• Odbierz prezent
Jak działa giełda? Kto kupuje i kto sprzedaje na giełdzie?

Na kanale FXMAG zaczynamy nowy cykl edukacyjny we współpracy z Giełdą Papierów Wartościowych w Warszawie - kurs Inwestora Giełdowego. Czyli o inwestowaniu na giełdzie prostym językiem i dla każdego, również dla osób, które mają już za sobą swoje pierwsze doświadczenia rynkowe, ale wciąż szukają odpowiedzi na wiele pytań. Również takich, na które odpowiedzi wydają się całkiem oczywiste, ale wcale takie nie są. Zaczynamy!


Partnerem cyklu kurs Inwestora Giełdowego jest Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie.

Giełda Papierów Wartościowych partner kursu Inwestora Giełdowego


 

Czym jest giełda papierów wartościowych?

Giełda to słowo, które jest powszechnie znane. Każdy niby wie czym ona jest, ale gdyby zapytać dokładniej, to w wielu przypadkach okaże się ta wiedza jest bardzo powierzchowna. Zacznę więc od przybliżenia tego czym tak naprawdę jest giełda, a mówiąc precyzyjnie giełda papierów wartościowych, bo właśnie nią będziemy się zajmować w tym kursie.

Giełda papierów wartościowych to regulowany ośrodek obrotu papierami wartościowymi i instrumentami pochodnymi. Można na niej kupować i sprzedawać różne instrumenty finansowe. No i już na samym początku pojawiają się schody - mamy dwa pojęcia, które trzeba wyjaśnić. Papiery wartościowe to między innymi akcje spółek giełdowych, obligacje i fundusze notowane na giełdzie, natomiast instrumenty pochodne to między innymi kontrakty terminowe, opcje, czy produkty strukturyzowane. 

Wszystkie te instrumenty finansowe są notowane na giełdzie, dzięki czemu mamy prawo do tego, aby je kupić i sprzedać. Wszystkie papiery wartościowe i instrumenty pochodne notowane na giełdzie są objęte notowaniami rynkowymi, czyli mówiąc prościej możemy na bieżąco śledzić ich cenę. Ta cena zmienia się tylko i wyłącznie w godzinach handlu na giełdzie, czyli podczas sesji giełdowych. Sesja handlowa (giełdowa) trwa od 9 do 17 (jest to małe uproszczenia, ale o tym kiedy indziej) od poniedziałku do piątku. Dlatego więc jeśli obserwujesz kurs akcji jakiejś spółki i widzisz, że po godz. 17 albo w weekendy nie dochodzi do żadnych zmian cenowych. W dni ustawowo wolne od handlu w Polsce giełda w Warszawie również nie prowadzi notowań.

Giełda jest regulowanym rynkiem, co oznacza że jego uczestnicy muszę spełniać pewne określone wymagania i podlegają nadzorowi instytucji, którą w Polsce jest Komisja Nadzoru Finansowego.

 

 

Spółka akcyjna i jej akcje - wyjaśniamy

Wspomniałem o tym, że na giełdzie notowane są spółki, których akcje możemy kupić, a także oczywiście sprzedać.

Skoro mowa o spółce i jej akcjach, to jak nietrudno się domyślić, na giełdzie znajdziemy wyłącznie spółki akcyjne.

Czym jest spółka akcyjna?

Jest to taki rodzaj spółki, w którym kapitał akcyjny (czyli jej łączna wartość rynkowa) jest podzielony na równe części, czyli właśnie akcje. Każda akcja spółki akcyjnej ma identyczną cenę i to odróżnia ją np. od spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, gdzie udziały mogą mieć różną wartość.

Dla przykładu: mamy spółkę akcyjną, której kapitał zakładowy jest wyceniany na równy milion złotych. Spółka posiada dokładnie milion akcji, co oznacza że każda z nich jest warta 1 PLN. Gdy cena akcji wzrośnie np. do 1,10 PLN, to wartość kapitału zakładowego wyniesie 1,1 mln złotych. Pamiętaj o tym, że w spółce akcyjnej łączna wartość kapitału zakładowego zawsze dzieli się po równo przez liczbę akcji, dlatego akcje jednej konkretnej spółki mają na rynku identyczną cenę.

Każdy, kto posiada akcje spółki jest jej akcjonariuszem, który ma jakiś wkład pieniężny w jej kapitał zakładowy. Można więc powiedzieć, że kupując akcje spółki stajemy się jednym z jej współwłaścicieli. 

 

Definicja spółki publicznej. Czy każda spółka publiczna musi być spółką akcyjną?

No tak, ale przecież nie każda spółka akcyjna jest notowana na giełdzie, a ściślej mówiąc na giełdzie znajdziemy jedynie niewielką część spółek akcyjnych. Spółki, których akcje możemy kupić i sprzedać na giełdzie to tzw. spółki publiczne.

Spółka publiczna jest notowana na giełdzie papierów wartościowych, co znaczy że część lub całość jej akcji znajduje się w publicznym obrocie na regulowanym rynku. Spółka giełdowa musi spełniać wymogi regulacyjne i trzymać się obowiązków informacyjnych (do których należy publikowanie cyklicznych sprawozdań finansowych), dzięki czemu - przynajmniej w teorii - spółki giełdowe postrzegane są jako bardziej wiarygodne. Gdy spółka akcyjna wchodzi na giełdę, jej akcje pojawiają się w ramach debiutu na rynku pierwotnym giełdy (tzw. pierwszej oferty publicznej, czyli IPO), później zaś są dostępne w obrocie ramach giełdowego rynku wtórnego. Czyli możemy na bieżąco kupować i sprzedawać jej akcje po aktualnym kursie rynkowym. Wystarczy, że mamy aktywne konto maklerskie. I również z tego względu spółka giełdowa jest nazywana publiczną, przez to że w zasadzie każdy może stać się jej współwłaścicielem.

 

Sprzedający i kupujący na giełdzie

Jak już wspomniałem, wszystkie spółki giełdowe objęte są notowaniami, co jest równoznaczne z tym, że możemy na bieżąco śledzić kurs ich akcji. Kurs może rosnąć, może spadać, może też oczywiście pozostać całkowicie niezmienny.

Od czego to jednak zależy?

Na cenę akcji wpływają dwie ścierające się ze sobą strony rynku - inwestorzy, którzy chcą kupić akcje i inwestorzy, którzy chcą je sprzedać. Oprócz tego bardzo ważny jest też wolumen obrotu, czyli łączna liczba akcji, które zmieniły właściciela (w ramach transakcji zakupu-sprzedaży).

W największym możliwym uproszczeniu - jeżeli więcej inwestorów chce kupić akcje, to ich cena będzie rosła, natomiast jeżeli na rynku będzie dominować strona sprzedająca, to ich cena będzie spadać.

Aby doszło do wzrostu ceny akcji, ich odpowiednio duża liczba musi zostać sprzedana przez aktualnych akcjonariuszy po cenie wyższej od obecnego kursu. 

I odwrotnie w przypadku spadków - obecni akcjonariusze chcą sprzedać akcje po cenie niższej od aktualnego kursu, znajdując kupujących, którzy uznają tę cenę za atrakcyjną, co wpływa na spadek wartości spółki i tym samym obniżenie kursu akcji.

Zlecenia kupna i sprzedaży możemy na bieżąco śledzić w arkuszu zleceń danej spółki giełdowej. Jest on bardzo ważny dlatego, że to właśnie ostatnia cena zrealizowanej transakcji kupna-sprzedaży w arkuszu zleceń jest podawana jako aktualny kurs akcji aż do momentu realizacji kolejnej transakcji. 

O arkuszu zleceń powiem więcej w kolejnych odcinkach kursu.

 


Darek Dziduch

Project Manager portalu FXMAG, prowadzący programy "Kurs bitcoina od zera", czy satyryczno-edukacyjny "Spółki czy spod lady". Edukuje w zakresie kryptowalut, promuje inwestycje ESG i śledzi nadużycia na rynkach finansowych. Zainteresowania rynkowe łączy z wiedzą z zakresu psychologii inwestowania, którą przemyca do swoich tekstów i nagrań

Przejdź do artykułów autora
Artykuły, które powinny Cię zaciekawić..
Zamknij

Koszyk