• Odbierz prezent
Czym jest giełda papierów wartościowych? Jak działa giełda?

Z drugiej lekcji Najlepszego Kursu Inwestowania w Akcje od Zera dowiesz się czym jest giełda papierów wartościowych, jakie były początki giełdy na świecie i w Polsce, a także jak zorganizowany jest handel akcjami na GPW.

 

 

Giełda papierów wartościowych - definicja

Czym tak naprawdę jest wspomniana giełda, a wyrażając się precyzyjniej: giełda papierów wartościowych.

Jest to regulowany rynek obrotu papierami wartościowymi (czyli oprócz akcji, również obligacji, praw poboru etc.) oraz instrumentami pochodnymi (m.in. kontraktami terminowymi, opcjami), na którym można kupić lub sprzedać m.in. akcje dopuszczonych do obrotu i notowanych na niej spółek giełdowych. 

 

Bezpieczeństwo na giełdzie: Co to znaczy, że rynek jest regulowany?

Oznacza to, że jego uczestnicy muszą spełnić ściśle określone wymagania i podlegają nadzorowi instytucji regulatora finansowego.

 

Kto sprawuje nadzór nad giełdą?

W Polsce nadzór nad giełdą sprawuje Komisja Nadzoru Finansowego. Rynek regulowany zapewnia również relatywnie wysoką transparentność działalności spółek, które są na nim notowane i gwarantuje ściśle określoną ochronę inwestorów.

 

Czy pierwsza giełda na świecie jest obecnie największa? 

Za pierwszą giełdę papierów wartościowych uznaje się Giełdę w Amsterdamie, która powstała w 1602 r. i na której były notowane akcje pierwszej spółki akcyjnej - Kompanii Wschodnioindyjskiej.

Obecnie największą giełdą świata jest nowojorska NYSE (ang. New York Stock Exchange), której kapitalizacja przekracza 28 bilionów dolarów.

 

Czym jest spółka giełdowa?

Spółka giełdowa, nazywana też publiczną, jest notowana na giełdzie papierów wartościowych, co znaczy że część lub całość jej akcji znajduje się w publicznym obrocie na regulowanym rynku. Spółka giełdowa musi spełniać wymogi regulacyjne i trzymać się obowiązków informacyjnych (np. publikować cykliczne sprawozdania finansowe), dzięki czemu - przynajmniej w teorii - spółki giełdowe postrzegane są jako bardziej wiarygodne. Gdy spółka akcyjna wchodzi na giełdę, jej akcje pojawiają się w ramach debiutu (IPO) na rynku pierwotnym giełdy, później zaś są dostępne w obrocie ramach giełdowego rynku wtórnego.

 

Główny parkiet GPW a NewConnect - różnice

W Polsce rynek kapitałowy jest organizowany przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie na której odbywa się obrót akcjami spółek, obligacjami (Catalyst), kontraktami terminowymi, czy nawet energią (Towarowa Giełda Energii). GPW również ma status spółki akcyjnej, która jest notowana na zarządzanym przez siebie parkiecie (35% jej akcji należy do Skarbu Państwa).

Akcje spółek giełdowych są notowane na dwóch parkietach giełdowych GPW - na tzw. “głównym rynku” (445 spółek) oraz w Alternatywnym Systemie Obrotu NewConnect (378 spółek), przeznaczonym dla mniejszych spółek, które są w fazie wczesnego rozwoju.

 

Co to znaczy, że NewConnect jest alternatywnym systemem obrotu?

Oznacza to, że obrót akcjami spółek odbywa się w ramach systemu giełdy, jednak znajdują się one poza rynkiem regulowanym, dzięki czemu spółki notowane na “małym rynku” nie muszą spełniać tak restrykcyjnych wymagań regulacyjnych i informacyjnych. Debiut na NewConnect jest również dla takiej spółki znacznie tańszy niż na głównym rynku warszawskiej giełdy.

 

Historia handlu na giełdzie - jak kiedyś wyglądał trading?

Obrót akcjami na współczesnych giełdach odbywa się za pomocą informatycznych systemów transakcyjnych, czyli jest w pełni wirtualny. Nie inaczej jest na warszawskiej giełdzie, która korzysta z systemu transakcyjnego UTP (Universal Trading Platform). Kiedyś zlecenia składało się telefonicznie, a jeszcze wcześniej za pomocą telegrafu i dalekopisu - zlecenia odbierał makler znajdujący się na parkiecie giełdowym, który następnie składał je ręcznie na tablicy ofert.

 

Co to jest KDPW?

System transakcyjny administrowany jest przez GPW, jednak za przeprowadzenie zleconych przez inwestorów transakcji odpowiada Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych (KDPW), czyli instytucja depozytowo-rozliczeniowa, która rejestruje i rozlicza wszystkie transakcje kupna i sprzedaży akcji (i nie tylko).

 

Dom Maklerski - jakie jest jego zadanie?

Inwestorzy nie mogą zlecać transakcji bezpośrednio na giełdzie, czy w KDPW. Potrzebują do tego pośrednika, jakim jest dom maklerski, który w imieniu i na zlecenie inwestora składa dyspozycję na giełdzie. O domach maklerskich - o tym jak wybrać najlepszy dla naszych potrzeb i jak korzystać z jego usług - pojawi się oczywiście więcej informacji w kolejnych odcinkach kursu. 

 

Historia giełdy w Polsce

Za początek giełdy w Polsce uznaje się powstanie Giełdy Kupieckiej w Warszawie, która została założona w 1817 r.

Pierwsze publicznie dostępne papiery wartościowe pojawiły się na niej w 1826 r. i były wyemitowane przez Towarzystwo Kredytowe Ziemskie (pierwszą polska instytucję bankową, udzielającą kredytów długoterminowych).

Giełda we współczesnej formie zaczęła funkcjonować w 1991 r. Pierwsza sesja odbyła się 16 kwietnia, kiedy na giełdzie notowanych było 5 spółek (Tonsil, Próchnik, Krosno, Śląska Fabryka Kabli, Exbud; żadna nie jest dziś już notowana na giełdzie). Wartość obrotu na pierwszej sesji wyniosła 2 tys. PLN (już po denominacji), początkowo obrót odbywał się tylko raz w tygodniu. 

NewConnect powstał w  sierpniu 2007 r. 

 

Godziny sesji handlowych na GPW

Obecnie handel na warszawskiej giełdzie odbywa się od poniedziałku do piątku w godzinach od 9 do 17.

 

Czytaj także: Co to są akcje giełdowe? Definicja spółki akcyjnej

Zaczynamy Najlepszy Kurs Inwestowania w Akcje od zera, czyli dla osób początkujących, które chcą rozpocząć swoją przygodę z inwestowaniem na rynkach kapitałowych. Z pierwszej lekcji dowiesz się czym m.in. są akcje, jak działa spółka akcyjna, a także ile spółek jest notowanych na warszawskiej giełdzi.. Czytaj
Co to są akcje giełdowe? Definicja spółki akcyjnej


Zespół FXMAG

Portal i jedyny w Polsce magazyn Inwestora Indywidualnego. FXMAG wspiera swoich czytelników, zapewniając dostęp do szerokiej bazy edukacyjnej i na bieżąco informując o najważniejszych wydarzeniach rynkowych i gospodarczych z zakresu rynku Forex, akcji, kryptowalut oraz inwestycji alternatywnych. 

Przejdź do artykułów autora
Artykuły, które powinny Cię zaciekawić..
Zamknij

Koszyk