• Odbierz prezent
Co to jest faktoring? Czy warto z niego korzystać?
fot. freepik.com <a href='https://www.freepik.com/photos/business-handshake'>Business handshake photo created by pressfoto - www.freepik.com</a>

Przedsiębiorcy często potrzebują wsparcia płynności przy pomocy zewnętrznych źródeł finansowania, jak kredyt czy faktoring. W artykule skupimy się na faktoringu. Na czym polega ta forma finansowania? Czy każdy przedsiębiorca może z niej skorzystać? Czym faktoring różni się od kredytu, windykacji i ubezpieczenia?

 


Zobacz, jakie publikacje makroekonomiczne mogą mieć wpływ na rynki! Śledź kalendarz ekonomiczny i nie przegap istotnych danych

 

 

Problemy firm z płynnością

Przedsiębiorcy miewają problemy z płynnością. Często rozliczają się z klientami na podstawie faktur z odroczonym terminem płatności. Dotyczy to w szczególności branży logistycznej, transportowej, budowlanej czy kreatywnej. W przypadku faktur z odroczonym terminem płatności, otrzymanie zapłaty następuje po 30, 60, a nawet 90 dniach. Nie jest to jednak korzystne dla przedsiębiorcy, który oczekuje na płatność, gdyż środki te są „zamrożone” na dwa lub trzy miesiące i nie może ich przeznaczyć na wynagrodzenia lub realizację kolejnych zleceń. W takich sytuacjach przedsiębiorcy korzystają z faktoringu, który pozwala uniknąć ryzyka utraty płynności.

 

Historia faktoringu

Chociaż słowo „faktoring” brzmi nowocześnie, jego początki sięgają czasów starożytnych. Na stronie internetowej Polskiego Związku Faktorów czytamy, że zarządzanie wierzytelnościami i finansowanie handlu na ich podstawie było znane już 5 tysięcy lat temu. Już wtedy zajmowali się nim wyspecjalizowani pośrednicy. Formę zbliżoną do współczesnej faktoring osiągnął w Stanach Zjednoczonych w drugiej połowie XIX wieku. Wówczas pośrednik stał się stroną finansującą producentów i dostawców towarów handlowych. Po II wojnie światowej faktoring miał istotne zastosowanie w przypadku dostaw towarów z USA do Wielkiej Brytanii. Obecnie ta forma finansowania cieszy się dużą popularnością na całym świecie, również w Polsce. Rola faktoringu jest szczególnie istotna w czasach recesji. Pozwala przetrwać wielu firmom zatory płatnicze utrudniające prowadzenie działalności gospodarczej.

 

Czym jest faktoring?

Faktoring to długoterminowa współpraca między przedsiębiorcą a faktorem, czyli dostawcą usług faktoringowych. Faktorem może być bank lub firma faktoringowa. W ramach współpracy faktor nabywa od przedsiębiorcy jego należności od klientów i świadczy usługi związane z zarządzaniem nimi. Nabycie należności prze faktora od przedsiębiorcy odbywa się w drodze cesji. Od tej pory klient jest winien zapłatę faktorowi. Faktor przekazuje natomiast przedsiębiorcy należność z faktury, pomniejszoną o prowizję, która stanowi jednocześnie zarobek faktora. Dzięki temu przedsiębiorca może otrzymać zapłatę za fakturę z odroczonym terminem płatności w ciągu najwyżej kilku dni. Wysokość prowizji zazwyczaj wynosi kilka procent wartości faktury. Skorzystanie z usług faktoringowych pozwala przedsiębiorcy zachować płynność finansową.

 

Uczestnicy faktoringu

Uczestnikami transakcji faktoringowych są faktor, faktorant oraz klienci faktoranta. Jak było wcześniej wspomniane, mianem faktora określa się bank lub inną instytucję świadczącą usługi faktoringowe. Faktorant to przedsiębiorca, który dostarcza towarów lub usług z odroczonym terminem płatności. Klienci, będący odbiorcami tych towarów lub usług, są biernymi uczestnikami transakcji faktoringowych. Umowa faktoringu jest umową dwustronną, zawieraną jedynie między faktorem a faktorantem. Klienci faktoranta nie są stroną umowy faktoringowej. W efekcie umowy cesji należności faktorant przestaje być wierzycielem. Staje się nim faktor. To właśnie on będzie mógł domagać się zapłaty od klientów faktoranta. Nie przechodzą na niego natomiast obowiązki faktoranta wobec dostawców. Przedsiębiorca będzie nadal za nie odpowiedzialny. Jeśli klienci nie spłacą należności względem faktora, to zazwyczaj faktorant będzie musiał je spłacić.

Oznacza to, że w większości przypadków przedsiębiorca odpowiada wobec faktora za należności, które w ramach umowy faktoringu na niego przelewa. Chociaż firma faktoringowa może poprawić płynność przedsiębiorcy, to na nim spoczywa odpowiedzialność za dobór solidnych kontrahentów. Jeśli trafi na niewypłacalnych, niestety będzie musiał ponieść tego konsekwencje.

 

Usługi firm faktoringowych

Firmy faktoringowe zanim zdecydują się na zawarcie umowy, dokładnie sprawdzają kontrahentów przedsiębiorcy. Jeśli mają wątpliwości co do wypłacalności danego klienta, nie będą narażały się na straty i odstąpią od transakcji. Nieuczciwi klienci sami mogą zrezygnować z transakcji, gdy dowiadują się o związanej z nią współpracy faktoringowej. Taki kontrahent byłby chętny oszukać drobnego przedsiębiorcę, jednak nie będzie skłonny narażać się poważnemu bankowi czy innej instytucji faktoringowej, które mają znacznie większe możliwości dochodzenia należności.

Oprócz usług faktoringu, firmy z tej branży często oferują usługi dodatkowe, które są związane z cesją należności, jak np. badanie wiarygodności i wypłacalności innych klientów faktoranta, usługi prawne, doradcze, logistyczne, magazynowe itp.

 

Korzyści z faktoringu dla przedsiębiorcy

Faktorant może odnieść z faktoringu wiele korzyści. Najważniejsze z nich to:

  • poprawa płynności finansowej i wypłacalności przedsiębiorstwa,
  • ograniczenie strat związanych z udzielaniem kredytów kupieckich,
  • zmniejszenie kosztów związanych z samodzielnym zarządzaniem wierzytelnościami,
  • poprawa skuteczności procesu zarządzania wierzytelnościami,
  • zdyscyplinowanie dłużników,
  • zwiększenie konkurencyjności oferty.

Przedsiębiorca nie musi czekać, aż kontrahent zapłaci fakturę. Może otrzymać środki nawet w dniu jej wystawienia. Dzięki pozyskanym środkom przedsiębiorca może na bieżąco regulować własne zobowiązania.

Poprawa sytuacji firmy może także zwiększyć jej elastyczność pod względem terminów płatności. Przedsiębiorca może wydłużyć czas, jaki może dać klientom na zapłatę, co wpływa na wzrost składanych u niego zamówień.

Wraz z rozwojem firmy, rosną przychody ze sprzedaży i liczba wystawianych faktur, co umożliwia mu dostęp do gotówki o coraz większej wartości.

Faktoring motywuje także kontrahentów do terminowego spłacania zobowiązań. Gdy zostają powiadomieni o tym, że przedsiębiorca korzysta z usług faktoringowych, są bardziej skłonni do regulowania swych należności.

 

Korzyści z faktoringu dla klientów i dostawców

Faktoring przynosi jednak korzyści nie tylko dla samego faktoranta, ale również dla jego klientów i dostawców. Klienci zyskują możliwość otrzymywania u faktoranta wyższych limitów kredytów kupieckich i dłuższych okresów płatności z tytułu kredytu kupieckiego oraz zmniejszenie ryzyka utraty ciągłości dostaw od faktoranta.

Dostawcy również mają powód do zadowolenia. Dzięki faktoringowi poprawia się płynność finansowa faktoranta, co ma wpływ na jego terminowe płatności.

 

Rodzaje faktoringu

Można spotkać się z dwoma rodzajami faktoringu – pełnym i niepełnym oraz mieszanym. Każdy z nich zapewnia finansowanie przedsiębiorcy na podstawie faktur, różnią się natomiast stopniem ryzyka, który przyjmuje na siebie faktor.

 

Faktoring pełny (bez regresu)

Faktoring pełny polega na przejęciu ryzyka niewypłacalności klienta objętego umową faktoringową przez faktora. Zabezpieczeniem w tym przypadku jest polisa ubezpieczeniowa. Usługa ta najczęściej jest kierowana do dużych przedsiębiorstw. Wiąże się z poniesieniem dodatkowych kosztów związanych z ubezpieczeniem. Umowę ubezpieczenia zawiera zazwyczaj faktor, jednak może też być wcześniej wykupiona przez faktoranta.

 

Faktoring niepełny (z regresem)

W przypadku faktoringu niepełnego, ryzyko niewypłacalności kontrahentów ciąży na faktorancie, nie na faktorze. Przedsiębiorca jest odpowiedzialny za wykup należności wtedy, gdy jej uzyskanie od klienta nie będzie możliwe. Z tej usługi częściej korzystają przedsiębiorcy, którzy dobrze znają rynki zbytu i sytuację swych kontrahentów oraz mogą sobie pozwolić na pewien stopień ryzyka. Ta forma faktoringu jest bardziej dostępna dla mikro i małych przedsiębiorstw. W sytuacji braku płatności ze strony klienta, przedsiębiorca musi rozliczyć się z faktorem i zwrócić kwotę zaliczki w ustalonym terminie firmie faktoringowej.

 

Faktoring mieszany

Faktoring mieszany zawiera zarówno elementy faktoringu pełnego, jak  i niepełnego. Taka forma usługi powoduje rozłożenie ryzyka między faktorantem a firmą faktoringową. Zazwyczaj polega na przeniesieniu ryzyka na faktora, jednak tylko do określonej kwoty, a po jej przekroczeniu ryzyko ponosi przedsiębiorca.

 

Faktoring jawny i niejawny

Cesja wierzytelności może być jawna, gdy przedsiębiorca lub faktor informuje kontrahenta o jej dokonaniu, a zgłoszone faktury zawierają informacje o tej cesji. Faktoring może też być niejawny (cichy), kiedy przedsiębiorca jedynie zmienia numer konta do zapłaty na fakturze na należący do faktora i nie ma obowiązku informowania kontrahenta o cesji.

 

Faktoring krok po kroku

  • Przedsiębiorca otrzymuje limit faktoringowy i podpisuje umowę faktoringową z odpowiednią firmą faktoringową lub bankiem. Umowa określa wysokość limitu faktoringowego, czyli maksymalną kwotę, jaką można otrzymać ze zgłoszonych do finansowania faktur.
  • Następnie przedsiębiorca wystawia kontrahentowi fakturę za sprzedany towar lub zrealizowaną usługę i przekazuje ją faktorowi do sfinansowania.
  • Faktor wypłaca przedsiębiorcy zaliczkę, stanowiącą około 80-90% wartości faktury brutto lub 100% wartości faktury netto. Przedsiębiorca otrzymuje środki na konto, co zazwyczaj zajmuje od kilkunastu minut do dwóch dni roboczych.
  • Kontrahent płaci należność wynikającą z faktury na konto faktora, zgodnie z ustaleniami cesji.
  • Faktor przelewa na konto przedsiębiorcy pozostałą część faktury, pomniejszoną o prowizję oraz odsetki za ilość dni, o które płatność uległa przyspieszeniu. Prowizja może też zostać wcześniej potrącona z zaliczki.

 

Z czym można pomylić faktoring?

Faktoring może wydawać się skomplikowany i bywa mylony z innymi rozwiązaniami, takimi jak kredyt, windykacja czy ubezpieczenie.

 

Faktoring a kredyt

Podobnie jak kredyt, faktoring służy finansowaniu bieżącej działalności firmy, jednak są między nimi istotne różnice. Kredyt jest dostępny dla firm w dobrej sytuacji ekonomicznej, które mają za sobą co najmniej kilka lat stabilnego funkcjonowania na rynku i dysponują odpowiednimi zabezpieczeniami. Aby skorzystać z faktoringu, firmy nie muszą spełniać takich wymagań. W przypadku kredytu ryzyko ponosi przedsiębiorca, a w ramach faktoringu może zostać ono przeniesione na firmę faktoringową. Przedsiębiorstwa często korzystają z obu tych form finansowania – zarówno kredytu, jak i faktoringu. Koszt finansowania w ramach faktoringu zwykle jest porównywalny z kosztem kredytu.

 

Faktoring a windykacja

Często przedsiębiorcom faktoring kojarzy się z windykacją należności z tytułu niezapłaconych faktur. Wprawdzie firmy faktoringowe przejmują na siebie ryzyko związane z niewypłacalnością kontrahentów i w przypadku braku płatności z ich strony, podejmują działania windykacyjne, aby otrzymać swoje należności, jednak nie jest to tożsame ze świadczeniem usług windykacyjnych. Firma faktoringowa przede wszystkim pomaga przedsiębiorcy w uzyskaniu finansowania, a także zajmuje się administrowaniem należnościami.

 

Faktoring a ubezpieczenie

Faktoring bywa też kojarzony z ubezpieczeniem należności. Wprawdzie zarówno w przypadku ubezpieczenia, jak i w przypadku faktoringu, następuje przeniesienie ryzyka niewypłacalności kontrahentów z przedsiębiorcy na instytucję finansową, jednak inny jest zakres tych świadczeń. Ubezpieczenie obejmuje ochroną cały obrót osiągany przez przedsiębiorcę, a faktoring jedynie wskazane przez niego faktury lub współpracę z określonymi podmiotami.

 

Źródła:

Materiały informacyjne Polskiego Związku Faktorów (faktoring.pl)

PARP „Do czego służy i jak działa faktoring?” (https://www.parp.gov.pl/component/content/article/77467:do-czego-sluzy-i-jak-dziala-faktoring)


Tatiana Pasich

Absolwentka psychologii oraz finansów i rachunkowości, inwestor indywidualny.

Przejdź do artykułów autora
Artykuły, które powinny Cię zaciekawić..
Zamknij

Koszyk