• Sklep
  • Odbierz prezent
Banki spółdzielcze - Instytucjonalne Systemy Ochrony

Instytucjonalne systemy ochrony (dalej również IPS – Institutional Protection Scheme) utworzone zostały na podstawie

  •    Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady numer 575/2013/UE z dnia 26 czerwca 2013  r.  w sprawie wymogów ostrożnościowych dla   instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 648/2012/UE oraz
  •   Ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających oraz niektórych innych ustaw.

Pierwsza umowa o utworzeniu IPS podpisana została przez 191 banków spółdzielczych zrzeszenia SGB oraz SGB - Bank SA w dniu 23 listopada 2015 r. Druga umowa została podpisana przez 241 banków spółdzielczych zrzeszenia BPS oraz BPS SA 31 grudnia 2015 r.

FXMAG biznes banki spółdzielcze - instytucjonalne systemy ochrony banki knf 1

Wykres 4.1 Rozwój systemu IPS począwszy od końca 2015 r.

Warunkiem zatwierdzenia projektu umowy i uznania systemu ochrony było wypełnienie wymogów określonych w art. 113 ust 7 Rozporządzenia nr 575. W szczególności chodziło o:

1) zbliżony profil działalności uczestników;

2) ustanowienie co najmniej 24 miesięcznego okr esu wypowiedzenia umowy;

3) gwarancje utrzymania płynności każdego z uczestników;

4) gwarancje utrzymania wypłacalności każdego z uczestników;

5) łatwy i szybki dostęp do wspólnych funduszy stanowiących źródło wsparcia;

6) adekwatne i jednakowo zorganizowane mechanizm y klasyfikacji i monitorowania ryzyka;

7) mechanizmy  umożliwiające  przegląd  sytuacji  i  ryzyka  każdego  uczestnika  oraz  całego systemu;

8) udostępnianie  wyników  przeglądu  i  oceny  ryzyka  każdego  uczestnika  pozostałym uczestnikom;

9) możliwość adekwatnego oddziaływania w stosunku do wszystkich uczestników.

 

Oboma systemami ochrony zarządzają utworzone w tym celu spółdzielnie ochrony. Organami każdej z nich są:

1) walne zgromadzenia członków;

2) rady nadzorcze;

3) zarządy

 

Najważniejszą cechą systemów ochrony jest wspólna odpowiedzialność uczestników, tzn.:

1) każdy uczestnik systemu ochrony odpowiada za zobowiązania wynikające z gwarantowania płynności i wypłacalności innych uczestników IPS – do wysokości funduszy pomocowych;

2) zakres odpowiedzialności określa umowa systemu och rony;

3) kompetencje organów zarządzających IPS służą zapewnieniu bezpieczeństwa uczestników ponoszących wspólne ryzyko;

4) wyniki  kompleksowego  przeglądu  sytuacji  i  ryzyka  każdego  i  wszystkich  łącznie uczestników są udostępniane poszczególnym członkom

Należy podkreślić, że zakres odpowiedzialności uczestników systemu ograniczony jest do postanowień umowy o utworzeniu systemu ochrony.  Oznacza to, że obydwa systemy nie tworzą grup w pełni skonsolidowanych. Natomiast informacja sprawozdawcza o ich sytuacji, przeka zywana do NBP i KNF powinna mieć charakter skonsolidowany – tylko wtedy będzie można dokonać kompleksowej oceny sytuacji każdego z systemów.

 FXMAG biznes banki spółdzielcze - instytucjonalne systemy ochrony banki knf 2

Wykres 4.2 Liczba banków wg przynależności do IPS na koniec 2015 r. oraz na koniec czerwca 2018 r.

 

Fundusze pomocowe i depozyt obowiązkowy

Uczestnicy IPS dysponują stosunkowo dużymi środkami zgromadzonymi na rachunkach depozytu obowiązkowego w bankach zrzeszających oraz  funduszami pomocowymi. Celem depozytu obowiązkoweg o jest zabezpieczenie płynności uczestników IPS, zaś funduszu pomocowego wsparcie w przypadku trudnej sytuacji ekonomicznej, w tym w obszarze adekwatności kapitałowej.

Wartość depozytu obowiązkowego banków IPS zrzeszonych w BPS SA wynosiła na koniec czerwc a 2018 r. 5,2 mld zł. Środki zgromadzone w funduszu pomocowym IPS BPS na koniec IIkw. 2018 r. wynosiły 454,7 mln zł.

Wartość depozytu obowiązkowego utrzymywanego przez banki spółdzielcze IPS SGB oraz SGB - Bank SA wyniosła 1,9 mld zł. Środki zgromadzone w funduszu pomocowym IPS SGB na koniec czerwca 2018 r. wynosiły 339,8 mln zł, z czego wykorzystane (do spłaty) 110,4 mln zł.

 

Struktura bilansów według przynależności do IPS

Struktura aktywów ogółem banków spółdzielczych według przynależności do IPS przedstawia się jak poniżej.

FXMAG biznes banki spółdzielcze - instytucjonalne systemy ochrony banki knf 3

Wykres 4.3 Podział aktywów ogółem pomiędzy grupy banków spółdzielczych – 2018.06.30

Bliższa analiza pokazuje, że, o ile praktycznie nie  ma  różnic  pomiędzy  strukturam i  pasywów powyższych grup banków, to istotne różnice można zauważyć po stronie aktywów.

FXMAG biznes banki spółdzielcze - instytucjonalne systemy ochrony banki knf 4

Wykres 4.4 Struktura aktywów według przynależności do IPS (%)

 

Przede wszystkim zauważalny jest dużo większy udział należności od sektora finansowego (praktycznie od banków zrzeszających) w strukturze aktywów obydwu systemów ochrony. Z jednej strony banki poszukują lepszego oprocentowania nadwyżek depozytów nad kredytami, a z drugiej strony należności te stanowią również zabezpieczenie płynności: mieszczą się w nich lokaty stanowiące minimum depozytowe.

Instrumenty dłużne w bankach spółdzielczych (również w bankach zrzeszających) – zwłaszcza bony NBP i obligacje SP – pełnią głównie rolę zabezpieczenia płynności. Banki spółdzielcze w IPS BPS posiadają kilkakrotnie więcej instrumentów dłużnych – w relacji do aktywów – niż banki spółdzielcze w IPS SGB. Częściowo wynika to z faktu, że nabywają one 6 - miesięczne obligacje płynn ościowe emitowane przez BPS SA.

Banki IPS SGB posiadają niewiele instrumentów dłużnych w porównaniu z IPS BPS i bankami poza IPS. Zabezpieczają one swoją płynność, w dużo większym stopniu niż dwie pozostałe grupy, lokatami w banku zrzeszającym, przynoszącymi większe odsetki niż instrumenty SP i NBP. Udział w aktywach pozostałych instrumentów dłużnych oscyluje wokół 1,5%.

Banki nienależące do IPS mają relatywnie dużo mniej lokat w bankach zrzeszających oraz dużo więcej instrumentów dłużnych, głównie obli gacji SP oraz instrumentów NBP.

FXMAG biznes banki spółdzielcze - instytucjonalne systemy ochrony banki knf 5

Wykres 4.5 Struktura pasywów według przynależności do IPS (%)

 

Banki spółdzielcze IPS i poza IPS -kredyty i inne należności brutto od sektora niefinansowego i samorządowego

 FXMAG biznes banki spółdzielcze - instytucjonalne systemy ochrony banki knf 6

Wykres 4.6 Podział należności od sektora niefinansowego i samorządowego pomiędzy grupy banków spółdzielczych, 2018.06.30

 

Zauważalne są przede wszystkim różnice dynamiki należności od sektora niefinansowego pomiędzy uczestnikami IPS a pozostałymi bankami. Jest to związane z tym, że w grupie pozostałych banków niezdecydowanych jest 7 dużych banków podlegających programom postępowania naprawczego, które dokonują restrukturyzacji swoich należności oraz reorientacji strategii kredytowej.

Wspólną cechą każdej z grup jest wysoka dynamika kredytów dla osób prywatnych oraz samorządów

FXMAG biznes banki spółdzielcze - instytucjonalne systemy ochrony banki knf 7Wykres 4.7 Banki spółdzielcze IPS i poza IPS – dynamika należności od podmiotów sektora niefinansowego i samorządowego, 201 8.06.30 = 100

 

Jeśli przyjrzeć się strukturze kredytów, to widać, że banki poza IPS kredytują przedsiębiorstwa, czyli najbardziej ryzykowną grupę klientów, natomiast banki IPS SGB kredytują rolników w dużo większym stopniu niż pozostałe banki spółdzielcze.

FXMAG biznes banki spółdzielcze - instytucjonalne systemy ochrony banki knf 1Wykres 4.8 Banki spółdzielcze IPS i poza IPS – struktura należności od sektora niefinansowego i samorządowego (%)

 

Dotychczasowe  doświadczenia  dowodzą,  że  struktura  należności,  jaką  obserwuje  się  w  bankach spółdzielczych poza IPS prowadzi do ponadprzeciętnego wzrostu udziału należności zagrożonych w należnościach ogółem.

FXMAG biznes banki spółdzielcze - instytucjonalne systemy ochrony banki knf 2Wykres 4.9 Banki spółdzielcze IPS i poza IPS – jakość należności (%)

 

Banki poza IPS wykazują zdecydowanie niższe wyrezerwowanie należności zagrożonych od sektora niefinansowego niż banki spółdzielcze uczestniczące w systemach ochrony.

FXMAG biznes banki spółdzielcze - instytucjonalne systemy ochrony banki knf 3Wykres 4.10 Banki spółdzielcze IPS i poza IPS – poziom wy rezerwowania należności zagrożonych od sektora niefinansowego wg zasad PSR (%

 

Banki spółdzielcze IPS i poza IPS – wyniki finansowe i efektywność

FXMAG biznes banki spółdzielcze - instytucjonalne systemy ochrony banki knf 4

Wykres 4.11 Wynik finansowy netto według uczestnictwa w IPS, 2018.06.30

Trzeba zaznaczyć, podobnie jak w przypadku kredytów w pkt 4.3, bardzo duży wpływ na wskaźniki efektywnościowe mają banki podlegające programom postępowania naprawczego.

FXMAG biznes banki spółdzielcze - instytucjonalne systemy ochrony banki knf 5Wykres 4.12 Banki spółdzielcze IPS i poza IPS – wskaźniki efektywności

Czytaj także: Banki spółdzielcze - podsumowanie sytuacji w I półroczu 2018 r.

Na koniec czerwca 2018 r. działało 550 banków spółdzielczych , z czego 350 było zrzeszonych w BPS SA w Warszawie, a 198 w SGB - Banku SA w Poznaniu. Poza zrzeszeniami działają Krakowski Bank Spółdzielczy oraz Bank Spółdzielczy w Brodnicy. S pośród  55 0 banków  spółdzielczych  48 9 banków  było  uc.. Czytaj
Banki spółdzielcze - podsumowanie sytuacji w I półroczu 2018 r.

 

Źródło: www.knf.gov.pl

 


FXMAG

Portal i jedyny w Polsce magazyn Inwestora Indywidualnego. FXMAG wspiera swoich czytelników, zapewniając dostęp do szerokiej bazy edukacyjnej i na bieżąco informując o najważniejszych wydarzeniach rynkowych i gospodarczych z zakresu rynku Forex, akcji, kryptowalut oraz inwestycji alternatywnych. 

Przejdź do artykułów autora
Zamknij

Koszyk