• Sklep
  • Odbierz prezent
Polityka pieniężna realizowana przez banki centralne

Polityka pieniężna stanowi jeden z kluczowych filarów polityki makroekonomicznej. Przede wszystkim mocno oddziałuje na stopy procentowe i kursy walutowe, a poprzez nie na cały rynek finansowy, który jest silnie powiązany z realną gospodarką. Podstawowym celem prowadzonej przez banki centralne polityki monetarnej jest utrzymanie stabilnego poziomu cen, co jest niezbędnym czynnikiem stanowiącym podłoże do długofalowego wzrostu gospodarczego.

Mając na uwadze kondycję koniunktury, banki centralne realizują ekspansywną albo restrykcyjną politykę pieniężną. Z pierwszym wyszczególnionym rodzajem polityki pieniężnej mamy do czynienia najczęściej w sytuacji wystąpienia recesji, niskiego tempa wzrostu gospodarczego bądź kryzysu finansowego. Głównym celem działań banku centralnego jest wówczas zwiększenie podaży pieniądza poprzez obniżenie stóp procentowych, operacje otwartego rynku obejmujące zakup papierów wartościowych czy też obniżenie poziomu rezerw obowiązkowych, co ma prowadzić do ożywienia gospodarki. Sięgając pamięcią wstecz, z takimi działaniami mieliśmy do czynienia w odpowiedzi na kryzys finansowy z 2007-2008 r. Szefowie banków centralnych uznali wówczas, że priorytetem pozostaje ochrona systemu bankowego przed upadkiem po bankructwie Lehman Brothers. Podjęte zostały działania mające na celu nie dopuszczenie do upadku innych ważnych systemowo banków, co wiązało się z uruchomieniem specjalnych linii kredytowych zapewniających płynność. Bank centralne w USA i strefie euro  w dynamiczny sposób rozpoczęły obniżki stóp procentowych, które sprowadziły poziom kosztu pieniądza w okolice bliskie zera i uratowały kraje przed gospodarczą katastrofą.Inaczej natomiast wygląda sytuacja wczasach dobrej koniunktury gospodarczej, kiedy to banki centralne realizują bardziej restrykcyjną politykę pieniężną skupiając się na zapobieganiu nadmiernemu wzrostowi inflacji, głównie poprzez podwyższanie stóp procentowych oraz zmniejszanie podaży pieniądza. W cyklu stopniowego zacieśniania polityki monetarnej pozostaje obecnie na przykład Rezerwa Federalna (Fed) i Bank Kanady (BoC), które swoje decyzje podpierają solidnymi danymi makroekonomicznymi oraz koniecznością osiągnięcia celu inflacyjnego.Fed zdecydował się na pierwszą podwyżkę stóp procentowych od czasów wspomnianego kryzysu w grudniu 2015 roku, następnie wzrost kosztu pieniądza nastąpił także w grudniu 2016 roku i przyśpieszył w 2017 roku, kiedy nastąpiły trzy podwyżki stóp po 25 pb każda. W 2018 roku już pod przewodnictwem Powell’a normalizacja polityki pieniężnej jest kontynuowana i jeśli nastąpi realizacja scenariusza kreślonego przez Fed, to ten rok zamknie dziewiąta podwyżka stóp procentowych we wspomnianym cyklu. Rok 2018 jest o tyle ważny w polityce monetarnej Fed, że  po raz pierwszy od dekady Fed zdecydował się o porzuceniu frazy mówiącej o tym, że polityka pieniężna pozostanie akomodacyjna, czyli wspierająca aktywność gospodarczą.W 2017 rokurównież bank centralny Kanady zdecydował się zrobić zwrot w kierunku bardziej jastrzębiej polityki monetarnej. W tym rokustopy procentowe wzrosły łącznie o 0,75%, jednakże w transparentny sposób BoC zapowiada, że nie jest to ostatnia podwyżka w rozpoczętym cyklu zacieśniania polityki pieniężnej. Zdaniem banku dalsze wzrosty kosztu pieniądza będą niezbędne w celu utrzymania inflacji w ryzach.

Patrząc przez pryzmat dostępnych narzędzi, banki centralne mogą również działać w oparciu o konwencjonalną i niekonwencjonalną politykę pieniężną. Przede wszystkim z konwencjonalnym podejściem mamy do czynienia w sytuacji, gdy proces transmisji monetarnej nie jest hamowany przez turbulencje rynkowe. Wówczas w normalnych warunkach rynkowych, gdy system bankowy jest stabilny, polityka monetarna działa głównie przez kanał stóp procentowych. Pod kontrolą pozostają stawki rynku międzybankowego. Określany jest poziom stóp nominalnych oraz regulowany jest poziom krótkookresowej płynności w sektorze bankowym poprzez operacje otwartego rynku.Przykładowo, na skutek gwałtownych zaburzeń na rynkach finansowych w 2008 roku wszystkie największe banki centralne skokowo obniżyły bazowe stopy procentowe zbliżając je w okolice zera w pierwszym półroczu 2009 roku. Fed obniżył główną stopę procentową z 5,25% w 2007 r. do zaledwie 0-0,25%, Bank Anglii (BoE) sprowadził w marcu 2009 r. stopę referencyjną do 0,5% wobec 5,75% w 2007 r., natomiast Europejski Bank Centralny (ECB) ściął główną stopę procentową w maju 2009 r. do poziomu 1% z 4,25% we wrześniu 2008 r. Najmniejszą reakcję można było zauważyć ze strony Banku Japonii (BoJ), który już przed 2008 r. utrzymywał stopy procentowe na bardzo niskim poziomie i w obliczu kryzysu podjął decyzję o obniżce głównej stopy procentowej w grudniu 2008 r. do poziomu 0,1% z 0,5%. W bardzo krótkim czasie we wszystkich czterech powyższych przypadkach w wyniku bezprecedensowej skali łagodzenia polityki pieniężnej, stopy procentowe zostały sprowadzone do poziomu historycznego minimum. Wykres 1 przestawia stopy procentowe głównych banków centralnych w latach 2007-2018 r.

Artykuł jest dostępny dla czytelników magazynu FXMAG.

Chcesz uzyskać dostęp do artykułu?


Anna Wrzesińska

Senior Dealer w Noble Securities S.A. Aktywnie związana z rynkiem walutowym od 2005 roku. W handlu koncentruje się głównie na Price Action i poziomach Fibonacciego.

Przejdź do artykułów autora
Zamknij

Koszyk