcoina jest anonimowy programista (lub grupa osób) o pseudonimie Satoshi Nakamoto. Rozpoczął on pracę nad liczącym ponad 31 tys. linijek kodu repozytorium BTC napisanym w języku programowania C++ już w 2007 r., kiedy nad światową gospodarką wisiało widmo nadchodzącego globalnego kryzysu ekonomicznego. White paper bitcoina został opublikowany 31 października 2008 r., zaś pierwszy blok (ang. genesis block) o numerze 0 został wykopany 3 stycznia 2009 r., co jest uznawane za oficjalny start sieci pierwszej kryptowaluty. Parametr coinbase bloku genezy zawierał legendarny już dziś nagłówek z pierwszej strony dziennika The Times: „Chancellor on brink of second bailout for banks”, informujący o planach kolejnych prób ratowania banków znajdujących się w kryzysie.

Kod źródłowy BTC został upubliczniony przez Satoshiego 8 stycznia 2009 r., zaś pierwsza transakcja została wykonana przez niego 12 stycznia - wysłał on 10 BTC Halowi Finneyowi, znanemu kryptografowi i programiście, zmarłemu w 2014 r.

Za pierwszą transakcję kupna produktu przy użyciu bitcoina i tym samym kryptowalut w ogóle uznaje się zakup dwóch pizz za 10 tys. BTC, dokonany przez programistę Laszlo Haynecza 22 maja 2010 r. Co roku obchodzona jest rocznica tego wydarzenia, nazwana Bitcoin Pizza Day.

Warto zwrócić uwagę na to, że Nakamoto był nie tylko twórcą BTC, ale również autorem koncepcji zdecentralizowanej sieci blockchain, przez wielu uznawanych za ważniejszą od samego bitcoina. Na podstawie otwartego kodu źródłowego bitcoina powstała ogromna większość pierwszych altcoinów, z których część zajmuje czołową pozycję na rynku (np. Litecoin, Dash).

Czytaj także: Zanim Bitcoin stał się sławny

Zanim kurs Bitcoina przebił $20 000, zanim Narodowy Bank Polski i Komisja Nadzoru Finansowego zaczęli ostrzegać przed inwestycjami w kryptowaluty, zanim giełdy CBOE i CME uruchomiły kontrakty terminowe na Bitconie, zanim zaczęto wypowiadać umowy bankowe podmiotom gospodarczym obracającym kryptowalu.. Czytaj
Zanim Bitcoin stał się sławny

 

Kopanie (mining) bitcoina (BTC)

Bitcoin jest kryptowalutą funkcjonującą w oparciu o algorytm konsensusu Proof of Work, wykorzystujący funkcję hashującą SHA256, co oznacza że za utrzymywanie stabilności sieci, potwierdzanie transakcji, tworzenie kolejnych bloków transakcyjnych oraz wykopywanie nowych jednostek BTC odpowiadają górnicy (ang. minerzy).

Trudność wydobycia (ang. mining difficulty) bitcoina dostosowywana jest co 2016 bloków (ok. 2 tygodnie) na podstawie średniego czasu bloku (ang. block time), który docelowo ma wynosić 10 minut. Jeśli górnikom udało wykopać bloki w średnim czasie krótszym niż 10 min, trudność wydobycia wzrośnie. Analogicznie, ulegnie ona zmniejszeniu, gdy średni czas wykopania bloku będzie przekraczał docelowe 10 minut. Na czas wydobycia bloku i zarazem trudność wpływa ogólna moc obliczeniowa sieci BTC (ang. hashrate) generowana przez koparki i wyrażana w (tera)hashach na sekundę (H/s).

Na początku istnienia BTC moc obliczeniowa sieci i trudność wydobycia były tak niskie, że kopanie bitcoina było możliwe z wykorzystaniem procesorów (CPU) w konsumenckich komputerach i laptopach. Już w 2011 r. rozpoczęto kopanie BTC za pomocą układów GPU (kart graficznych), które były znacznie bardziej wydajne. W 2012 r. zaczęły powstawać pierwsze specjalistyczne układy ASIC, przeznaczone wyłącznie do rozwiązywania funkcji hashującej SHA256, zastosowanej w bitcoinie. Od ponad dwóch lat wyłącznie kopanie z wykorzystaniem układów ASIC jest efektywne. Co więcej, ze względu na niemal stale rosnącą trudność wydobycia wszystkie starsze i mniej wydajne koparki ASIC są aktualnie bezużyteczne.

BTC można kopać za pomocą takich koparek jak Bitmain AntMiner S15/T15, Innosilicon Terminator T3, czy DragonMint T1.

Nagroda za blok (block reward) w bitcoinie początkowo wynosiła 50 BTC, ulegając zmniejszeniu o połowę (tzw. halvingowi) co 210 tys. bloków. Aktualnie wynosi ona 12,5 BTC (po dwóch halvingach), zaś kolejne jej zmniejszenie (do 6,25 BTC) nastąpi pod koniec maja 2020 r.

 

Opłaty transakcyjne (ang. transaction fees) w sieci BTC są dynamiczne i zależą od wielkości transakcji, liczonej w bajtach - koszt transakcji wyznaczany jest w satoshi (0.00000001 BTC) za bajt. Użytkownicy mają możliwość wybrania dowolnej wysokości opłaty transakcyjnej. Górnicy w pierwszej kolejności wybierają transakcje z wyższymi prowizjami, co oznacza że transakcje ze zbyt małym fee mogą nigdy nie zostać dołączone do bloku transakcyjnego przez górników.

 

Bitcoin od samego początku miał określony docelowy czas bloku transakcyjnego na poziomie 10 minut oraz jego maksymalną pojemność wynoszącą 1 MB, co implikowało stosunkowo niską przepustowość sieci na poziomie ok. 7 transakcji na sekundę (TPS), całkowicie wykluczającą BTC jako powszechnie wykorzystywany środek płatniczy. Mimo, że od powstania bitcoina pozornie niewiele zmieniło się w kwestii jego skalowalności, za jeden z przełomowych momentów można uznać aktualizację sieci (soft-fork) z 23 sierpnia 2017 r., wprowadzającą SegWit. Aktualizacja nie tylko pozwoliła na zauważalne zmniejszenie opłat transakcyjnych, zwiększyła przepustowość sieci, ale także otworzyła drogę dla wielu istotnych implementacji, które w przyszłości przyczynią się do radykalnego zwiększenia skalowalności BTC. Warto wspomnieć przede wszystkim o protokole drugiej warstwy o nazwie Lightning Network, który pozwala wykonywać niemal nieograniczoną liczbę transakcji na sekundę z wykorzystaniem kanałów płatniczych, znajdujących się poza blockchainem BTC (tzw. transakcje off-chain), przy praktycznie natychmiastowym czasie realizacji i minimalnych opłatach transakcyjnych. Istotną aktualizacją, która w przyszłości czeka bitcoina będzie również implementacja podpisów Schnorra, które pozwolą na odciążenie sieci poprzez bardziej uporządkowaną i ekonomiczną strukturę podpisów kryptograficznych, co tym samym będzie skutkować zmniejszeniem opłat transakcyjnych.

Czytaj także: Podpisy Schnorra - prosty trik na ulepszenie bitcoina i nie tylko

Coraz cześciej można usłyszeć, że bitcoin (BTC) jako pionierska i jednocześnie czołowa kryptowaluta pod względem technicznym jest daleko w tyle za nowszymi, szybszymi i znacznie lepiej skalowalnymi projektami blockchainowymi, które rzekomo w przyszłości doprowadzą do systematycznej marginalizacji B.. Czytaj
Podpisy Schnorra - prosty trik na ulepszenie bitcoina i nie tylko

 

 

Jaki portfel (wallet) do bitcoina (BTC)?

Bitcoin jest najszerzej obsługiwaną kryptowalutą, bez wątpienia posiadającą największy wybór portfeli na różne systemy operacyjne i urządzenia. Podstawowym portfelem desktopowym full node (pobierającym i synchronizującym całą historię sieci blockchain) jest Bitcoin Core, dostępny na systemy operacyjne Windows, MacOS oraz Linux. Popularnym lekkim portfelem dekstopowym (ang. light wallet) jest Electrum BTC, również dostępny na najpopularniejsze systemy operacyjne (oraz na Android w wersji mobilnej). Najpopularniejsze multiwallety (obsługujące więcej niż jedną kryptowalutę) dla BTC to Jaxx oraz Exodus. Najbardziej godny polecenia portfel mobilny dla bitcoina to Samourai Wallet, aktualnie dostępny wyłącznie na urządzenia z systemem Android. Dużą popularnością cieszą się również Mycelium Bitcoin Wallet oraz Blockchain Wallet (niepolecany w wersji webowej), oba dostępne na Android i iOS (Apple). Warte uwagi multiwallety mobilne to m.in. Jaxx, Coinomi oraz Trust Wallet.

Paper wallet można wygenerować na m.in. na witrynach https://bitcoinpaperwallet.com/ oraz https://www.bitaddress.org/.

Bitcoin jest obsługiwany przez wszystkie aktualnie dostępne na rynku portfele sprzętowe (ang. hardware wallets), takie jak m.in. Ledger (Nano S, Blue), Trezor (Model T, One), KeepKey.

 

Kurs i notowania bitcoina (BTC)

Bitcoin, jako czołowa i najwyżej kapitalizowana kryptowaluta, będąca podstawową parą walutową dla większości altcoinów, jest notowany na największej liczbie giełd kryptowalut, aktualnie przekraczającej setkę platform handlowych. Dzięki temu obrót BTC jest również najbardziej rozproszonym spośród wszystkich walut cyfrowych. Największy wolumen handlowy BTC skumulowany jest na giełdzie kontraktów futures BitMex (ok. 10% całego obrotu). Średnio po ok. 5% całego obrotu BTC pochodzi z największych giełd kryptowalut, takich jak OKEx i Binance, z czego większość w parze z Tetherem (BTC/USDT). Bitcoina za polskiego złotego (BTC/PLN) można kupić m.in. na giełdach BitBay, Exmo, Coinroom, BitMarket, czy Coindeal.

Pierwszym ośrodkiem handlu BTC była witryna New Liberty Standard, która 9 października 2009 r. opublikowała pierwszy w historii kurs wymiany BTC/USD, który wynosił 1309 BTC za jednego dolara (był on oszacowany na podstawie kosztów i trudności wydobycia). 9 lutego  2011 r. notowania bitcoina osiągnęły poziom 1 dolara, zaś już 3 czerwca 2011 r. po raz pierwszy przekroczyły 10 dolarów. Na dziesięciokrotność tego kursu (100 dolarów) trzeba było czekać do 1 kwietnia 2013 r., zaś pierwszy tysiąc dolarów został osiągnięty 3 stycznia 2017 r. 29 listopada 2017 r., na niecały miesiąc przed szczytem notowań, BTC po raz pierwszy przekroczył granicę 10 tys. USD.

Dotychczasowy szczyt notowań (ATH) bitcoina został wyznaczony 17 grudnia 2017 r. przy kursie przekraczającym 20 tys. dolarów i kapitalizacji rynkowej powyżej 325 mld dolarów. Od początku swojego istnienia bitcoin znajduje się na pierwszej pozycji w rankingu kapitalizacji. Potencjalna sytuacja, w której inna kryptowaluta zdoła przewyższyć wartością rynkową BTC, nazywana jest potocznie „flippeningiem”.


Dariusz Dziduch

Project Manager FXMAG, prowadzący program satyryczno-edukacyjny "O kryptowalutach". Nietuzinkowy promotor technologii blockchain oraz walut cyfrowych. Zainteresowania rynkowe łączy z wiedzą z zakresu psychologii inwestowania.

Przejdź do artykułów autora
Artykuły, które powinny Cię zaciekawić..
Zamknij

Koszyk