• Sklep
  • Odbierz prezent
Obligacje - inwestycja, bezpieczeństwo, czas, rynki obligacji.
Z artykułu dowiesz się:

- Czym są obligacje?

- Jakiego rodzaju obligacje możesz nabyć?

- Gdzie kupić obligacje?

W dobie stosunkowo niskich stóp procentowych, znaczna część inwestorów poszukuje inwestycji o wysokich oczekiwanych stopach zwrotu. Szansa na wyższy zysk obarczona jest jednak większym ryzykiem. Owo ryzyko nie każdy jest gotów ponieść. Bezpieczeństwo inwestycji jest szczególnie ważne dla osób dla których inwestowanie jest czymś zupełnie nowym. Nie mniej ważne jest ono w przypadku doświadczonych inwestorów, którzy budują swoje portfele sięgając myślami wiele lat do przodu. Jednym z ważnych składników portfeli zarówno nowicjuszy, jak i rynkowych wyjadaczy mogą stać się obligacje, będące inwestycjami, które co prawda nie oszałamiają oczekiwanymi stopami zwrotu, jednak dają poczucie bezpieczeństwa i przewidywalności. Przyjrzyjmy się więc bliżej polskiemu rynkowi obligacji. Czym właściwie są obligacje? Jakiego rodzaju papiery wartościowe możemy kupić i w jaki sposób tego dokonać, aby móc rozpocząć swoją przygodę z rynkiem dłużnych papierów wartościowych?

 

Czym są obligacje?

Obligacje są dłużnymi papierami wartościowymi. Oznacza to, że ich posiadacz staje się wierzycielem ich emitenta. Można więc powiedzieć, że są one szczególnym rodzajem pożyczki udzielanej podmiotowi, który emituje obligacje. Pożyczka ta może być udzielana z określonym oprocentowaniem w postaci odsetek. Odsetki od takiej obligacji (kupony) będą sukcesywnie zwiększać przychód posiadacza obligacji. Obligacje mogą być również sprzedawane z dyskontem. Nabywca kupuje je wtedy po cenie emisyjnej niższej od ceny nominalnej. W momencie ich wykupu, otrzyma za nie cenę nominalną. Przykładowo, może on kupić obligacje za 98 zł, by po roku móc otrzymać za nie 100 zł.

Z posiadaniem obligacji nie wiążą się prawa analogiczne do praw wynikających z posiadania akcji. Nie czynią one bowiem ich posiadacza, współwłaścicielem podmiotu, który je wyemitował. Poświadczają one jedynie o udzieleniu temu podmiotowi pożyczki. Niemniej jednak zdarza się, że istnieje możliwość zamiany obligacji na akcje bądź też udziału obligatariuszy (posiadaczy obligacji) w zyskach emitenta.

 

Skarbowe papiery wartościowe

Zazwyczaj mówiąc o obligacjach myślimy o obligacjach skarbowych. Są to obligacje emitowane w celu zaspokajania potrzeb finansowych państwa. Obligacje te emitowane są na podstawie listów emisyjnych ministra finansów (przykładowy list emisyjny). W literaturze możemy spotkać się ze stwierdzeniem, że obligacje skarbowe są dłużnymi papierami wartościowymi o terminie zapadalności powyżej 1 roku. Papiery o terminie zapadalności do 1 roku miałyby być bonami skarbowymi. W rzeczywistości na polskim rynku możemy spotkać się z nawet 3-miesięcznymi obligacjami skarbowymi. Ustawa o finansach publicznych rozróżnia bowiem skarbowe papiery wartościowe emitowane lub wystawiane jako papiery wartościowe o pierwotnym terminie wykupu nie dłuższym niż rok oraz dłuższym niż rok. W przypadku terminu wykupu do 1 roku wymienia w szczególności bony skarbowe, natomiast w przypadku terminu wykupu wymienia w szczególności obligacje skarbowe. Sformułowanie "w szczególności" jest tu kluczowe, gdyż w języku prawniczym oznacza, iż wymienione rodzaje papierów wartościowych nie stanowią katalogu zamkniętego. Daje to możliwość emisji obligacji o terminie wykupu poniżej roku.

Zgodnie z ustawą o finansach publicznych obligacja skarbowa jest papierem wartościowym oferowanym do sprzedaży w kraju lub za granicą, oprocentowanym w postaci dyskonta lub odsetek.

Obligacje skarbowe sprzedawane są na rynku pierwotnym według wartości nominalnej, powyżej wartości nominalnej bądź też z dyskontem. Wykupywane są one po upływie okresu, na który zostały wyemitowane.

Bony skarbowe są natomiast krótkoterminowymi papierami wartościowymi oferowanymi do sprzedaży w kraju na rynku pierwotnym z dyskontem i wykupywanymi według wartości nominalnej po upływie okresu, na jaki zostały wyemitowane.

 

Obligacje komunalne

Zgodnie z ustawą o obligacjach, emitentami obligacji mogą być m. in. gminy, powiaty oraz województwa, (jednostki samorządu terytorialnego) a także związki tych jednostek oraz jednostki władz regionalnych lub lokalnych innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Obligacje emitowane przez jednostki samorządu terytorialnego nazywane są obligacjami komunalnymi. Obligacje te emitowane są w celu sfinansowania projektów inwestycyjnych realizowanych w ramach zadań tych jednostek.

 

Obligacje korporacyjne

Dłużne papiery wartościowe mogą być emitowane również przez inne podmioty. Jednymi z najistotniejszych wydają się osoby prawne prowadzące działalność gospodarczą, a więc spółki akcyjne oraz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Emisja obligacji korporacyjnych związana jest z potrzebami finansowymi przedsiębiorstw. Jak już wspominałem, nie dają one prawa do udziału w zyskach spółki lub uczestnictwa w Walnym Zgromadzeniu. Obligatariusz nie staje się więc współwłaścicielem przedsiębiorstwa, choć niektóre rodzaje obligacji mogą umożliwiać udział w zyskach lub zamianę obligacji na akcje.

 

Rynki obrotu obligacjami – gdzie kupić?

Obligacje skarbowe sprzedawane są kilkoma kanałami sprzedaży. Można je kupić w oddziałach PKO BP, w Punktach Obsługi Klientów Domu Maklerskiego PKO BP, a także przy użyciu środków komunikacji elektronicznej (Internet, telefon), np. poprzez stronę internetową www.zakup.obligacjeskarbowe.pl.

Prowadzony jest również rynek skarbowych papierów wartościowych oferowanych na rynku pierwotnym w przetargach organizowanych przez NBP. Obrót tymi papierami wartościowymi odbywa się na rynku Treasury BondSpot Poland prowadzonym przez BondSpot S.A.

Zorganizowany obrót obligacjami komunalnymi oraz korporacyjnymi odbywa się natomiast poprzez rynek Catalyst. Rynek ten działa od 30 września 2009 r. Tworzą go 4 platformy obrotu – rynek regulowany i alternatywny system obrotu prowadzone przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. oraz rynek regulowany i alternatywny system obrotu prowadzone przez BondSpot S.A. GPW prowadzi rynki detaliczne, natomiast BondSpot rynki hurtowe obligacji. Jednostką transakcyjną na rynkach prowadzonych przez GPW jest jedna obligacja. Natomiast na rynkach prowadzonych przez BondSpot jednostka transakcyjna ma wartość co najmniej 100 tys. zł.

Na emitentach papierów wartościowych notowanych Catalyst ciążą obowiązki informacyjne. Muszą oni raportować o swoich wynikach finansowych, a także bieżących wydarzeniach, co do których przepisy prawa nakładają taki obowiązek.

Ponadto należy pamiętać również o możliwości zakupu obligacji korporacyjnych i komunalnych na rynku pierwotnym, tzn. w emisji. Emisje papierów wartościowych mogą być prowadzone w formie ofert publicznych lub ofert prywatnych. Zgodnie z ustawą o ofercie publicznej, za ofertę publiczną uznaje się udostępnianie, co najmniej 150 osobom na terytorium jednego państwa członkowskiego lub nieoznaczonemu adresatowi, w dowolnej formie i w dowolny sposób, informacji o papierach wartościowych i warunkach ich nabycia, stanowiących wystarczającą podstawę do podjęcia decyzji o nabyciu tych papierów wartościowych.

Obligacje mogą być, zgodnie z ustawą o obligacjach, imienne lub na okaziciela. W dokumencie obligacji imiennej należy oznaczyć obligatariusza. Emitent obligacji ma możliwość wprowadzenia ograniczenia lub zakazu zbywania obligacji imiennych. Takie ograniczenie lub zakaz emitent może wprowadzić w warunkach emisji. Powinny być one również wskazane w dokumencie obligacji imiennej.

 

Podsumowanie

Obligacje to dłużne papiery wartościowe, które oferują co prawda nie najwyższe stopy zwrotu, jednak uznawane są za stosunkowo mało ryzykowne.

Zazwyczaj obligacje kojarzymy ze skarbowymi papierami wartościowymi, jednak dość atrakcyjną alternatywą wydają się obligacje komunalne, emitowane przez jednostki samorządu terytorialnego, jak i obligacje korporacyjne emitowane przez spółki prawa handlowego.

Zakup obligacji możliwy jest zarówno na rynku pierwotnym (w emisji), jak i rynku wtórnym. W przypadku obligacji korporacyjnych i komunalnych szczególną rolę w obrocie rynkowym odgrywa Catalyst składający się z 4 platform prowadzonych przez GPW oraz BondSpot. Rynek ten znacznie ułatwia handel obligacjami, których rentowność jest często znacznie wyższa niż rentowność obligacji skarbowych. Rzecz jasna, większa rentowność okupiona jest często większym ryzykiem. Więcej na temat bezpieczeństwa inwestycji w obligacje przeczytasz w 13. wydaniu magazynu FXMAG.

Dłużne papiery wartościowe nie pozwalają co prawda na szybkie osiąganie oszałamiających wyników inwestycyjnych, jednak w długim terminie mogą okazać się bardzo pomocne w systematycznym pomnażaniu swoich oszczędności. Stanowią stosunkowo bezpieczną i dość różnorodną alternatywę dla rynku akcji. Ciekawą możliwością może okazać się również inwestowanie zarówno na rynkach akcji, jak i obligacji. Tym bardziej, że rynek obligacji oferuje nam możliwość poszerzenia swojego portfela inwestycyjnego o papiery dłużne, nie tylko spółek akcyjnych, lecz również spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, a także papiery emitowane przez Skarb Państwa, czy też jednostki samorządu terytorialnego. Możliwości jest wiele i z pewnością warto przynajmniej zastanowić się nad możliwymi zastosowaniami tego rodzaju papierów wartościowych dla Twojej wieloletniej strategii inwestycyjnej.

 

Przydatne linki:

https://gpwcatalyst.pl/o-rynku

http://www.obligacjeskarbowe.pl/kanaly-sprzedazy/

http://bondspot.pl/o_rynku

http://bondspot.pl/regulacje_TBSPoland

 

Źródło grafiki głównej: pixabay.com

Kamil Marszycki

Analityk finansowy specjalizujący się w rynkach akcyjnych. Zainteresowany finansami behawioralnymi i wpływem rachunkowości na wycenę spółek. Wyznaje zasadę głoszącą, że nawet w najgorszych sytuacjach można odnaleźć perspektywę osiągnięcia sukcesu.

Przejdź do artykułów autora
Zamknij

Koszyk