• Odbierz prezent
Do czego służą kontrakty futures? Funkcje kontraktów futures: spekulacja, hedging oraz arbitraż

Jest taki frazeologizm “do tańca i do różańca”, który sugeruje, że ktoś jest odpowiednim kompanem w różnych sytuacjach. No i to samo można by powiedzieć o futuresach, które służą zarówno do maksymalnego wykorzystywania zmienności na rynku, a także… do tego, by przed nią chronić.

 


Partnerem cyklu na temat kontraktów terminowych jest Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie

Giełda Papierów Wartościowych partner kursu Inwestora Giełdowego


 

Funkcje kontraktów futures

Witam Cię w kolejnym, dwunastym odcinku naszej serii edukacyjnej z dźwignią na GPW, którą przygotowujemy dla Ciebie we współpracy z Giełdą Papierów Wartościowych w Warszawie. W tej lekcji zajmę się tym, w jaki sposób można wykorzystać kontrakty terminowe futures i do czego tak naprawdę mogą się nam przydać. Temat wydaje się oczywisty - futuresy służą do spekulacji, a dzięki niskim depozytom zabezpieczającym pozwalają nam uzyskać efekt dużej dźwigni finansowej. No ale to nie jedyny sposób, w jaki można wykorzystać kontrakty terminowe, zaryzykuję nawet stwierdzenie, że jest on pewnym skutkiem ubocznym tego, w jaki sposób rynki terminowe ewoluowały w ostatnich dekadach.

Ale zanim zacznę, muszę jeszcze przypomnieć o tym, że kontrakty terminowe, jako instrumentu lewarowane, cechują się wysokim ryzykiem inwestycyjnym i z pewnością nie są odpowiednim instrumentem dla każdego uczestnika rynku. Zanim zaczniesz korzystać z futuresów, upewnij się czy jesteś w tej grupie i pamiętaj, że za każdą swoją decyzję na rynku ponosisz wyłączną odpowiedzialność. 

Wśród zastosowań kontraktów terminowych najczęściej wymieniane są dwa, ale ja pozwolę sobie dodać jeszcze jedno. Ale zacznę od tego najbardziej oczywistego.

 

Spekulacja z wykorzystaniem kontraktów terminowych

Większości uczestników rynku kontrakty terminowe kojarzą się ze spekulacją i nie da się ukryć, że dominująca część obrotu futuresami na świecie, w tym również na GPW, pochodzi od spekulantów. Spekulacja ma na celu maksymalne wykorzystanie zmienności rynkowej, zarówno tej popytowej, jak i podażowej - celem spekulanta jest osiąganie pozytywnych stóp zwrotu, bez względu na to czy instrument bazowy rośnie czy spada. Oczywiście, maksymalizacja zysku w każdych warunkach rynkowych i w różnych horyzontach czasowych (od intraday po kilku-kilkunastomiesięczne utrzymywanie pozycji) brzmi jak coś wręcz trywialnego, ale w praktyce jest to bardzo trudne i absorbujące zadanie, zwłaszcza w przypadku transakcji krótkoterminowych. 

No ale wracając do kontraktów terminowych futures, nie bez powodu są one wykorzystywane głównie do spekulacji. Charakter i konstrukcja futuresów sprawiają, że po prostu świetnie się do tego nadają:

  • pozwalają zajmować pozycję długą i krótką, czyli wykorzystywać zmienność w każdych warunkach rynkowych
  • są instrumentami lewarowanymi, dzięki czemu gwarantują nam większą zmienność niż tą wynikającą z wysokości zaangażowanego kapitału
  • futuresy (a w zasadzie większość z nich) są notowane na regulowanym rynku i dają nam wgląd w arkusz zleceń, co pozwala przeprowadzać analizę wolumenu, czego nie można powiedzieć o wielu innych instrumentach pochodnych o typowo spekulacyjnym charakterze (np. CFD)

 

Hedging - zabezpieczenie przed zmiennością. Przykłady

Drugie zastosowanie kontraktów terminowych jest w praktyce tym, dla którego tak naprawdę początkowo stworzono futuresy i jest w zasadzie odwrotnością spekulacji. Mowa o hedgingu, czyli zabezpieczeniu przed ryzykiem inwestycyjnym i ochronie przed zmiennością rynkową naszych transakcji. Zasada stosowania hedgingu jest dość prosta, choć często przedstawia się zabezpieczanie transakcji za pomocą futuresów jako coś wyjątkowo skomplikowanego i zarezerwowanego wyłącznie dla doświadczonych inwestorów. Hedging polega po prostu na otwarciu przeciwstawnej pozycji w stosunku do transakcji, którą chcemy zabezpieczyć - gdy nasza transakcja traci, a nie chcemy jej zamykać, ogólny wynik portfela jest kompensowany przez przeciwstawną pozycję na futuresach, które w tym samym czasie osiągają dodatni wynik. Dobrze poprowadzona strategia hedgingowa jest w stanie zabezpieczyć przed stratą naszą docelową transakcję lub zminimalizować wpływ jej ujemnej stopy zwrotu. Kontrakty futures na waluty są też wykorzystywane do neutralizacji ryzyka walutowego przez spółki rozliczające się w walucie obcej i inwestorów lokujących kapitał na zagranicznych rynkach. Na giełdach są też dostępne ETF-y z wbudowanym mechanizmem hedgingu walutowego na określonej parze walutowej i to zabezpieczenie przed wahaniami kursowymi też jest realizowane przez zarządzających funduszem poprzez operacje na futuresach walutowych. Na GPW od niedawna notowane są dwa fundusze z hedgingiem walutowym USD/PLN - na indeksy Nasdaq-100 i S&P500.

 

Przykład hedgingu z wykorzystaniem kontraktów terminowych

Załóżmy, że od kilkunastu miesięcy mamy w portfelu akcje spółki gamingowej PlayWay, które w zasadzie od samego początku obecności na giełdzie są w trendzie wzrostowym. Spółkę uważamy za stabilny biznes, z regularną dywidendą i na pewno nie chcemy się jej pozbywać z portfela, natomiast nietrudno jest dostrzec syndromy przegrzania rynku gamingowego na GPW. W połowie lutego, przy okrągłej cenie 650 PLN za akcję, niedługo po wybiciu historycznych szczytów, wyczuwamy nadchodzącą korektę, przed którą możemy się zabezpieczyć futuresem na akcje PlayWay.

Załóżmy, że mamy równe 100 akcji PLW, które w momencie podjęcia decyzji o zabezpieczeniu pozycji są warte 65 000 PLN. Żeby obliczyć wolumen pozycji na futuresie do hedgingu, musimy podzielić wartość akcji przez wartość nominalną kontraktu terminowego. Futures FPLW ma mnożnik 10, co oznacza, że jeden kontrakt jest warty 6 500 PLN.

Dzielimy wartość akcji przez wartość futuresa: 65 000/6500 = 10, co oznacza że do zabezpieczenia pozycji potrzebujemy krótkiej pozycji na futuresach o wolumenie 10. Minimalny depozyt zabezpieczający przy FPLW to aktualnie 22,60%, co oznacza że do otwarcia pozycji na 1 kontrakt potrzebne jest (6500x0,226) 1469, czyli do 10 potrzebujemy 14 690 PLN (bez prowizji maklerskich; ok 100 PLN). I po otwarciu przeciwstawnej pozycji na futuresach jesteśmy “zahedgowani” - gdy akcje PLW tracą, nasza pozycja na futuresach zyskuje, kompensując stratę i odwrotnie.

Oczywiście, przy hedgingu trzeba dysponować dodatkowym kapitałem, pamiętać o kontrolowaniu depozytu zabezpieczającego i nie zapomnieć o terminie wygaśnięcia kontraktu. Przy pozycjach o większym wolumenie, szczególnie na futuresach akcyjnych, trzeba też uważać na płynność obrotu, która w skrajnych przypadkach może się po prostu okazać za niska.

 

Arbitraż. Czy jesteś w stanie zarabiać bez ryzyka?

Kontrakty terminowe w sytuacji, w której ich wartość teoretyczna znacząco odbiega od wartości rynkowej, mogą też służyć do arbitrażu, czyli wykorzystania różnicy w wycenie. Ta strategia jest jednak zarezerwowana dla wąskiej grupy doświadczonych inwestorów, zazwyczaj instytucjonalnych - w przypadku przewartościowania kontraktów wymaga zakupu instrumentu bazowego na kredyt, a w przypadku niedowartościowania krótkiej sprzedaży instrumentu bazowego (nie z użyciem derywatów).  


Darek Dziduch

Project Manager portalu FXMAG, prowadzący programy "Kurs bitcoina od zera", czy satyryczno-edukacyjny "Spółki czy spod lady". Edukuje w zakresie kryptowalut, promuje inwestycje ESG i śledzi nadużycia na rynkach finansowych. Zainteresowania rynkowe łączy z wiedzą z zakresu psychologii inwestowania, którą przemyca do swoich tekstów i nagrań

Przejdź do artykułów autora
Artykuły, które powinny Cię zaciekawić..
Zamknij

Koszyk