• Odbierz prezent
IKE i IKZE. Czym jest IKE/IKZE? Czy mogę mieć 2 IKE i 2 IKZE?

Chyba wszyscy polscy inwestorzy narzekają na podatek Belki - i w zasadzie trudno się dziwić, bo niemal jedna piąta wartości wypracowanych zysków kapitałowych, które oddajemy skarbówce to całkiem sporo. Zamiast jednak narzekać, warto wziąć sprawę w swoje ręce i zrobić coś, co pozwoli nam tego podatku skutecznie uniknąć.

 

Czym jest IKE? 

Zaczynamy pierwszy odcinek naszego nowego cyklu inwestycyjnego, w którym będą poruszane zagadnienia z różnych wymiarów lokowania kapitału na rynkach finansowych i którego partnerem jest Dom Maklerski BOŚ. W pierwszym odcinku zajmę się tematem, który być może nie jest postrzegany jako pasjonujący i wzbudzający dreszczyk emocji, ale zaczynam od niego nie bez powodu - w przypadku przemyślanego i systematycznego inwestowania, a także w kontekście zagadnień o których dziś co nieco powiem obowiązuje dość prosta zasada - im wcześniej, tym lepiej. Postaram się pokazać Ci, że myśląc poważnie o swojej przyszłej sytuacji finansowej, nie warto nie mieć IKE, IKZE, a nawet obu tych produktów naraz.

Myślę, że każdy słyszał te dwa akronimy, ale nie każdy do końca zdaje sobie sprawę, z jakimi korzyściami wiąże się umiejętne korzystanie z IKE i IKZE.

IKE to akronim od Indywidualne Konto Emerytalne, a IKZE to Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego. Oba produkty należą do III filaru systemu emerytalnego w Polsce, czyli są dobrowolnymi programami oszczędzania na emeryturę i w przypadku obu z nich możemy otworzyć konto maklerskie, inwestując w akcje, ETF-y, obligacje, a nawet produkty strukturyzowane (i na tym wariancie się skupię, bo on najbardziej interesuje inwestora indywidualnego).

Zacznę od IKE, które jest popularniejsze i prostsze w swojej konstrukcji.

To, co najważniejsze w przypadku Indywidualnego Konta Emerytalnego to fakt, że dzięki niemu możemy uzyskać całkowite zwolnienie z 19% podatku Belki (w tym również od dywidend wypłacanych przez polskie spółki notowane na GPW, w przypadku spółek zagranicznych jest to trochę bardziej skomplikowane). Wystarczy, że z wypłatą zgromadzonych środków wstrzymamy się do 60 rż. (55 rż. w przypadku osób z uprawnieniami do wcześniejszej emerytury) i dokonamy co najmniej 5 wpłat w różnych latach kalendarzowych na konto IKE. 

IKE posiada roczny limit wpłaty, który wynosi trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia, w tym roku jest to dokładnie 15 777 PLN, ale oczywiście każdego roku ta kwota rośnie. Jest to produkt do długoterminowego oszczędzania, więc zrażanie się takim limitem jest - lekko mówiąc - nieroztropne. 

Oczywiście, w ramach IKE możemy prowadzić aktywny portfel - kupować i sprzedawać różne papiery wartościowe zgodnie z naszym uznaniem. Aby uniknąć podatku belki od naszych dochodów kapitałowych nie można jedynie wypłacać środków z konta, ale o tym za chwilę.

 

IKZE - podstawowe informacje

Jeśli zaś chodzi o indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego to ono również daje nam możliwość zwolnienia z podatku Belki, podobnie jak IKE, ale oprócz tego pozwala odliczyć wpłaty na IKZE od dochodu do opodatkowania. Dzięki temu zapłacimy niższy PIT za rok, w którym dokonaliśmy wpłaty.

Roczny limit wpłaty na IKZE jest niższy niż na IKE i wynosi 1,2-krotność przeciętnego wynagrodzenia: w tym roku jest to 6310,80 PLN. Co ciekawe, od tego roku osoby samozatrudnione mogą wpłacić na IKE trochę więcej, bo ich roczny limit to 1,8-krotność przeciętnego wynagrodzenia - w 2021 r. jest to 9466,20 PLN.

Korzystając z IKZE trzeba być trochę bardziej cierpliwym, bo wypłaty z zachowaniem korzyści podatkowych można dokonać po 65. rż. i trzeba dokonać wpłat co najmniej w pięciu latach kalendarzowych. Jeśli spełnimy te warunki, to od dochodów, które osiągnęliśmy nie zostanie pobrany podatek Belki. Musisz jednak pamiętać, że ze względu na preferencje podatkowe od kwoty wypłacanej z IKZE zostanie pobrany 10% zryczałtowany podatek i to bez względu na to czy pomnożyliśmy zainwestowany kapitał czy ponieśliśmy stratę. Jeżeli 10% podatek od wypłaty Cię odstrasza, weź pod uwagę, że masz coroczną możliwość odliczenia wpłaty od dochodu do opodatkowania (wg stawki 17%, 19% lub 32%) i unikasz podatku Belki, który jest prawie dwukrotnie wyższy (19%).

  • Przypomnę tylko, że osoby samozatrudnione mogą rozliczać się na zasadach ogólnych (dwa progi: 17% i 32%) i wg stawki liniowej 19%. W tym drugim przypadku (19%) można obniżyć PIT za 2021 r. maksymalnie o 1798,58 PLN, ale już np. przy stawce 32% odliczenie przy maksymalnej wpłacie 9466,20 PLN wyniesie prawie 3030 PLN.
  • Osoba zatrudniona na etacie wpłacająca maksymalną sumę na IKZE w 2021 r. (6310,80 PLN) i znajdująca się w I progu podatkowym obniży swój PIT o 1072 PLN.

 

Likwidacja OFE - czy można mieć 2 IKE lub 2 IKZE?

Jeśli chodzi o indywidualne konto emerytalne i indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego to w obu przypadkach możemy założyć wyłącznie jedno IKE i jedno IKZE. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, aby w pełni skorzystać z preferencji podatkowych, które w końcu nam przysługują i założyć zarówno IKE, jak i IKZE - wtedy co roku możemy wpłacać kwoty określone limitami na każde z nich, a nawet wprowadzać różne strategie na jednym i drugim.

Mówiąc o tym, że nie można mieć dwóch IKE jednocześnie, wypada jednak sprecyzować pewną niejasność, która ma związek z planowaną na ten rok likwidacją OFE. Domyślną opcją w ramach tego procesu jest przeniesienie środków z OFE do tzw. specjalnego IKE. A co jeśli wcześniej (przed likwidacją OFE) mieliśmy już IKE? Nic nie szkodzi, bo “specjalne IKE” nie będzie traktowane jak dotychczasowe IKE, a to oznacza że możemy mieć zarówno “normalne” IKE i specjalne IKE powstałe po przekształceniu z OFE.

Dodam tylko, że ustawa dot. likwidacji OFE w dotychczasowej formie będzie nowelizowana i na ten moment nie znamy ostatecznego kształtu tej reformy.

 

No i na sam koniec - wielu inwestorów postrzega IKE/IKZE jak produkty dla emerytów, którymi nie warto się interesować, bo jest jeszcze za wcześnie, jesteśmy zbyt młodzi, zbyt wiele lat pozostało do potencjalnej wypłaty z zachowaniem preferencji podatkowych - jednym słowem: mamy jeszcze czas na założenie takiego konta i odkładamy to z roku na rok. I takie podejście jest właśnie mało “inwestorskie” - długoterminowe budowanie wartości portfela inwestycyjnego ma sens tym większy, im dłuższy horyzont bierze pod uwagę, gdyż pozwala nam to na skorzystanie z “magii procentu składanego”, a im wcześniej zaczniemy gromadzić kapitał, który przy spełnieniu opisanych wcześniej kryteriów, będzie zwolniony z podatku Belki (a w przypadku IKZE również będzie dawał nam możliwość obniżenia PIT-u), tym sumarycznie będzie to dla nas korzystniejsze. Tak więc IKE/IKZE to nie konta dla emerytów, tylko dla tych którzy na emeryturze chcą korzystać z owoców swojej wcześniejszej inwestycyjnej drogi i odpowiedzialności finansowej.

 


Darek Dziduch

Project Manager portalu FXMAG, prowadzący programy "Kurs bitcoina od zera", czy satyryczno-edukacyjny "Spółki czy spod lady". Edukuje w zakresie kryptowalut, promuje inwestycje ESG i śledzi nadużycia na rynkach finansowych. Zainteresowania rynkowe łączy z wiedzą z zakresu psychologii inwestowania, którą przemyca do swoich tekstów i nagrań

Przejdź do artykułów autora
Artykuły, które powinny Cię zaciekawić..
Zamknij

Koszyk