• Odbierz prezent
Wirus vs Banki centralne: Polityka monetarna w czasach pandemii

Gdy wszystko toczy się dobrze, gospodarka spokojnie się rozwija a społeczeństwo bogaci, polityka pieniężna jest generalnie dość nudna i monotonna – kolejne posiedzenia przechodzą bez większego echa, stopy procentowe są stopniowo regulowane, co rynki przewidują i dyskontują z wyprzedzeniem bez większej presji. Gdy jednak problemy zaczynają się piętrzyć, owa „emerycka gra w bingo” zmienia się w emocjonujący wyścig z czasem, gdzie na szali kładziony jest byt ekonomiczny milionów. Rok pandemii już za nami, czas zatem na wczesne podsumowania tego, co miało miejsce w polityce monetarnej.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jak najważniejsze banki centralne przez ostatni rok reagowały na pandemiczny kryzys?
  • Jak działania banków centralnych w dobie COVID-19 wypadają na tle wcześniejszego kryzysu?
  • Czy rzeczywiście działania podejmowane przez banki centralne przez ostatni rok były aż tak „niestandardowe”?
  • Jak rysują się perspektywy dalszych zmian w polityce pieniężnej.

Tym razem jest (nie do końca) inaczej

Skutki pandemii w wymiarze gospodarczym na świecie zaczęły nabierać poważniejszego wymiaru w lutym 2020 roku. Jako pierwsza, już na samym początku marca, na luzowanie polityki pieniężnej zdecydowała się amerykańska Rezerwa Federalna (FED), a za nią reszta najważniejszych banków centralnych. FED już 3 marca obniżył stopę główną FED Funds o 0,5 pkt. proc. do przedziału 1-1,25%, natomiast 12 dni później o kolejny 1 pkt. proc. i na tym poziomie pozostaje do teraz (połowa maja 2021). Równolegle dołożono potężne zakupy w ramach programu QE – 700 mld dolarów, w tym 200 na papiery typu MBS (zabezpieczone hipotekami). Wciąż utrzymywane są miesięczne zakupy papierów skarbowych i MBS-ów odpowiednio o 80 i 40 mld każdego miesiąca. Bilans najważniejszego banku centralnego świata zatem puchnie, co nie zmieni się w najbliższej przyszłości. Warto dodać, że FED zaczął podkreślać tzw. „zaangażowanie do symetrii” – formalnie bank centralny realizując mandat stabilności cen musi reagować tylko na inflację przewyższającą jego cel inflacyjny. Przy owym symetrycznym podejściu działa również na zbyt niski wzrost (a także deflacyjny spadek) ogólnego poziomu cen, starając się pobudzić inflację. Łączy się to z małą rewolucją, którą przeprowadził prezes Powell – zmianą z targetowania inflacji do targetowania średniej inflacji (tzw. AIT), o czym więcej w dalszej części artykułu.

Europejski Bank Centralny (EBC) z kolei nie ściął stóp procentowych, ponieważ… nie miał już do tego przestrzeni. Główna stopa MRO już od dobrych kilku lat jest na poziomie okrągłego zera, a sprowadzenie jej w obszar ujemny nie cieszy się zainteresowaniem. EBC skupiło się natomiast na luzowaniu ilościowym. Początkowo, 12 marca zeszłego roku, wprowadzono dodatkowe wsparcie płynnościowe LTRO (operacje refinansujące dla sektora finansowego), a także rozszerzono pulę na skup aktywów. Kilka dni później, 18 marca, wytoczono natomiast najcięższe działa – program PEPP (Pandemic Emergency Purchase Programme) z budżetem zakupowym, bagatela, 750 mld euro. Kolejne decyzje to przedłużanie i zwiększenie programów QE (PEPP aż do 1850 mld euro z czasem zakupów co najmniej do końca marca 2022) oraz łagodzenie wymagań pożyczkowych w ramach LTRO, w tym też obniżenie ich oprocentowania (do -0,5% dla TLTRO-III na koniec kwietnia 2020).

Brytyjczycy mieli podwójnie twardy orzech do zgryzienia, jako że Bank Anglii (BoE) musiał walczyć nie tylko z wpływem pandemii, ale także niestabilnością związaną z opuszczeniem przez kraj UE. 10 marca BoE ścięło stopę procentową do 0,25% i wprowadziło specjalny program pożyczkowy TFSME, skierowany głównie do małych i średnich przedsiębiorstw. Utrzymało także uprzednio już prowadzone zakupy obligacji, do których w listopadzie dołożono kolejne 150 mld funtów na zakupy papierów rządowych – do sumy 875 mld.

Artykuł jest dostępny dla czytelników magazynu FXMAG.

Chcesz uzyskać dostęp do artykułu?


Dawid Lesznik

Makler Papierów Wartościowych nr 3348. Ekonomista, analityk rynków finansowych i Project Manager w Squaberze oraz Investio. Specjalizuje się w zagadnieniach z zakresu polityki monetarnej, analizy makroekonomicznej i finansów behawioralnych.

Przejdź do artykułów autora
Artykuły, które powinny Cię zaciekawić..
Zamknij

Koszyk