• Odbierz prezent
Zamieszanie wokół WIBOR-u
fot. freepik.com

O nieuchronności wprowadzenia zmian w regulacjach dotyczących wskaźników referencyjnych na rynku pieniężnym, było wiadomo już od dłuższego czasu. Jest to głównie efekt debat i dyskusji na forum międzynarodowym po wykazaniu nieprawidłowości w funkcjonowaniu stawek LIBOR. Komisja Europejska rozpoczęła prace nad nowym standardem wskaźników referencyjnych po kryzysie finansowym 2008–2009. Ze względu na ryzyko manipulowania wysokością wskaźnika LIBOR, Komisja Europejska podjęła decyzję o stosowaniu, przy wyliczaniu oprocentowania kredytów we frankach szwajcarskich, stawki SARON (ang. Swiss Averaged Rate Overnight). Stawka SARON jest wskaźnikiem wyliczanym na podstawie rzeczywistych transakcji. Zmiany wskaźnika zostały wprowadzone na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 r. (stosowane od 1 stycznia 2018 r.), tzw. Rozporządzenia BMR, które określa m.in. zasady opracowywania wskaźników referencyjnych. Stawka SARON zastąpiła automatycznie stawkę LIBOR CHF, co ważne, odbyło się to bez konieczności podpisywania aneksów do umów kredytowych. Warto również pamiętać, że zmiany te nie zostały wypracowane w kilka miesięcy, trwały one około pięciu lat. Zmiana stawki referencyjnej nie jest zatem sprawą „automatyczną” – to proces wymagający czasu.

WIBOR idzie w odstawkę

Rozwój rynków finansowych oraz doświadczenia z innych krajów powodują, że niezbędne są również zmiany na polskim rynku finansowym. Na przestrzeni wielu lat stosowania stawki WIBOR, nie mieliśmy do czynienia z uchybieniami w jej ustalaniu. Jednak sprawą praktycznie przesądzoną było to, że nadejdzie moment, kiedy stawka ta nie będzie już wyliczana. Odpowiedź na pytania: jak powinien wyglądać taki proces, jak przeprowadzić go w prawidłowy sposób nie budzący kontrowersji, jest dość skomplikowana. Każda tego rodzaju zmiana powinna być poprzedzona odpowiednimi konsultacjami ze wszystkimi zainteresowanymi stronami. Proces ten powinien przebiegać w sposób zrozumiały, przejrzysty i nie budzący kontrowersji. Pamiętajmy bowiem, że mówimy o zmianach, kluczowych dla rynku finansowego, wskaźników referencyjnych.

Kto skorzysta, a kto straci?

Podstawowym powodem zmiany nie jest pojawienie się nieprawidłowości w funkcjonowaniu WIBOR-u, ale sam fakt wzrostu wartości stawki. Zgodnie z pojawiającymi się w mediach zapowiedziami polityków, planowane zmiany od stycznia 2023 r. mają okazać się rozwiązaniem korzystniejszym dla kredytobiorców. Zmiana stawki referencyjny miałaby wręcz stać się swoistym „lekarstwem”, obniżającym w niewielkim stopniu koszty obsługi kredytów o zmiennym oprocentowaniu (kredytów, których oprocentowanie oparte jest o stawkę WIBOR). Tymczasem, zgodnie z Rozporządzeniem BMR, nowy wskaźnik referencyjny nie może przyczynić się do sytuacji, w której korzystający z niego podmiot zyskuje lub traci, w wyniku stosowania nowej stawki. Celem zmian nie powinno być obniżenie kosztów kredytów, ale odejście od arbitralnego podejścia w wyznaczaniu stawki referencyjnej. Sama zmiana stawki referencyjnej nie może prowadzić do zmiany kosztów pieniądza, powinna to być operacja o charakterze czysto technicznym, neutralnym dla ceny pieniądza. Pamiętajmy, że odejście od stawki WIBOR na rzecz innej stawki referencyjnej jest ważne nie tylko dla osób posiadających kredyty o zmiennym oprocentowaniu, ale również dla tych inwestujących w obligacje korporacyjne, których oprocentowanie uzależnione jest m.in. od wartości stawki WIBOR. W jaki sposób wytłumaczyć potencjalne obniżenie oprocentowania, które będzie wynikało ze zmiany stawki? Czy w ten sposób nie zostanie wygenerowany kolejny problem?

Artykuł jest dostępny dla czytelników magazynu FXMAG.

Chcesz uzyskać dostęp do artykułu?


Jarosław Janecki

Adiunkt w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie, członek Towarzystwa Ekonomistów Polskich. W latach 2006-2009 główny ekonomista w banku Societe Generale w Polsce. Wcześniej pracował również w Ministerstwie Finansów oraz OECD.

Przejdź do artykułów autora
Artykuły, które powinny Cię zaciekawić..
Zamknij

Koszyk