• Sklep
  • Odbierz prezent
Bitcoin to pieniądz, który nie spełnia swoich funkcji

Bitcoin jest kryptowalutą, która w zasadzie jest najbliżej tego, by zyskać miano pieniądza. Jednak najbliżej nie oznacza, że najpopularniejsza z walut cyfrowych jest bliska tego miana. Choć Bitcoin posiada cechy pieniądza, to wciąż nie jest w stanie spełniać jego funkcji. W poniższym felietonie staram się opisać dlaczego tak się dzieje.

 

Dla części zwolenników kryptowalut nadanie im miana pieniądza jest czymś niezaprzeczalnym. Dyskusja na temat tego, czy np. Bitcoin jest pieniądzem toczy się od dawna i toczyć się będzie zapewne tak długo jak długo kryptowaluty będą cieszyły się popularnością. Dyskusja ta w zasadzie pozbawiona jest większego sensu, gdyż to, czy ktoś będzie nazywał kryptowaluty pieniądzem, nie ma znaczenia. Liczy się faktycznie to, czy może on być swobodnie wykorzystywany do celów, którym ma służyć. Tak naprawdę dyskusja powinna dotyczyć tego, czy kryptowaluty mogą spełniać funkcję pieniądza, albo raczej czy sprawdzają się jako pieniądz biorąc pod uwagę kryteria walut tradycyjnych.

 

Bez głębszej analizy możemy powiedzieć, że skoro pieniądzem jest coś, czym, w wyniku ogólnej zgody, można płacić za dobra i usługi, to kryptowaluty spełniają to kryterium (w zależności oczywiście od tego w jaki sposób zdefiniujemy ‘ogólną zgodę’). W kryptowalutach można wyrażać wartość dóbr i usług, można także przechowywać dzięki nim wartość (do pewnego stopnia) i określać ją w sposób liczbowy. Kryptowaluty wydają się przy tym idealnym ‘towarem’ do pełnienia roli pieniądza w cyfrowej gospodarce, czyli kolejnym etapem ewolucji pieniądza. Na razie jednak tak nie jest i trudno powiedzieć, czy kiedykolwiek się to stanie.

 

Czy Bitcoin posiada cechy pieniądza?

Jeśli przeanalizujemy cechy pieniądza współczesnego, to możemy uznać, że Bitcoin posiada je wszystkie:

  • Trwałość – pod tym względem Bitcoin, ze względu na rozproszony zapis, wydaje się być nawet lepszy od pieniądza bezgotówkowego i gotówkowego.
  • Poręczność – Bitcoin jest równie poręczny (łatwy w transporcie) co pieniądz bezgotówkowy i bardziej poręczny niż pieniądz gotówkowy.
  • Podzielność - Bitcoin jest  bardziej podzielny niż waluty tradycyjne.
  • Jednorodność – jednostki BTC są jednorodne.
  • Rozpoznawalność – Bitcoin nie jest tak rozpoznawalny jak waluty tradycyjne, ale jego popularność i tak należy uznać za wysoką.
  • Ograniczona podaż – BTC spełnia tę funkcję nie tylko w sensie ekonomicznym, ale również w ujęciu ścisłym, gdyż jego maksymalna podaż jest z góry określona.
  • Oryginalność – Bitcoin zawdzięcza swoją oryginalność (trudność do podrobienia) technologii bllockchain, na której jest oparty.

 

Posiadanie cech pieniądza (co nie jest jednoznaczne ze spełnieniem kryteriów do zyskania miana pieniądza) i możliwość płacenia nim za dobra i usługi to jednak za mało, by Bitcoina można było swobodnie określać jako ‘skuteczny’ pieniądz. Kryptowaluta ta, przynajmniej obecnie, nie jest w stanie spełniać wszystkich funkcji, jakie pieniądz spełniać powinien. O tym, że Bitcoin zawiódł jako pieniądz mówił już w pierwszej połowie tego roku Mark Carney, prezes Banku Anglii. Wskazał on właśnie na słabość Bitcoina w kontekście funkcji spełnianych przez pieniądz.

Aby ocenić, czy Bitcoin faktycznie nie jest w stanie spełniać funkcje pieniądza w sposób całościowy należy przytoczyć funkcje pieniądze wynikające z przyjętej definicji, wyjaśnić co należy przez nie rozumieć i ocenić w jakim stopniu Bitcoin jest obecnie w stanie je wypełnić. Te funkcje to:

  • Miernik wartości
  • Środek płatniczy
  • Środek wymiany
  • Tezauryzacja

 

Miernik wartości

Funkcja miernika wartości objawia się w tym, że pieniądz stanowi jednostkę rozrachunkową, pozwalającą na określenie wartości dóbr lub usług, a także porównania wartości różnych dóbr lub usług. Bitcoin jest w stanie pełnić tę funkcję obecnie jedynie w sposób pośredni (co oczywiście nie podważa spełniania przez BTC funkcji miernika wartości). Jesteśmy w stanie wyrazić cenę każdego dobra lub usługi w jednostkach BTC, ale w niektórych przypadkach jest to możliwe wyłącznie dzięki temu, że cenę w walucie krajowej zamienimy na cenę w BTC posługując się kursem kryptowaluty, wyrażonym w walucie krajowej. W taki sam sposób funkcję miernika wartości mogą spełniać waluty zagraniczne, ale również każdy towar dający się wycenić w walucie krajowej.

 

Środek płatniczy

Za pomocą pieniądza możemy płacić za dobra lub usługi, a także realizować wszelkie zobowiązania odroczone w terminie (nie tylko związane z zakupem towarów lub usług, ale np. także z opłacaniem podatków). W przypadku kryptowaluty nie mamy możliwości opłacania wszystkich możliwych zobowiązań, czego najlepszym przykładem są podatki). Bitcoin może być używany do płacenia za dobra i usługi, gdyż w zasadzie do tego ma służyć. W tym przypadku występuje jednak problem z jego powszechną akceptowalnością. Pieniądz ma służyć temu, by w gospodarce móc dokonywać płatności za dobra lub usługi nie martwiąc się o to, że sprzedający nie jest zainteresowany wymienieniem swoich towarów za te posiadane przez nas. Zarówno waluty, jak i kryptowaluty są towarami, ale tylko pierwsze z nich są aktualnie powszechnie akceptowalne jako środek płatniczy. Jeśli wejdziemy do sklepu, by kupić np. coś do jedzenia, to bez problemu zapłacimy za nie przy pomocy waluty krajowej. Z kryptowalutami nie jest już tak kolorowo (podobnie jak z walutami obcymi). Istnieją punkty, które będą akceptowały płatność w kryptowalutach, ale jest ich na tyle niewiele, że nie sposób w tym przypadku mówić nie tylko o powszechności, ale również o popularności takiego rozwiązania.

 

Środek wymiany

Dzięki pieniądzowi wymiana towarów nie musi odbywać się na zasadzie barteru. Sprzedawca, który otrzymał pieniądze za swoje towary może zapłacić nimi za inne towary, których sam potrzebuje. Możliwe jest to tylko w sytuacji, w której występuje powszechna akceptowalność danego środka płatniczego. Jeśli sprzedawca za otrzymane pieniądze nie może w ramach danej gospodarki nabyć interesującego go towaru, to funkcja wymiany nie jest tutaj spełniana w dostatecznym stopniu. Z taką sytuacją mamy niestety do czynienia w przypadku Bitcoina, gdyż, jak to zostało wspomniane w poprzednim podpunkcie, nie jest on powszechnie akceptowalnym środkiem płatniczym.

 

Tezauryzacja

Funkcja tezauryzacji oznacza możliwość przechowywania wartości w czasie. Oznacza ona, że otrzymane pieniądze( np. wynagrodzenie, czy zapłata za sprzedawane przez nas produkty) możemy przechowywać przez długi okres czasu i wykorzystać je dopiero w przyszłości. W taki sposób można by akumulować różne towary, pod warunkiem, że z czasem nie ulegają one zepsuciu, czy zniszczeniu. Funkcję tezauryzacji spełniają jednak jedynie takie środki, które utrzymują swoją wartość w długim terminie, czyli w przyszłości będziemy mogli zakupić za nie względnie takie same produkty -niezależnie od tego, czy nasz ‘pieniądz’ będziemy chcieli wykorzystać za tydzień, za miesiąc, czy za kilka lat. W takiej sytuacji pieniądz powinien charakteryzować się bardzo niskimi wahaniami wartości. Np. akcji spółki, które każdego dnia rosną lub spadają o kilka procent, nie możemy uznać za środek przechowywania wartości. Podobnie jest z Bitcoinem. Zmienność kursu kryptowaluty (mierzona odchyleniem standardowym) nawet we wrześniu i październiku, gdy jej wahania były relatywnie niskie, była o jeden rząd wielkości większa niż w przypadku kursów walut o bardzo silnych wahaniach (czego dobrym przykładem może być lira turecka). Wystarczy spojrzeć na to, że w ciągu niespełna roku za tę samą ilość BTC możemy kupić 4-6-krotnie mniej. Nie ma znaczenia to, że wcześniej cena Bitcoina rosła w zawrotnym tempie. Funkcja tezauryzacji nie opiera się na rosnącej, ale na stabilnej wartości. Jeśli w ciągu miesiąca nasze oszczędności ulokowane w BTC mogą stopnieć lub urosnąć o kilkanaście, czy nawet kilkadziesiąt procent, to jakie bezpieczeństwo będzie miało przetrzymywanie oszczędności w BTC przez kilka, kilkanaście, czy nawet kilkadziesiąt lat?

 

Zmienność podstawowym problemem Bitcoina

Wydaje się, że podstawowym problemem Bitcoina pod względem spełniania przez niego funkcji pieniądza, jest wspomniana wyżej wysoka zmienność. Sprawia ona nie tylko to, że niemożliwa jest tezauryzacja, ale również podważa jego funkcję jako miernika wartości i zniechęca do używania go w płatności – powszechna akceptowalność BTC nie jest możliwa w sytuacji, gdy sprzedawca otrzymuje za swoje towary lub usługi coś, czego wartość zmienia się tak szybko i tak mocno.


Jakub Wilk

Content Manager i redaktor portalu FXMAG.PL. Zwolennik łączenia analizy technicznej i fundamentalnej, ze szczególnym uwzględnieniem polityki banków centralnych. Pasjonat rynku metali szlachetnych.

Przejdź do artykułów autora
Zamknij

Koszyk