• Odbierz prezent
Czym są kontrakty terminowe na akcje? Jak można lewarować pozycje na akcjach? Kontrakty terminowe na Allegro, CD Projekt, KGHM, PKN Orlen, Mercator i nie tylko

Na warszawskiej giełdzie można kupić akcje spółek, to żadna tajemnica. Ale wbrew pozorom mało kto wie, że dokładnie na tej samej giełdzie można kupić kontrakty terminowe z dźwignią na akcje spółek z GPW, w tym również zająć pozycję krótką, czyli obstawiać ich spadki.

 


Partnerem cyklu na temat kontraktów terminowych jest Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie

Giełda Papierów Wartościowych partner kursu Inwestora Giełdowego


 

Akcje na lewarze. Czym są kontrakty terminowe na akcje?

Witam Cię w kolejnym, dwudziestym drugim odcinku kursu “Z dźwignią na GPW”, którego partnerem jest Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie i który jest poświęcony kontraktom terminowym. Jeżeli śledzisz tę serię co najmniej od kilku odcinków, to wiesz że płynność kontraktów terminowych jest bardzo ważna, a bezapelacyjnie najbardziej płynnym i najpopularniejszym kontraktem terminowym na warszawskiej giełdzie jest FW20, czyli na indeks WIG20. A jeżeli nie widziałeś poprzednich odcinków, a interesujesz się futuresami, to warto nadrobić te zaległości. Wracając do tematu - nie samym FW20 rynek terminowy na GPW żyje, dlatego dziś przyjrzę się kontraktom terminowym, których instrumentami bazowymi są akcje spółek notowanych na głównym parkiecie, o których wcale nie znajdziemy wiele - szczególnie aktualnych - informacji w sieci.

Zanim zacznę, przypominam o tym że kontrakty terminowe są lewarowanymi instrumentami pochodnymi, które cechują się bardzo wysokim ryzykiem inwestycyjnym, dlatego też nie są odpowiednie dla każdego uczestnika rynku. Zanim zaczniesz korzystać z futuresów, upewnij się czy rozumiesz i akceptujesz taki poziom ryzyka utraty kapitału.

 

Dlaczego nie ma kontraktów terminowych na wszystkie akcje?

Zacznę od samego początku - czym są kontrakty terminowe na akcje? Najprościej mówiąc są to instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym są notowania akcji konkretnej spółki akcyjnej, w naszym przypadku będą to wybrane spółki notowane na głównym parkiecie GPW. Mowa tutaj o najbardziej płynnych i najpopularniejszych wśród inwestorów akcjach spółek notowanych w indeksach WIG20 i mWIG40 oraz dwóch z sWIG80 (CI Games, Polimex-Mostostal). Wprowadzanie futuresa na akcje spółki, która sama w sobie nie cieszy się dużym zainteresowaniem (wartością obrotu) nie miałoby zbyt dużego sensu, bo w praktyce futures niemal zawsze jest mniej płynny od swojego instrumentu bazowego. Dla przykładu, na sesji 27 maja do godz. 14:00 wartość obrotu na akcjach Allegro wyniosła 27 mln złotych, a na wszystkich czterech seriach jego futuresa (FALE) niecałe 4 mln złotych.

Obecnie na warszawskiej giełdzie znajdziemy 39 futuresów na akcje, z których każdy jest notowany w czterech wygasających po sobie seriach - marcowej (H), czerwcowej (M), wrześniowej (U) i grudniowej (Z).

Różnią się one od siebie pod względem mnożnika kontraktu - ten zaś jest zależny od ceny pojedynczej akcji. Im wyższa cena jednostkowa akcji, tym niższy mnożnik. Chodzi o to, aby utrzymać zbliżoną wartość kontraktu pomiędzy różnymi instrumentami bazowymi, dlatego też np. kontrakt terminowy na akcje LPP (FLPP) nie posiada mnożnika (a w zasadzie wynosi on 1), dzięki czemu wartość kontraktu odpowiada jego cenie - jeśli cena kontraktu wynosi 11 tys. PLN i mniej-więcej pokrywa się z kursem akcji LPP, to jego wartość również wynosi 11 tys. PLN.

  • Sześć kontraktów na akcje ma dziesięciokrotny mnożnik: 11 bit studios (F11B), mBank (FMBK), Mercator Medical (FMRC), Santander Bank (FSPL), PlayWay (FPLW), Ten Square Games (FTSG); to oznacza że wartość kontraktu jest dziesięciokrotnością jego ceny, a zmiana kursu o 1 PLN jest warta 10 PLN
  • Stokrotny mnożnik jest najpopularniejszy (24 kontrakty): Alior Bank, Allegro, Asseco Poland, Pekao, PKO BP, Biomed Lublin, CCC, CD Projekt, Ciech, Cyfrowy Polsat, Dino Polska, Eurocash, GPW, Grupa Azoty, Grupa Lotos, ING BSK, JSW, KGHM, Kruk, Livechat, LW Bogdanka, PKN Orlen, PZU, XTB
  • Tysięczny mnożnik występuje przy kontraktach na akcje o najniższej cenie jednostkowej (najczęściej poniżej 10 PLN), w tej chwili jest ich 8: Enea, PGE, CI Games, Bank Millennium, Orange Polska, Polimex-Mostostal, PGNiG, Tauron

 

Warunki handlowe na kontrakty terminowe na akcje

Dlaczego depozyty zabezpieczające są różne dla różnych instrumentów bazowych (akcji)?

Oprócz samych mnożników, kontrakty na poszczególne akcje różnią się od siebie jeszcze jednym ważnym parametrem - wysokością minimalnego depozytu zabezpieczającego, który w praktyce określa jak wysoki poziom dźwigni mamy do dyspozycji.

Depozyty minimalne są ustalane przez KDPW na podstawie zmienności i płynności instrumentu bazowego - im dane akcje są bardziej ryzykowne, tym wyższy poziom depozytu zabezpieczającego i tym samym niższy lewar. Dla przykładu, najwyższe wymaganie depozytowe mają: FBML na Biomed (45,70%, prawie 55% wstępnego) oraz FMRC na Mercator Medical (31,30%, 37,5% wstępnego). Aktualnie najniższy depozyt zabezpieczający obowiązuje na futuresie na PZU (6,6%, 7,9% wstępnego), Asseco Poland - 7,90% (9,5% wstępnego). Depozyt minimalny poniżej 10% znajdziemy również na futuresach PKO BP, Pekao, Santander Bank, PKN Orlen, ING, GPW, Cyfrowy Polsat, Orange Polska, PGNiG, Lotos, co pokazuje że całkiem spora grupa kontraktów terminowych na akcje zapewnia efektywną co najmniej dziesięciokrotną dźwignię finansową. 

Do najbardziej płynnych futuresów na akcje należą te na KGMH, Allegro, CD Projekt. Ogólnie jednak kontrakty na akcje mają dość spory problem z niską płynnością obrotu, a o konsekwencjach takich sytuacji mówiłem w poprzednim odcinku.

 

Jak są rozliczane kontrakty terminowe futures na akcje?

Data wygaśnięcia (rozliczania) kontraktów terminowych na akcje

Podobnie jak w przypadku pozostałych futuresów, termin wygaśnięcia kontraktów akcyjnych to trzeci piątek danego miesiąca, natomiast ostateczną ceną rozliczeniową jest cena zamknięcia sesji na instrumencie bazowym (a nie na futuresie), czyli kurs akcji konkretnej spółki.

Jeśli chodzi natomiast o prowizje maklerskie za transakcje z kontraktami akcyjnymi, to w większości biur maklerskich są one niższe niż kontraktów indeksowych - oscylują one w przedziale od 3 PLN do 5 PLN za pojedynczy kontrakt.  


Darek Dziduch

Project Manager portalu FXMAG, prowadzący programy "Kurs bitcoina od zera", czy satyryczno-edukacyjny "Spółki czy spod lady". Edukuje w zakresie kryptowalut, promuje inwestycje ESG i śledzi nadużycia na rynkach finansowych. Zainteresowania rynkowe łączy z wiedzą z zakresu psychologii inwestowania, którą przemyca do swoich tekstów i nagrań

Przejdź do artykułów autora
Artykuły, które powinny Cię zaciekawić..
Zamknij

Koszyk