• Odbierz prezent
Rosja: gospodarka mobilizacyjna, czyli nowa wojenna rzeczywistość
fot. freepik.com

W ostatnich tygodniach w Rosji wprowadzono kolejne zmiany prawne przystosowujące gospodarkę do funkcjonowania w czasie wojny na Ukrainie. Przyjęto m.in. ustawę o specjalnych działaniach w obszarze gospodarki, gdy poza granicami FR trwają „operacje specjalne”. Dokument zezwala m.in. na czasowe wykorzystanie zapasów i obiektów przygotowanych na okres mobilizacji. Ponadto rosyjski biznes nie będzie miał prawa do odmowy zrealizowania kontraktów niezbędnych do prowadzenia „kontrterrorystycznych i innych” działań Sił Zbrojnych FR za granicą, a przy tym przedsiębiorstwa muszą być gotowe na pracę trzyzmianową przez siedem dni w tygodniu. Dodatkowo Ministerstwo Obrony oraz inne organy zaangażowane w „operację specjalną” (m.in. Ministerstwo ds. Działań Nadzwyczajnych, FSB i Rosgwardia) otrzymały uprawnienia do zmiany warunków już podpisanych umów. Państwowe zamówienia obronne, w tym na uzupełnienie zapasów, mogą być realizowane bez przetargów. Sekretarz prasowy Kremla Dmitrij Pieskow przekazał, że to rząd będzie decydował o tym, w jakich sytuacjach mechanizm zostanie użyty.

 

Jednocześnie za nadzór nad państwowymi zamówieniami obronnymi oraz wdrażaniem polityki substytucji importu odpowiadać będzie Denis Manturow, dotychczasowy minister przemysłu i handlu FR, który otrzymał awans na wicepremiera (zastąpił na tym stanowisku Jurija Borisowa, który został szefem Roskosmosu, na miejsce Dmitrija Rogozina). Młodsza córka prezydenta Władimira Putina Katerina Tichonowa została z kolei wiceprzewodniczącą komitetu ds. substytucji importu i technologicznej niezależności przy Rosyjskim Związku Przemysłowców i Przedsiębiorców.

 

Przyjęte ustawy w obszarze rynku finansowego pozwoliły natomiast m.in. na objęcie tajemnicą państwową danych o wielkości rosyjskich rezerw walutowo-kruszcowych. Emitentów papierów wartościowych czasowo zwolniono z obowiązku corocznej aktualizacji informacji o sytuacji finansowej i akcjonariuszach. Bankom zezwolono na stosowanie tzw. ujemnego oprocentowania dla wkładów walutowych. Ponadto o rok (do końca 2023 r.) wydłużono możliwość wykupywania przez spółki własnych akcji, co ma przeciwdziałać spadkowi ich kapitalizacji.

 

Władze zdecydowały także o indeksacji od 1 czerwca emerytur wojskowych o 10%. Jednocześnie zabroniono organizacjom kredytowym zajmowania w ramach egzekucji spłaty zadłużenia „społecznie istotnych płatności” (chodzi głównie o zasiłki) należnych emerytom wojskowym. Dodatkowo uznani za niezdolnych do dalszej służby wojskowej ze względu na rany odniesione w walce mogą przy przejściu do rezerwy starać się o specjalny zasiłek finansowy lub kontynuować służbę na utworzonych dla nich stanowiskach. Rozszerzono również kategorię osób, które mają prawo do odszkodowania w przypadku śmierci żołnierza na polu bitwy (np. o tych, którzy przez co najmniej pięć lat wychowywali poległego do uzyskania przez niego pełnoletności). Nowe prawo zezwala na nadanie statusu weterana także cywilom zaangażowanym w „operację specjalną” na Ukrainie: członkom brygad remontowych, lekarzom, korespondentom wojennym oraz cywilnemu personelowi Sił Zbrojnych FR.

 

Ponadto przyjęto ustawę o jednorazowym podniesieniu Gazpromowi podatku od wydobycia zasobów naturalnych. Z tego tytułu w 2022 r. koncern musi przekazać do budżetu państwa dodatkowe 1,25 bln rubli (obecnie równowartość ok. 22 mld dolarów).

 

Zgodnie z doniesieniami agencji Reuters 14 lipca br. Gazprom miał powiadomić co najmniej jeden z europejskich koncernów gazowych o tym, że może nie być w stanie wypełnić kontraktów na dostawy surowca. Powołał się przy tym na klauzulę siły wyższej (tj. przyczyny niezależne od spółki), która obowiązywać ma wstecznie, od 14 czerwca br. Według Reutersa ograniczenia dostaw rosyjskiego gazu dotyczyć mają gazociągu Nord Stream 1 – w dniach 11–21 lipca poddawany jest on planowemu przeglądowi technicznemu, a przesył nim całkowicie wstrzymano.

 

Tabela. Najważniejsze wskaźniki moskiewskiej giełdy oraz kurs dolara w rublach w okresie od 11 do 18 lipca (na zamknięciu sesji)

 

Tabela. Najważniejsze wskaźniki moskiewskiej giełdy oraz kurs dolara w rublach w okresie od 11 do 18 lipca (na zamknięciu sesji)

Komentarz

  • Ustawa o specjalnych działaniach w obszarze gospodarki de facto daje rosyjskim władzom takie uprawnienia, jakie miałyby one w przypadku ogłoszenia powszechnej mobilizacji. Zmiany prawne zwiększają swobodę prowadzenia przez Kreml wojny na Ukrainie, ale pokazują zarazem, że rosyjski sektor przemysłowo-obronny (w większości państwowy) nie jest w stanie zaspokoić aktualnych potrzeb armii, więc niezbędne jest zaangażowanie także innych branż. Tamtejsze prywatne firmy nawet w trakcie pokoju były jednak umiarkowanie zainteresowane udziałem w realizacji państwowych zamówień obronnych ze względu na rozbudowaną biurokrację i wymogi bezpieczeństwa, problemy z wyegzekwowaniem należności od zamawiających czy niską rentowność kontraktów (zazwyczaj były one jedynie podwykonawcami dużych koncernów powiązanych z osobami z rosyjskiej elity władzy). W uzasadnieniu do ustawy rząd wprost napisał, że dokument jest odpowiedzią na „krótkoterminową podwyższoną potrzebę” remontu sprzętu wojskowego i uzbrojenia oraz zapewnienia sektorowi siłowemu wsparcia materialno-technicznego...czytaj więcej

 

Czytaj więcej


Ośrodek Studiów Wschodnich

Ośrodek powstał w 1990 r. jako jednostka budżetowa administracji publicznej. Państwową osobą prawną stał się w roku 2012 na mocy ustawy z lipca 2011 r. Zgodnie z ustawą głównym zadaniem Ośrodka jest opracowywanie oraz udostępnianie organom władzy publicznej RP informacji o istotnych wydarzeniach i procesach politycznych, społecznych i gospodarczych w otoczeniu międzynarodowym Polski, przygotowywanie analiz, ekspertyz i studiów prognostycznych. Obecnie obszar naszych zainteresowań obejmuje Rosję, Kaukaz i Azję Środkową, Europę Środkową i Wschodnią, Bałkany, Niemcy, kraje nadbałtyckie (Skandynawię oraz Litwę, Łotwę i Estonię), Chiny, Turcję i Izrael. W Ośrodku pracuje na stałe kilkudziesięciu analityków. Podstawowa działalność Ośrodka jest w całości finansowana ze środków publicznych.

Przejdź do artykułów autora
Artykuły, które powinny Cię zaciekawić..
Zamknij

Koszyk