• Sklep
  • Odbierz prezent
Zadaj sobie te 10 pytań przed otwarciem kolejnej transakcji

Nial Fuller: Before You Place Your Next Trade, Ask Yourself These 10 Questions

Każdy pilot komercyjnych linii lotniczych przechodzi przez pewne procedury przez startem, aby uniknąć jakichkolwiek problemów, gdy samolot będzie już w powietrzu. Podobnie do niego, również Ty musisz przejść przez swoją tradingową checklistę, zanim otworzysz jakąkolwiek pozycję na koncie rzeczywistym. Jak często jednak zdarza się, że siedzisz przed swoim komputerem, otwierasz platformę i zaczynasz szukać potencjalnych zagrań, bez przechodzenia przez żadną checklistę, która pozwoliłaby Ci upewnić się, że postępujesz prawidłowo? Dla większości traderów tak właśnie wygląda dzień handlowy i jest to jedna z najważniejszych przyczyn tego, że nie zarabiają pieniędzy.

 

Trading plany i checklisty mogą wydawać Ci się nudne. Jeśli tak jest, to oznacza, że nie myślisz o nich prawidłowo. Gdy zaczniesz postrzegać je jako “ściągi”, to przyczyni się to do większych zysków i zaczniesz patrzeć na nie z zupełnie innej perspektywy. 

Trading plan / checklista posłużą Ci jako filtr, który składa się ze zdeterminowanych zawczasu kryteriów i pomoże nie tylko w przefiltrowaniu setupów, ale również w uniknięciu błędów. Wszyscy potrzebujemy trading planu, aby nie zbaczać z obranego kursu - ja używam mentalnej checklisty każdego dnia przed analizowaniem wykresów. Najpierw jednak pasowałoby wydrukować lub zapisać wszystkie podpunkty i przechodzić przez nie za każdym razem, gdy szukasz setupów. Powtarzaj ten proces, dopóki uczynisz z niego nawyk. 

To, co zostało napisane poniżej jest krótką wersją takiej przykładowej listy i powinieneś ją rozszerzyć tak, aby zawierała jeszcze więcej szczegółów. Poniżej umieszczam więc solidną podstawę / przykładową listę, której możesz użyć do budowania swojej..

 

Analiza Techniczna

1. Czy zaznaczyłem poziomy kluczowe i trendy?

Czy wyświetliłeś wykres na interwale tygodniowym i zacząłeś identyfikować długoterminowe poziomy wsparcia i oporu?

Czy zidentyfikowałeś obecny długoterminowy trend / warunki panujące na rynku? Trwa trend wzrostowy, spadkowy, czy może rynek konsoliduje w dużym przedziale cenowym na W1?

 

FXMAG forex nial fuller: zadaj sobie te 10 pytań przed otwarciem kolejnej transakcji nial fuller trading plan 1

 

Czy następnie przeszedłeś na interwał dzienny i narysowałeś inne oczywiste typy poziomów wsparcia i oporu? Do nich zaliczały by się poziomy horyzontalne, średnie kroczące (jeżeli trwa jakiś trend), zniesienia 50% i obszary istotnych wydarzeń (event areas).

Jaki krótkoterminowy trend panuje na interwale dziennym? A może cena konsoliduje? Ruchy na rynku są poszarpane? Zidentyfikuj obecnie panujące na rynku warunki. Od tego będzie zależeć będzie Twoje podejście do handlu.

 

 FXMAG forex nial fuller: zadaj sobie te 10 pytań przed otwarciem kolejnej transakcji nial fuller trading plan 2

 

Zwróć uwagę na dodatkowe poziomy horyzontalne i średnią EMA o okresie 21, którą dodałem do wykresu. A więc mamy trend wzrostowy na interwale tygodniowym i dziennym. Zaznaczyliśmy również poziomy kluczowe…

 

2. Czy pojawił się sygnał?

Następnie odpowiedz na pytanie: czy warto tutaj otworzyć jakąś pozycję? Czy pojawił się oczywisty sygnał, który dobrze wpisuje się w całościowy obraz rynku? Jeśli więc panuje silny trend wzrostowy, to bierzesz pod uwagę jedynie sygnały kupna, a nie sprzedaży. Jeśli natomiast rynek znajduje się w konsolidacji, to możesz brać pod uwagę sygnały sprzedaży z oporu i sygnały kupna ze wsparcia. Zadajemy więc sobie pytanie, czy jest dobra przyczyna do wejścia - może być to sygnał price action lub po prostu “wejście na ślepo”. Pamiętaj, że muszą być spełnione dwa z trzech warunków, a najlepiej wszystkie: trend, poziom, sygnał.

Najważniejsze jest to, że jeśli żaden oczywisty sygnał rzuca Ci się w oczy na D1, H4 lub H1, po kilku minutach patrzenia na wykres (zakładając, że masz odpowiednie umiejętności), to należy sobie odpuścić i nie handlować w tym dniu. 

Pamiętaj, że nie posiadanie żadnej pozycji na rynku jest bardzo zyskowną pozycją w porównaniu do pozycji stratnej, którą otwierasz przy słabym setupie.

 

 FXMAG forex nial fuller: zadaj sobie te 10 pytań przed otwarciem kolejnej transakcji nial fuller trading plan 3

 

 

3. Czy występuje konfluencja?

Wspomniałem o tym powyżej, ale jest to tak ważne, że powiem jeszcze raz…

Jeśli zidentyfikowałeś sygnał, nawet oczywisty, to musisz sobie zadać pytanie: czy jest to setup z konfluencją? Mówiąc prościej: czy są inne czynniki wpływające korzystnie na setup poza samą formacją świecową? Czy setup ma sens w kontekście rynkowym, w którym się pojawił? Jeśli nie, to możesz z niego zrezygnować. Pamiętaj, że ten filtr / checklista ma na celu przepuszczenie tylko najlepszych setupów. Myśl o tym jak o sposobie odfiltrowania wszystkich śmieci i pozostawienia tylko “czystych” zagrań. Stratnych zagrań nie unikniesz, ale naszym celem w tradingu jest ciągła optymalizacja i ograniczanie strat, a to można osiągnąć dzięki pracy z checklistą.

Poniżej znajduje się przykład setupu inside bar z konfluencję. Sygnał ten pojawił się w trendzie spadkowym przy poziomie oporu (czerwona i niebieska linia to średnie kroczące o okresie 8 i 21):

 

FXMAG forex nial fuller: zadaj sobie te 10 pytań przed otwarciem kolejnej transakcji nial fuller trading plan 4 

 

Kolejny przykład setupu z konfluencją, tym razem fakey pattern. Ten sygnał również pojawił się w trendzie spadkowym i na poziomie oporu.

 

FXMAG forex nial fuller: zadaj sobie te 10 pytań przed otwarciem kolejnej transakcji nial fuller trading plan 5 

 

Połączenie ogromnego fałszywego wybicia z pina barem na konfluencyjnym poziomie rynkowym.

 

Podsumowanie checklisty związanej z analizą techniczną:

 

Zidentyfikuj panujące na rynku warunki i wyznacz istotne poziomy, a to pozwoli Ci zadecydować o tym, w jakim kierunku będziesz handlował i gdzie szukał będziesz sygnałów. Skupiaj się na scenariuszach wejścia dających wysokie prawdopodobieństwo na rynku i wpisujących się dobrze w kontekst rynkowy, czyli wyznaczony trend i poziomy. Spróbuj wyrobić nawyk codziennego powtarzania afirmacji przed rozpoczęciem handlu i jeszcze przed sprawdzaniem checklisty. Wraz z nabieraniem doświadczenia w strategiach Price Action, możesz (i powinieneś) dodać do swojego planu kolejne sygnały i scenariusze wejścia - uczyń z nich część swojej checklisty i nie rób tego mentalnie, a przynajmniej nie rób tak, dopóki nie jesteś bardzo dobrym traderem. Pamiętaj, że staramy się przeprogramować Twój mózg, aby wyrobić pozytywne nawyki tradingowe. Do przekształcenia działania w nawyk potrzebna jest dedykacja, czas i wytrwałość.

 

Pytania skupiające się na psychologii:

4. Czy jestem w stanie psychicznym, który pozwala na otworzenie tej pozycji?

Czy jesteś spokojny, zorganizowany i jesteś w stanie zachować obiektywizm? Czy otworzyłeś tą pozycję z odpowiednich przyczn, czy jest to tylko zagranie motywowane chęcią zemsty lub chciwością? Musisz tutaj być ze sobą szczery, a następnie musisz użyć tej szczerości, aby podjąć odpowiednie działanie - w przeciwnym wypadku jest to strata czasu. Pamiętaj, że zanurzasz się w świat tradingu, w którym nie ma szefa i nikt nie nadzoruje Twoich działań. Musisz postąpić właściwie wtedy, gdy nikt Cię nie obserwuje - trading jest prawdopodobnie najlepszym sposobem na przetestowanie czyjejś osobowości!

 

Dobrze byłoby również zastanowić się nad tym: czy dopiero co zamknąłeś bardzo zyskowną pozycję, która może podwyższyć Twoją pewność siebie w niebezpiecznie dużym stopniu? Traderzy często tracą przez to pieniądze, bo ryzykują co raz więcej. Pamiętaj, że jesteś traderem tak dobrym, jak dobre było Twoje ostatnie zagranie, więc skup się i pozostań w odpowiednim stanie umysłu. Jeśli tego nie zrobisz, to Twoje ostatnie zagranie może źle wpłynąć na kolejne zagrania.

 

Rywalizuj o realne nagrody na koncie demo

Dołącz do konkursu

 

5. Czy jestem mentalnie i finansowo przygotowany na zaakceptowanie tego ryzyka?

Przed otworzeniem pozycj zadaj sobie pytanie czy jesteś odpowiednio przygotowany na konsekwencje tego zagrania - zysk lub stratę. Ten temat świetnie opisał Mark Douglas. Mówi on o psychologii tradingu i ciągle powtarza, że wynik każdego zagrania jest w zasadzie losowy i tak powinieneś postrzegać każde zagranie - 50/50. Nie oznacza to jednak, że na przestrzeni czasu, po serii zagrań, Twoje szanse na wygraną wynoszą 50%. Oznacza to jedynie, że w serii zagrań rozkład wygranych i przegranych jest losowy. Więc możesz mieć 20 strat pod rząd, a następnie 40 wygranych transakcji (mało prawdopodobne, ale możliwe). W ten sposób po 60 zagraniach osiągniesz win-rate na poziomie 66,6%. Jednak większość traderów nie jest w stanie wytrzymać kilku strat pod rząd, a co dopiero 20.

 

Musisz pamiętać, że żadne pojedyncze zagranie nie ma znaczenia. Musisz więc postępować i zachowywać się uwzględniając ten fakt. Oznacza to, że analizując swoje wyniki nie możesz się w ogóle przejmować JAKIMKOLWIEK pojedynczym zagraniem. Jedynie seria zagrań jest dobrym miernikiem Twoich wyników. Jeśli będziesz o tym pamiętał zawsze przed otworzeniem pozycji, to bardzo Ci to pomoże. Takie podejście do tradingu dobrze wpisuje się w moją filozofię “złóż zlecenie i zapomnij o nim”. Pamiętaj również, że musisz pozwolić swojej strategii na to, aby zadziałała i nie ingerować w nią - w przeciwnym wypadku nie możesz odpowiednio ocenić jej skuteczności na przestrzeni czasu.

 

Zarządzanie kapitałem i pozycjami:

6. Czy znam swoje ryzyko 1R?

Jeśli nie wyznaczyłeś sumy, jaką ryzykować będziesz na każdym zagraniu (1R = zaryzykowana kwota), to prawdopodobnie nie zarabiasz pieniędzy w tradingu. Musisz zastanowić się i określić sumę, na której stratę możesz sobie faktycznie pozwolić. Wyznacz ją tak, abyś faktycznie był w stanie potencjalnie stracić 10 lub 20 razy z rzędu i zachować stabilność finansową oraz psychiczną. Zawsze zalecam traderom wykonanie testu snu, dzięki któremu będą w stanie określić, czy są w stanie zapomnieć o swoich pozycjach i spać spokojnie - to pokaże, czy ryzykują odpowiednią dla nich sumę.

 

7. Czy dobrałem odpowiedni rozmiar pozycji?

Idzie to w parze z poprzednim pytaniem. Jeśli nie rozumiesz tego, jak ustawić rozmiar pozycji, to zapoznaj się z moim artykułem na ten temat. Mówiąc w skrócie, dobieranie rozmiaru pozycji polega na ustawieniu odpowiedniej ilości lotów (rozmiaru pozycji) w taki sposób, aby ryzyko wynosiło 1R na każdym zleceniu, biorą pod uwagę poziom stop loss, o którym teraz chwilę porozmawiamy. Zawsze określaj swój poziom stop loss, zanim ustawisz rozmiar pozycji. Ryzyko, które podejmujesz powinno być zawsze takie same. Znajdź taki sposób ustawiania stop lossów, który daje zagraniom dużą szansę na to, aby zadziałały (nie umieszczaj stop lossów zbyt blisko), a następnie dobierz rozmiar pozycji tak, aby ryzyko wynosiło 1R.

 

8. Jak wygląda stosunek ryzyka do zysku?

Czy stosunek R/Z jest korzystny? Czy jest logiczny punkt docelowy w pobliżu poziomów kluczowych na wykresie, który pozwala na osiągnięcie stosunku R/Z na poziomie 1:2 lub więcej? Musisz upewnić się, że twój stop loss i take profit mają sens w kontekście otaczającej struktury rynku.

 

FXMAG forex nial fuller: zadaj sobie te 10 pytań przed otwarciem kolejnej transakcji nial fuller trading plan 6

Poziomy docelowe wyznaczone jako wielokrotność stop lossa…

 

9. Czy określiłem dla tego zagrania plan wyjścia?

Czy masz plan wyjścia dla tego zagrania? Jak planujesz zamknąć pozycję w przypadku wygranej lub straty? Planujesz zamknąć pozycję na jakimś poziomie horyzontalnym, a może chcesz skorzystać z trailing stopa, bo na rynku panuje silny trend? Przeniesiesz swój SL na breakeven po pewnym czasie, czy po prostu ustawisz zlecenie i zapomnisz o nim? Te detale powinny być jasno określone przed otworzeniem pozycji. Jeśli na rynku wydarzy się coś bardzo niespodziewanego (np. ogromne odwrócenie kursu w kierunku twojego stop lossa), to możesz interweniować, ale w większości przypadków powinieneś zawczasu określić swoją strategię wyjścia i trzymać się jej za wszelką cenę.

 

10. Czy to zagranie jest zgodne z moim trading planem

Na koniec, jak już odpowiedziałeś na powyższe pytania, to odpowiedź na ostatnie pytanie powinna brzmieć “tak”. Twój trading plan może być checklistą (taką jak ta), ale powinna być ona bardziej szczegółowa. Zatwierdzić możesz jedynie zagrania, które “zdadzą test”. Nie martw się - z biegiem czasu, proces przechodzenia przez checklistę stanie się dla Ciebie automatycznym nawykiem, o którym w ogóle nie będziesz musiał myśleć. Intuicyjnie będziesz wiedział, czy zagranie spełnia wszystkie Twoje kryteria, ponieważ przejdziesz przez checklistę tyle razy, że zostanie ona wdrukowana do twojego mózgu i stanie się częścią Ciebie.

 

Czytaj także: 30 minutowa tradingowa rutyna dla zabieganych

Ty jesteś zajęty, ja jestem zajęty i każdy jest zajęty, prawda? Mam dobrą i złą wiadomość. Dobra jest taka, że nie ma znaczenia to, czy jesteś zajęty, ponieważ możesz nauczyć się jak handlować i odpowiednio to robić, bez względu na Twój harmonogram. Zła wiadomość jest taka, że nie staniesz się szybk.. Czytaj
30 minutowa tradingowa rutyna dla zabieganych

Konkluzja

Potrzebujemy w życiu wskazówek i mentorów, aby stawać się lepszymi. Mogę być Twoim mentorem i uczyć Cię tego, czego się nauczyłem poprzez moje kursy i społeczność traderów, ale tylko od Ciebie zależy to, czy wykonasz ciężką pracę i będziesz postępował zgodnie z tym, czego się dowiedziałeś. Dzisiejsza lekcja to kolejna część tradingowych puzzli. Musisz stworzyć własną checklistę i używać jej na codzień - jeśli to zrobisz, to gwarantuję Ci, że zobaczysz lepsze wyniki w swoim tradingu. Staniesz się bardziej metodyczny i selektywny względem swoich zagrań, a to zmieni Twój handel. Uczyń z tej checklisty część swojej tradingowej rutyny, a to sprawi, że będziesz zastanawiał się jak mogłeś kiedykolwiek handlować bez niej.


Michał Sztabkowski

Student Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Analityk techniczny i aktywny trader, wykorzystujący w handlu strefy popytu i podaży oraz metodologię Price Action. Interesuje się psychologią inwestowania.

Przejdź do artykułów autora
Artykuły, które powinny Cię zaciekawić..
Zamknij

Koszyk