• Odbierz prezent
Czym jest dywidenda? Definicja, historia i przykłady. Pierwsze spółki dywidendowe

W Najlepszym Kursie Inwestowania w Akcje od Zera zaczynamy kolejny cykl tematyczny, który tym razem będzie poświęcony bardzo istotnej kwestii dywidend, wypłacanych przez spółki. Zacznę od tego, że dywidenda jest jednym z podstawowych praw każdego akcjonariusza, chociaż oczywiście nie oznacza to, że każda spółka ma obowiązek wypłacania dywidendy.

 

Dywidenda, czyli podstawowe prawo akcjonariusza. Udział w zysku - definicja

Jak powszechnie wiadomo, dywidenda to udział w zysku, który spółka akcyjna wypracowała w danym roku obrotowym. Mówiąc prościej - spółka dzieli się osiągniętym zyskiem ze swoimi akcjonariuszami, właśnie poprzez wypłatę dywidendy. Układ jest dość prosty - dywidenda jest wynagrodzeniem dla akcjonariuszy za udzielenie kapitału spółce (zakup akcji jest rozumiany jako wsparcie kapitałowe spółki). Jeśli chcesz poznać pozostałe prawa i obowiązki akcjonariusza, zapraszam do obejrzenia czwartej lekcji kursu.

Czytaj także: Kupiłeś akcje? Sprawdź swoje prawa i obowiązki jako akcjonariusza!

Jako posiadacz akcji spółki giełdowej otrzymujesz pewne uprawnienia, jak i zobowiązania - jakie są prawa i obowiązki akcjonariusza?     Prawa majątkowe i niemajątkowe akcjonariuszy Każdy posiadacz akcji dysponuje dwoma rodzajami praw - majątkowym i niemajątkowym (nazywanym też korporacyjnym)... Czytaj
Kupiłeś akcje? Sprawdź swoje prawa i obowiązki jako akcjonariusza!

 

Dywidenda zawsze jest wypłacana z zysku netto (czyli już po opodatkowaniu) osiągniętego w poprzednim roku obrotowym - czyli w 2020 r. akcjonariusze otrzymują dywidendę za rok 2019. Dywidenda to podział zysku z akcjonariuszami, więc dość oczywiste jest, że aby spółka mogła w ogóle rozważać jej wypłatę, musi w poprzednim roku obrotowym osiągnąć jakikolwiek zysk.

Wysokość dywidendy jest ustalana przez Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy w ramach głosowania - w praktyce nic nie stoi na przeszkodzie, aby spółka przeznaczyła cały zysk z poprzedniego roku na wypłatę dywidendy. Większość spółek decyzuje się jednak przeznaczyć na dywidendę część osiągniętego zysku, najczęściej jest to mniej niż 50%. 

 

Spółki, które decydują się na wypłatę dywidendy, najczęściej robią to raz w roku, choć nie jest prawnie zakazane, aby podział zysku został przeprowadzony w kilku (najczęściej równych) częściach, w różnych terminach. W Stanach Zjednoczonych dość popularna jest tzw. kwartalna dywidenda, w Polsce regularnie od kilku lat wypłaca ją spółka iFirma.

Spółka może też wypłacić tzw. zaliczkę na poczet dywidendy (nie można mylić tego z podziałem dywidendy na transze). Zaliczka jest wypłacana wtedy, gdy spółka stosuje politykę regularnego, corocznego dzielenia się zyskiem, ale jej sprawozdanie finansowe za poprzedni rok nie zostało jeszcze zatwierdzone, a jednocześnie spółka ma pewność, że posiada środki na wypłatę zaliczki. Zaliczka na poczet dywidendy oczywiście zmniejsza późniejszą ostateczną wartość samej dywidendy. 

 

Dywidenda, czyli sprawiedliwy podział zysku 

Słowo dywidenda pochodzi od łacińskiego dividendum i w wolnym tłumaczeniu oznacza “coś do równego podziału”. Znaczenie tego słowa dość trafnie oddaje sposób, w jaki dywidenda jest rozdzielana pomiędzy akcjonariuszy - jej wysokość jest zawsze ustalana w stosunku na pojedynczą akcję spółki, dlatego też udział w zysku można uznać za sprawiedliwy. Wszyscy akcjonariusze, zarówno najwięksi, jak i ci, którzy nie mają “zbyt wiele do gadania” ostatecznie uzyskują proporcjonalnie ten sam udział w zysku. Jeśli spółka wypłaci 1 PLN dywidendy na pojedynczą akcję, to akcjonariusz, który posiada 10 akcji otrzyma 10 PLN dywidendy, zaś ten, który ma w portfelu 10 000 akcji otrzyma 10 tys. PLN. Oczywiście obaj wspomniani akcjonariusze na swoim koncie maklerskim zobaczą kwotę dywidendy już automatycznie pomniejszoną o podatek - w pierwszym przypadku będzie to kwota 8,10 PLN, a w drugim 8100 PLN. 

 

Prawo do dywidendy - jak załapać się na udział w zysku?

Do otrzymania dywidendy uprawnia nas posiadanie akcji spółki, która takową planuje wypłacić - to dość oczywiste. Wystarczy posiadać chociażby jedną akcję, aby uzyskać udział w zyskach. Oczywiście, akcje musimy mieć w naszym portfelu na zamknięciu sesji handlowej, w której został wyznaczony tzw. Dzień Dywidendy, ustalony podczas ogłaszania uchwały o podziale zysku za poprzedni rok obrotowy.

Samo to, że posiadamy akcje jest już wystarczające do otrzymania dywidendy - nic więcej nie musimy robić, gdyż automatycznie zostanie ona przekazana na nasze konto maklerskie w formie pieniężnej w terminie ustalonym jako dzień wypłaty dywidendy. 

 

Wypłata dywidendy w formie rzeczowej

Dywidenda przez spółki notowane na giełdzie zawsze jest wypłacana w formie pieniężnej, jako konkretna kwota na pojedynczą akcję. Nie znaczy to jednak, że tylko taki sposób podziału zysku jest dopuszczalny. 

 

Spółki akcyjne o charakterze niepublicznym (czyli poza giełdą) mogą również przekazywać dywidendy w formie rzeczowej. Np. gdy spółka zajmuje się wydobyciem i handlem węgla, może wypłacić dywidendę w postaci surowca. Dopuszczalna jest także dywidenda w formie nieruchomości oraz samych akcji spółki.

 

Historia dywidendy - pierwsza spółka, która dzieliła się zyskiem

Pierwszą spółka akcyjną na świecie, która wypłaciła dywidendę swoim akcjonariuszom była założona w 1602 r. Holenderska Kompania Wschodnioindyjska. Od 1630 r. spółka wypłacała coroczne, regularne dywidendy, których stopa procentowa przekraczała 18%, a w okresie świetności nawet 30%.

Pierwsze dywidendy na warszawskiej giełdzie zostały wypłacone w 1992 r. przez 6 spółek: Elektrim, Exbud, Irena, Mostostal, Okocim i Żywiec. Najwyższe stopy dywidendy oferowały Mostostal (26,9%) i Exbud (31,4%).


Darek Dziduch

Project Manager portalu FXMAG, prowadzący programy "Kurs bitcoina od zera", czy satyryczno-edukacyjny "Spółki czy spod lady". Edukuje w zakresie kryptowalut, promuje inwestycje ESG i śledzi nadużycia na rynkach finansowych. Zainteresowania rynkowe łączy z wiedzą z zakresu psychologii inwestowania, którą przemyca do swoich tekstów i nagrań

Przejdź do artykułów autora
Artykuły, które powinny Cię zaciekawić..
Zamknij

Koszyk