• Odbierz prezent
Stopy procentowe w górę - który bank centralny będzie pierwszy?

Pandemia, a w zasadzie – pandemiczny lockdown – był szokiem gospodarczym, którym amortyzowano zarówno polityką monetarną, jak i fiskalną. W przypadku tej pierwszej, już pojawiają się pierwsze banki centralne, które normalizują jej główny parametr – stopę procentową.

Dla przykładu, Bank Centralny Islandii 19 maja br. podniósł stopy procentowe z 0,75% do 1%, co stanowiło odpowiedź na rosnącą presję inflacyjną, która w kwietniu wyniosła 4,6%. Islandia jest pierwszym rozwiniętym krajem Zachodu, który zdecydował się podnieść stopy procentowe. Większość głównych banków centralnych (BC) wykazuje raczej tendencję do przeczekiwania rosnącej inflacji, wskazując na jej podażowy charakter, czyli na wzrastające ceny surowców i zwiększone koszty związane z przerwaniem łańcuchów dostaw, a także brakiem pracowników sezonowych.

Wśród krajów OECD istnieje jednak kilka państw, które są w trakcie zacieśniania monetarnego. Dla przykładu:

- Argentyna podniosła stopy procentowe o 2 p.p. do poziomu 38% już 12 listopada 2020 roku,

- Brazylia zdecydowała się na ruch w tym samym kierunku, jednak nie tak wyraźny: o 0,75 p.p. do poziomów 3,5% dnia 5 maja 2021 roku,

- W fazie zacieśniania monetarnego jest również Rosja - tamtejszy BC podniósł główną stopę o 0,5 p.p. do poziomu 5%, decyzja zapadła 23 kwietnia 2021 roku.

W tekście postaram się odpowiedzieć na pytanie, które główne banki centralne świata zainicjują cykl podwyżek. Z uwagi na objętość artykułu, ograniczę się do amerykańskiego Fedu, Europejskiego Banku Centralnego, Banku Japonii oraz Narodowego Banku Polskiego. Mimo że NBP nie jest kluczowym bankiem centralnym w skali świata, to jednak z naszej polskiej perspektywy jest ważny.

System Rezerwy Federalnej – USA

Jerome Powell, prezes Fed, wypowiedział we wrześniu 2020 bardzo doniosłe słowa, zgodnie z którymi, Fed będzie tolerował wyższą inflację, aby wspierać zatrudnienie. Prawdopodobnie celem członka FOMC było zakotwiczenie oczekiwań niskich stóp procentowym przez dłuższy czas. Jak widać na wykresie 1., inflacja bardzo mocno odbija w USA (ponad 4%). Jest to efekt odmrożenia gospodarki i wydatkowania rządowych środków osłonowych wprowadzonych w trakcie pandemii.

Stopy procentowe w górę - który bank centralny będzie pierwszy? - 1

Wykres 1. Inflacja konsumencka w USA.

Po wyczerpaniu się pierwotnego impulsu, inflacja może spowolnić. Z drugiej strony, wyraźne przyśpieszenie wzrostu, przy tak ekspansywnej polityce monetarnej (mając na myśli również skup aktywów), może faktycznie podbić dynamikę cen bliżej poziomów nieobecnych w USA od początku lat 80. ubiegłego wieku. Będzie to zależeć od innych czynników np. cen surowców, które są w dużej mierze podyktowane politycznie (OPEC).

Nawet najbardziej „jastrzębio” głosująca w 2021 roku Lael Brainard, mówiła w marcu 2021 o uzależnieniu ruchów Fed-u od danych o inflacji i z rynku pracy, co potwierdza eklektyczną (wieloczynnikową) postawę tamtejszego banku centralnego. Zatem, oczekując zmian w polityce pieniężnej, należy spoglądać nie tylko na dynamikę cen, ale również na dane o zatrudnieniu.

Stopy procentowe w górę - który bank centralny będzie pierwszy? - 2

Artykuł jest dostępny dla czytelników magazynu FXMAG.

Chcesz uzyskać dostęp do artykułu?


dr Wojciech Świder

Pracownik naukowo-dydaktyczny w Katedrze Finansów Publicznych na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu. Autor 9 artykułów naukowych i ponad 50 artykułów popularnonaukowych i publicystycznych wydanych drukiem. Posiada licencję maklera papierów wartościowych (3034).

Przejdź do artykułów autora
Artykuły, które powinny Cię zaciekawić..
Zamknij

Koszyk