• Odbierz prezent
Współzależności na rynku walutowym. Co to jest korelacja i o co w niej chodzi?

Poszukiwanie korelacji na rynku Forex jest jedną z metod poprawiania skuteczności swojego tradingu. Rynek finansowy jest bowiem ogromnie powiązany różnymi zależnościami, co skutkuje tym, że inwestorzy wiedzą, iż zmiana cen jednych instrumentów finansowych przełożyć się może na inne aktywa. Z tego też powodu, próbują oni identyfikować takie powiązania, a ich działanie – handel jednym instrumentem przy uwzględnieniu cen drugiego instrumentu – jedynie wzmacnia istniejące korelacje.

Co to jest korelacja?

Mówiąc najprościej, korelacja to relacja pomiędzy dwoma badanymi waloramiW przypadku rynku walutowego są to pary walutowe. Na podstawie korelacji inwestor jest w stanie określić, czy między dwoma parami walutowymi są jakieś współzależności, a jeśli tak, to jaki mają charakter. Pary walutowe w danym czasie mogą poruszać się w tym samym kierunku lub w kierunku przeciwnym. Ich ruchy mogą być też zupełnie niezależne.

Z czym może korelować waluta?

  • Z innymi walutami.Waluty mogą korelować ze sobą, jak w naszym przykładzie. Będziemy obserwować korelację dwóch par walutowych, w tym jednej wspólnej waluty notowanej.
  • Z indeksami.Tutaj również wszystko jest jasne. Zmiana indeksów prowadzi do zmiany jednej waluty. Dla przykładu można przypomnieć, że dolar amerykański dobrze koreluje z indeksem S&P 500.
  • Z aktywami towarowymi.Aktywa towarowe obejmują wszystko, co kraje eksportują i importują. Są to ropa naftowa, złoto, węgiel, aluminium itd. Prawdopodobnie już zdałeś sobie sprawę, że istnieje silna korelacja pomiędzy dolarem kanadyjskim i tak zwanym „czarnym złotem” (ropa naftowa). Obserwuje się także korelację pomiędzy dolarem australijskim a złotem.

Jak obliczana jest korelacja?

Do obliczania korelacji służy współczynnik korelacji. Co nam mówi?

Współczynnik korelacji Pearsona  jest najsilniejszym i najbardziej wiarygodnym wskaźnikiem,  za pomocą którego możliwe jest opisanie zależności dwóch instrumentów finansowych . Pamiętać jednak należy, że ze względu na to iż ważne są w nim nie tylko średnie wartości  danego instrumentu, ale także jego bieżąca wartość, jest on bardzo wrażliwy na skrajne obserwacje. Oznacza to, że w zależności od przyjętego okresu badawczego  wartość tego współczynnika może zmieniać swoją wartość a w niektórych przypadkach nawet obierać przeciwny niż do tej pory kierunek. 

Korelacje walut forex mogą mieć nie tylko charakter dodatni, ale także ujemny. Wynik obliczeń na korelację zawsze powinien znaleźć się w przedziale od -1 do +1. Im jest on bliżej zera, tym korelacja jest mniej istotna. Silna korelacja dodatnia zauważalna jest wtedy, kiedy wynik znajduje się w przedziale od 0,9 do 1. Z kolei silna korelacja ujemna występuje, kiedy wynik znajduje się w przedziale od -0,9 do -1. Tak skrajne wyniki są jednak spotykane dość rzadko.

Jak działa korelacja na rynku Forex?

Korelacja dodatnia

Tak jak już wspomnieliśmy, korelacja może mieć charakter dodatni. Wtedy też badane pary walutowe poruszają się w tym samym kierunku. Jeśli wartość korelacji jest bliska jedności, ich ceny będą poruszały się w bardzo podobny sposób. Jak to wygląda w praktyce? Jeśli jedna para walutowa zaczyna rosnąć, druga również idzie ku górze. W przeciwnym kierunku dzieje się dokładnie tak samo. Jeżeli jedna para zaczyna spadać, w dół idzie również ta druga.

Przykładem par walutowych o korelacji dodatniej są USD/JPY i EUR/CHF oraz AUD/USD i NZD/USD.

Korelacja ujemna

Jeżeli mowa o korelacji ujemnej, pary walutowe poruszają się w przeciwnym kierunku, chociaż ich wykresy kształtem są do siebie podobne. W praktyce wygląda to tak, że kiedy pierwsza para walutowa idzie ku górze, druga zaczyna spadać i na odwrót. Kiedy pierwsza para walutowa zmierza ku minimom, druga zaczyna się wybijać.

Przykładem par walutowych o korelacji ujemnej są  EUR/USD i USD/SEK oraz AUD/USD i USD/CAD.

Gdzie sprawdzać korelację pomiędzy parami walutowymi?

Jak obliczyć korelację? Najwygodniej korzystać z kalkulatorów, jakie można znaleźć w sieci (np. Investing.com, bossafx.pl). Aby obliczyć korelację za pomocą narzędzia wystarczy wybrać interesujące pary walutowe, zakres czasowy a także liczbę okresów. Większość kalkulatorów oprócz wyniku liczbowego wyświetla wykresy, na których można zobaczyć jak wyglądają ruchy cenowe obu par i je ze sobą porównać.

W sieci dostępne są również tabele, które wskazują na najważniejsze korelacje walutowe. Tutaj warto jednak zwrócić uwagę, że często podawane w nich dane są wyrażane w procentach.

Jakie wnioski powinniśmy wyciągnąć z rynkowej korelacji?

Korelacje walut forex wykorzystywane są do opracowywania strategii inwestycyjnych. Wiedząc jakie zależności występują między poszczególnymi parami walutowymi, trader może zdecydować się na zakup tylko jednej lub kilku. Tutaj warto wspomnieć, że zajęcie pozycji na parach walutowych o ujemnej korelacji pozwala zabezpieczyć transakcje, ale jednocześnie wpływa na ograniczenie zysków.

W tradingu korelacje walutowe powinny być uwzględniane przy dywersyfikacji portfela. Aby portfel rzeczywiście był zróżnicowany, znajdujące się w nim walory powinny być słabo skorelowane. W ten sposób silne ruchy na jednej parze nie będą wpływać na pozostałe.

Czy warto sugerować się korelacją?

Zwykle korelacja służy do potwierdzenia poprawności przeprowadzonej analizy. Możecie obserwować zachowanie konkretnej pary walutowej i na tej podstawie wyciągnąć wnioski dotyczące skorelowanej z nią pary walutowej. Im więcej transakcji odbywa się w jednym kierunku, tym większe prawdopodobieństwo ustanowienia nowego trendu, co oznacza, że szanse na udaną transakcję również rosną. W ten sposób zyskacie dodatkowe zaufanie w zakresie przeprowadzania jednoczesnych transakcji.

Zarządzanie kapitałem a korelacja par walutowych

Korelacja par walutowych może podwoić zarówno zysk, jak i stratę. Rozpatrzymy to stwierdzenie na przykładzie korelacji dodatniej. Na przykład ryzykujesz 5% swojego depozytu i otwierasz transakcję na dodatnio skorelowanych parach EUR/USD i EUR/GPB. W tym przypadku całkowite ryzyko tych dwóch transakcji nie wyniesie 5%, a 10%. Zresztą suma zarobku również się podwoi. Także otwieranie pozycji na parach skorelowanych to broń obosieczna, jednak zawsze na Forex najpierw należy pamiętać o ryzyku.

Zasady korzystania z korelacji

Wybieramy listę instrumentów złożoną z par walutowych z Polskim Złotym (EURPLN, USDPLN, GBPLN, itd.) oraz najpopularniejsze pary walutowe (EURUSD, GBPUSD, USDJPY, itd.). Wybieramy ilość sesji, dla których ma zostać policzony współczynnik korelacji. W tabeli zaprezentowane zostają współczynniki korelacji dla wybranych instrumentów. Załóżmy, że dla instrumentów USDPLN i EURUSD współczynnik korelacji bliski jest -1. Po kliknięciu w odpowiednią komórkę pod tabelą prześledzimy wykres historycznego kształtowania się współczynnika korelacji między wybranymi instrumentami. Jeżeli historycznie jego wartość oscylowała między -1 a -0,5, to możemy mówić o silnej zależności ujemnej. Oznacza to, że statystycznie wzrost kursu USDPLN związany będzie ze spadkiem kursu EURUSD. Zmiany korelacji na wykresie można powiązać z istotnymi wydarzeniami rynkowymi w tym okresie (np. zmiana stóp procentowych, zmiana długookresowego trendu, itp.).

Interwał a korelacja

Oprócz gospodarczych związków, które nie ulegają zmianie w przeciągu kilku tygodni na rynku walutowym mamy do czynienia z korelacjami krótkoterminowymi, pojawiającymi się w określonych momentach. Dotyczą one przede wszystkim aktywów z grona Safe-Heaven, czyli bezpiecznych przystani, do których w chwilach zwiększonej awersji do ryzyka kieruje się globalny kapitał.

Gdy mamy na rynku do czynienia ze wzrostem niepewności, inwestorzy wycofują swoje środki z ryzykownych miejsc, takich jak na przykład giełdy akcji, i przenoszą je tam, gdzie bezpiecznie przeczekają zamieszanie. Z tego też powodu, aktywa safe heaven i papiery uważane za ryzykowne korelują ze sobą, a korelacja ta jest naturalnie ujemna.

Niestety siła tej korelacji nie tylko ulega częstej zmianie, ale i w przeważającej większości czasu praktycznie zanika.

By odnaleźć skorelowane w ten sposób instrumenty wystarczy podzielić je na dwie grupy – bezpieczne i ryzykowne. Wśród aktywów Safe Haven wymienia się przede wszystkim amerykańskie i niemieckie obligacje, złoto, a z walut szwajcarskiego franka i japońskiego jena. Flagowym, ryzykownym aktywem są zaś przede wszystkim akcje, a więc i główne indeksy giełdowe, takie jak S&P500, FTSE100 czy Eurostoxx 50.

Na rynku mamy do czynienia z pewnymi niezmiennymi zależnościami, a jedną z najważniejszych jest – co prawda chwilowa, jednak powtarzająca się – korelacja notowań JPY oraz kursów akcji w Stanach Zjednoczonych.

Dzięki temu, że japoński bank centralny tak intensywnie stymuluje japońską gospodarkę, waluta tego kraju znajduje się w czołówce walut Safe Heaven. Z tego też powodu, w dużej części to do niej kieruje się globalny kapitał, kiedy na rynku zaczyna rządzić niepewność. Gdy zaś inwestorzy ograniczają udział ryzykownych aktywów wyprzedają ze swoich portfeli akcje, przez co indeksy giełdowe zniżkują.

Opisywana korelacja nie działa zawsze, to znaczy, gdy na horyzoncie nie widać żadnych zagrożeń, zarówno amerykańskie akcje, jak i wartość japońskiej waluty zmieniają się w miarę niezależnie od siebie. Podobnie skorelowane z S&P500 są inne bezpieczne aktywa (jak na przykład CHF, złoto, amerykańskie obligacje), choć siła tych zależności jest znacznie mniejsza niż w przypadku japońskiego jena.

Korelacja dla początkującego inwestora Forex – przykłady

  1. SENTYMENT RISK-ON/RISK-OFF

W czasie dobrej koniunktury na rynkach światowych, większym zainteresowaniem cieszą się bardziej ryzykowne aktywa (risk on). Kiedy koniunktura się pogarsza, sprzedawane są aktywa obarczone większym ryzykiem, a w ich miejsce dokonuje się bezpieczniejszych inwestycji (risk off). Zmiany sentymentu rynkowego często zachodzą z dnia na dzień, wraz z publikacją najświeższych danych ekonomicznych lub istotnymi wydarzeniami politycznymi. Zmiany sentymentu stały się tak częste i powszechne, że w skrócie mówi się o „risk on”, „risk off”.

Kiedy dominuje podejście „risk on”, najwięcej zyskują waluty surowcowe (dolar australijski (AUD), dolar kanadyjski (CAD), dolar nowozelandzki (NZD)), a także euro (EUR) i funt brytyjski (GBP). Przy podejściu „risk-off” kupowane są przede wszystkim dolar amerykański (USD), frank szwajcarski (CHF) oraz japoński jen (JPY).

  1. WIG20/PLNUSD

Indeks Wig20 wykazuje dużą korelację z indeksem złotego. Korelacja jest tak wyraźna, iż można odnieść wrażenie, że to krajowa waluta decyduje o hossie dużych spółek – jak się zachowuje waluta, tak zachowują się blue chipy. Czasami indeks Wig20 jest spóźniony, ale zwykle podąża ścieżką walutową. Kiedy inwestować w akcje? Okazuje się, że wtedy kiedy rośnie nasza waluta (zyskuje złoty, dolar traci na wartości). Dolar ma cykl ok. 16-letni, dlatego w tak długim terminie można ustalać sobie własne inwestycje. W ramach tak długiego cyklu raz inwestujemy na GPW (gdy złoty jest tani), innym razem możemy wybrać rynki główne (jak rynek amerykański) – gdy złoty jest drogi, a dolar tani. Okazuje się, że nie będziemy tracić w dłuższym okresie wtedy, gdy inwestujemy w momentach światowego trendu osłabienia dolara. Innymi słowy – inwestujemy wtedy, gdy w okres hossy wschodzi nasz rodzimy złoty.

Wykres 1. Korelacja WIG20 i PLNUSD – Źródło: stooq.pl

Wykres 1. Korelacja WIG20 i PLNUSD – Źródło: stooq.pl

  1. INDEKSY GIEŁDOWE / ROPA

Popyt na ropę naftową jest w wysokiej mierze uzależniony  od światowej sytuacji ekonomicznej. Niższa aktywność gospodarcza = mniej wyprodukowanych dóbr = niższe potrzeby transportu = mniejszy popyt na ropę. Spadek wartości indeksów bardzo często połączony jest z problemami ekonomicznymi, dlatego ma to silny wpływ na rozwój ceny ropy.

Wykres 2. Korelacja S&P500 i notowań ropy WTI – Źródło: stooq.pl

Wykres 2. Korelacja S&P500 i notowań ropy WTI – Źródło: stooq.pl

Notowania: USDPLN

Przejdź do wykresu
Źródło: https://pl.tradingview.com/symbols/USDPLN/

Michał Kalista

Z rynkami finansowymi związany od 2007 roku; Od początku zorientowany na analizę techniczną, obecnie z uwzględnieniem fundamentów, danych makro oraz psychologii. W analizie opiera się na Price Action, formacjach cenowych oraz geometrii rynku. Prywatnie pasjonat gitary klasycznej i pieszych wędrówek po Beskidzie Niskim i Bieszczadach.

Przejdź do artykułów autora
Artykuły, które powinny Cię zaciekawić..
Zamknij

Koszyk