• Odbierz prezent
Stopy procentowe coraz wyższe, a oprocentowanie lokat i depozytów niekoniecznie
fot. freepik.com

Niskie stopy procentowe w trakcie pandemii zniechęcały gospodarstwa domowe do trzymania oszczędności na bankowych depozytach. Trzeba jednak pamiętać, że znaczna część społeczeństwa nie ma żadnych oszczędności (około 43 proc. Polaków, według Biura Informacji Gospodarczej), a ci, którzy je posiadają, decydują się na bezpieczne inwestycje (około 44 proc. Polaków trzyma oszczędności na depozytach, według danych Instytutu Badawczego Kantar). Faktem jest, że bardzo niskie oprocentowanie depozytów w stosunku do inflacji, przyczyniało się do dużych strat w ujęciu realnym dla osób decydujących się utrzymywać nadwyżki finansowe na kontach bankowych. Wraz z początkiem cyklu podwyżek stóp procentowych przez NBP, w październiku 2021 roku, rozpoczął się również cykl podwyżek oprocentowana kredytów jak i depozytów w sektorze bankowym. W pierwszym przypadku, mechanizm wzrostu kosztu kredytu był obserwowany w zasadzie natychmiast po decyzji RPP. Oczywiście był to wynik natychmiastowych wzrostów stawek WIBOR po podwyżkach podstawowych stóp procentowych NBP. W drugim przypadku, w odniesieniu do depozytów, reakcja nie była już tak szybka. Można wręcz stwierdzić, że mamy do czynienia z wyraźną inercją stóp depozytowych wobec decyzji RPP. Reakcja banków na podwyżki stóp procentowych NBP w odniesieniu do oprocentowania depozytów, może wydawać się zaskakująco słaba, nieproporcjonalna do skali zmian stóp procentowych. Wpływ na to ma kilka czynników, które zostaną omówione w niniejszym artykule.

Stopy procentowe mocno w górę, oprocentowanie depozytów znacznie słabiej

W trakcie okresu stabilnych stóp procentowych NBP, oprocentowanie zarówno depozytów, jak i kredytów ulegało niewielkim zmianom, nieznacznie zmieniała się również różnica pomiędzy oprocentowaniem kredytów hipotecznych i depozytów. Wraz z początkiem cyklu podwyżek stóp procentowych nastąpił wyraźny „rozjazd” pomiędzy oprocentowaniem kredytów i depozytów. Oczywiście miała na to wpływ wyraźnie słabsza reakcja oprocentowania depozytów w relacji do oprocentowania kredytów, które w znacznej części oparte są o sześciomiesięczny WIBOR. W przeszłości reakcja stawek WIBOR na zmiany stóp procentowych NBP zawsze była bardzo szybka. Co więcej, w sytuacji spodziewanych zmian stóp procentowych, często już przed decyzją RPP, w stawkach WIBOR rynek zawierał częściowo antycypowane zmiany stóp procentowych. Pamiętajmy, że celem zmian stóp procentowych NBP jest m.in. wpływanie na koszt kredytu. Kanał kredytowy musi być efektywny, aby można było mówić o skutecznej polityce pieniężnej. Z tej perspektywy, pojawiające się w mediach spekulacje o możliwości „zamrażania” stawek WIBOR są w kontrze do działań banku centralnego, zmierzających do ograniczenia dynamiki inflacji.

Stopy procentowe coraz wyższe, a oprocentowanie lokat i depozytów niekoniecznie - 1

Analizując reakcję sektora bankowego na zmiany stóp procentowych NBP, uwagę zwraca słaba odpowiedź po stronie zmiany oprocentowania depozytów. Możemy to obserwować nie tylko analizując zmiany średniego oprocentowania poszczególnych rodzajów depozytów (dane publikowane przez NBP). Punktem oceny reakcji oprocentowania depozytów na zmiany podstawowych stóp procentowych NBP może być również opracowywany przez Instytut Rynku Finansowego Wskaźnik Kosztu Finansowania (WKF). 

Artykuł jest dostępny dla czytelników magazynu FXMAG.

Chcesz uzyskać dostęp do artykułu?


Jarosław Janecki

Adiunkt w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie, członek Towarzystwa Ekonomistów Polskich. W latach 2006-2009 główny ekonomista w banku Societe Generale w Polsce. Wcześniej pracował również w Ministerstwie Finansów oraz OECD.

Przejdź do artykułów autora
Artykuły, które powinny Cię zaciekawić..
Zamknij

Koszyk