• Sklep
  • Odbierz prezent
  • Sklep
  • Odbierz prezent
Unie Walutowe cz. 4 - Frank CFA – recepta krajów Afryki na stabilność gospodarczą
Z artykułu dowiesz się:

- Jaka jest geneza wspólnej afrykańskiej waluty

- Kto prowadzi politykę monetarną krajów afrykańskiej unii walutowej

Współcześnie większości osób, które nie wykazują większego i bardziej regularnego zainteresowania ekonomią, często wydaje się, że strefa euro jest jedynym na świecie przykładem najwyższego stopnia integracji gospodarczej różnych krajów, a więc unii walutowej.

 

Stwierdzenie to jest jednak dalekie od rzeczywistości, ponieważ na naszej planecie nie tylko podejmowano już próby powiązania grupy krajów wspólnym nominałem, ale też powstałe w ich wyniku ugrupowania przetrwały do dziś i bynajmniej są raczej dalekie od kryzysów, który można było ostatnio zaobserwować chociażby w przypadku Grecji. Dobrym przykładem potwierdzającym powyższą tezę jest afrykańska unia walutowa oraz frank CFA, a więc najpopularniejsza jednostka monetarna na kontynencie afrykańskim.

 

Genezę tego środka płatniczego należy upatrywać równo siedem dekad temu, a więc w 1945 roku, kiedy to wyemitowano po raz pierwszy walutę o nazwie frank CFA. Sam akronim (fr. Colonies francaises d’Afrique) wskazuje na pewne korelacje tego nominału względem tego emitowanego wówczas we Francji. Mowa o sztywnym powiązaniu tej waluty z funkcjonującym wówczas w tym kraju frankiem francuskim, celem uchronienia ówczesnych kolonii tego państwa przed skutkami dewaluacji przeprowadzonej wobec powyższej waluty w myśl postanowień konferencji Bretton Woods. Co ciekawe – wprawdzie w tzw. „roku Afryki” (1960) niepodległość proklamowały liczne państwa wchodzące w skład francuskiego imperium kolonialnego, takie jak np.:

  • Kamerun,
  • Senegal,
  • Wybrzeże Kości Słoniowej,
  • Gabon,
  • Republika Środkowoafrykańska,

to jednak nie podjęto decyzji ani o utworzeniu osobnych walut dla każdego z nowopowstałych krajów, ani też o modyfikacji nominału nawiązującego w samej nazwie do ery kolonializmu. Z drugiej strony zależność pomiędzy m.in. powyższymi krajami a Francją jest wciąż wyraźnie zauważalna, co widać chociażby po tym, że za politykę monetarną na terenie krajów afrykańskiej unii walutowej odpowiada francuski bank centralny, który zapewnia pełną wymienialność franka CFA. Oprócz tego warto pamiętać o tym, że kurs wspólnej, afrykańskiej waluty ustalany jest urzędowo w Paryżu, a niekiedy, tak jak w 1994, kluczowe decyzje (dewaluacja o 50%) bywały przeprowadzane bez konsultacji z „podległymi” krajami. Znaczące wpływy Francji w rozwoju gospodarczym dużej liczby krajów afrykańskich obrazuje też fakt, że to paryska giełda jest miejscem, przez które przeprowadza się wszelakie transakcje finansowe podmiotów pochodzących z tego kontynentu.

 

Frank CFA obowiązuje jako jednostka monetarna w 14 państwach liczących łącznie około 140 milionów mieszkańców. Waluta ta jest o tyle specyficzna, że tak naprawdę istnieją dwa jej „rodzaje” – zachodni oraz centralny frank CFA, a na dodatek każdy z nich posiada osobne struktury zarządzające.

Pierwszy z nich – zachodni frank CFA (na rynkach walutowych obowiązuje skrót XOF) jest walutą obowiązującą na terenie ośmiu krajów członkowskich organizacji UEMOA obejmującej: Benin, Burkinę Faso, Gwineę-Bissau, Mali, Niger, Senegal, Togo i Wybrzeże Kości Słoniowej. Waluta ta jest emitowana przez Centralny Bank Państw Afryki Zachodniej, który ma swoją siedzibę w Dakarze – stolicy Senegalu.

Tymczasem drugi z franków – centralny (obowiązujący skrót XAF), jest funkcjonującą w obrocie gospodarczym walutą krajów CEMAC: Czadu, Gabonu, Gwinei Równikowej, Kamerunu, Konga i Republiki Środkowoafrykańskiej. Uprawnienia do emisji tego pieniądza posiada z kolei Bank Państw Afryki Środkowej z siedzibą w Jaunde – stolicy Kamerunu.

 

Pomimo tego, że są to dwie oddzielne waluty, są one w rzeczywistości w pełni wymienialne, a więc np. centralnym frankiem CFA można bez problemu dokonać transakcji np. w kraju należącym do UEMOA. Ponadto obecnie waluta ta posiada ścisły kurs wymiany względem euro. Równowartością 1 euro jest bowiem 655,957 franków CFA. Warto jednak wiedzieć, że w historii kurs ten był kilkakrotnie zmieniany, a na przykład początkowo był on wyjątkowo wysoki (1 CFA = 1,70 FRF), co powodowało zwiększanie się polaryzacji społeczeństwa. Wysoki kurs wymienny blokował wzrost konkurencyjności eksportu, a zarazem sprawiał, że import był relatywnie tani, co było w interesie bogatszych elit.

Wprowadzenie wspólnej waluty w postaci franka CFA przyniosło krajom członkowskim wymierne korzyści, takie jak np.:

  • Wzrost integracji gospodarczej krajów afrykańskich,
  • Zmniejszone prawdopodobieństwo hiperinflacji, która miała miejsce np. w Zimbabwe,
  • Wzrost inwestycji zagranicznych,

Co wyraźnie wskazuje na to, że integracja walutowa na kontynencie afrykańskim bez wątpienia wyszła naprzeciw potrzebom rozwijającym się gospodarkom należącym do UEMOA i CEMAC.


Marek Pytka

Absolwent studiów na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie. Jego szerokie zainteresowania obejmują m.in. analizę fundamentalną oraz rozkładanie na czynniki pierwsze wpływu zjawisk gospodarczych na sytuację na rynkach finansowych.

Przejdź do artykułów autora
Artykuły, które powinny Cię zaciekawić..
Zamknij

Koszyk