• Sklep
  • Odbierz prezent
Banki spółdzielcze w I półroczu 2018 r
Z artykułu dowiesz się:

 

Suma bilansowa banków spółdzielczych wzrosła w ciągu w I półrocza 2018 r. o 1,3 % (o 1,7 mld zł), do 131,9mld zł (suma bilansowa całego sektora bankowego wzrosła o 4,1 %).

Podstawowymi zmianami po stronie pasywów w bankach spółdzielczych były:

  •   wzrost zobowiązań wobec sektora niefinansowego o 0,7 mld zł;
  •   wzrost zobowiązań wobec sektora instytucji rządowych i samorządowych o 0,7 mld zł;
  •   wzrost kapitałów o 0,3 mld zł;
  •   zmniejszenie zobowiązań wobec sektora finansowego o 0,1 mld zł;

 Spośród zmian w aktywach bank ów spółdzielczych wskazać należy:

  •   wzrost należności o d sektora niefinansowego o 1,6 mld zł;
  •   przyrost instrumentów dłużnych o 1,4 mld zł (z tego instrumenty NBP przyrosły o 2,2 mld zł, Skarbu Państwa o 0,1 mld zł, wolumen pozostałych    instrumentów dłużnych zmniejszył się o 1mld zł);
  •   zmniejszenie należności od sektora instytucji rządowych i samorządowych o 0,1 mld zł;
  •   zmniejszenie należności od sektora finansowego o 1,3 mld zł.

 

FXMAG biznes banki spółdzielcze w i półroczu 2018 r banki knf 1

Wykres 3.1 Aktywa i pasywa banków spółdzielczych (mld zł)

 

Kredyty i inne należności brutto banków spółdzielczych

Należności banków spółdzielczych od trzech sektorów (finansowego, niefinansowego oraz rządowego i samorządowego) wzrosły o 1,1 % (w całym sektorze bankowym o 4,1 %), ze 108,4 mld zł do 109,6 mld zł.

FXMAG biznes banki spółdzielcze w i półroczu 2018 r banki knf 2

Tabl. 3.1 Banki spółdzielcze – struktura i dynamika kredytów i innych należności brutto ogółem oraz udział należności zagrożonych brutto

Zauważyć trzeba, że należności zagrożone w portfelu kredytów od sektora niefinansowego stanowiły 98,6 % wszystkich należności zagrożonych  całego portfela kredytowego. Jednocześnie dynamika należności zagrożonych wyprzedzała dynamikę należności ogółem (odpowiednio 105,6 % i 101,1 %), a w przypadku należności od sektora niefinansowego dynamiki te kształtowały się odpowiednio 105,7% i 102,9%.

 

Kredyty i inne należności brutto od sektorów niefinansowego i samorządowego

Należności banków spółdzielczych od sektorów niefinansowego i samorządowego wzrosły w I półroczu 2018 r. o 2,4 %, do 72 ,9 mld zł (w całym sektorze ban kowym o 0,9 %).

Należności od samorządów bardzo silnie rosły od III kwartału 2017 r. do końca I półrocza 2018 r. Świadczy to o rosnącym zapotrzebowaniu na kredyt z ich strony. W dalszym ciągu jednak – w dłuższej perspektywie czasowej, w porównaniu np. do końca 2015 r. – najsilniej rosną należności od osób prywatnych. I jedno i drugie zjawisko świadczy o próbie przeorientowania polityki kredytowej przez banki spółdzielcze. Jest to zjawisko, zwłaszcza wzrost kredytów dla osób prywatnych, obserwowane od dłuższego czasu i świadczy o zwiększającym się zainteresowaniu banków spółdzielczych tym rynkiem. Banki te wciąż jednak zainteresowane są przede wszystkim finansowaniem działalności gospodarczej (kredyty na ten cel stanowią ok. 75% należności od sektora niefina nsowego). Na taką strukturę kredytów wpływ niewątpliwie ma tradycja tych banków – zostały utworzone właśnie w celu  finansowania działalności rolników i rzemieślników.

FXMAG biznes banki spółdzielcze w i półroczu 2018 r banki knf 3

Wykres 3.2 Banki spółdzielcze – dynamika należności od podmiotów sektora niefinansowego i samorządowego, 2016 .12 = 100

 

Należy dodać, że 60,7% kredytów dla osób prywatnych to kredyty mieszkaniowe. Ich saldo wynosiło na koniec I półrocza 201 8 r. 10,6 mld zł (16,2 % kredytów dla sektora niefinansowego), z czego 15,2 mln zł było denominowane w walutach obcych.

FXMAG biznes banki spółdzielcze w i półroczu 2018 r banki knf 4

Wykres 3.3 Banki spółdzielcze – saldo (mld zł) i struktura należności od sektora niefinansowego i samorządowego (%).

 

Instrumenty dłużne

Instrumenty dłużne w bankach spółdzielczych (również w bankach zrzeszających) – zwłaszcza bony NBP i obligacje SP – pełnią głównie rolę zabezpieczenia płynności. Niemniej na ich poziom w relacji do aktywów wyraźny wpływ ma również popyt na kredyt w tere nie działania zrzeszonych banków spółdzielczych. Banki spółdzielcze w IPS BPS posiadają kilkakrotnie więcej instrumentów dłużnych – w relacji do aktywów – niż banki spółdzielcze w IPS SGB. Częściowo wynika to z faktu, że nabywają one 6 - miesięczne obligacje płynnościowe emitowane przez BPS SA. Obrazuje to wykres 3.5 poniżej. Banki spółdzielcze w IPS SGB zabezpieczają swoją płynność głównie lokatami w banku zrzeszającym.

FXMAG biznes banki spółdzielcze w i półroczu 2018 r banki knf 5

Wykres 3.4 Banki spółdzielcze – dynamika (201 6 .12 = 100) oraz udział w aktywach instrumentów dłużnych i kapitałowych (%).

 

Istotna część banków spółdzielczych zrzeszonych w BPS SA, tych samych zresztą, które nie podpisały aneksów do umowy zrzeszenia dotyczących minimum depozytowego i które dążyły do utworzenia banku apeksowego, zabezpiecza płynność samodzielnie, przede wszystkim nabywając papiery dłużne SP i bony NBP. Wszystkie te banki spełniały normę LCR.

FXMAG biznes banki spółdzielcze w i półroczu 2018 r banki knf 6

Wykres 3.5 Banki spółdzielcze – instrumenty dłużne i kapitałowe w relacji do aktywów (%)

 

Jakość należności od sektora niefinansowego i jednostek samorządu terytorialnego

Jakość należności banków spółdzielczych od sektora niefinansowego i jednostek samorządu terytorialnego w I półroczu 2018 r. pogorszyła się. Udział należności zagrożonych w należnościach ogółem wyniósł 7,9 % (w grudniu 2017 r. 7,7 %). Banki spółdzielcze już siódmy kwartał z rzędu mają ten wskaźnik wyższy niż komercyjne banki krajowe ( 7,0 % w czerwcu 2018 r. ).

Udział należności zagrożonych w należnościach od sektora niefinansowego wyniósł w czerwcu 2018 r. 8,8 %  (w grudniu 2017 r. 8,5 %), co wynikało przede wszystkim z pogorszenia jakości należności od MSP i przedsiębiorców indywidualnych

FXMAG biznes banki spółdzielcze w i półroczu 2018 r banki knf 7

Wykres 3.6 Banki spółdzielcze – udział należności zagrożonych w należnościach od sektora niefinansowego i samorządowego (%)

 

Utrzymuje się dobra jakość należności od osób prywatnych, w tej grupie klientów należy zasygnalizować jakość kredytów mieszkaniowych, w których udział należności zagrożonych wyniósł w czerwcu 2018 r.  1,6%, podobnie jak w grudniu 2017 r. Należy jednak zauważyć, że jest to portfel o wysokiej dynamice wzrostu.

Należałoby jeszcze zwrócić uwagę, że jakość należności w bankach spółdzielczych o aktywach większych niż 500 mln zł jest gorsza niż przeciętnie w bankach spółdzielczych. Jest to związane ze strukturą tych należności – przede wszystkim chodzi o dużo większy udział należności od przedsiębiorstw i przedsiębiorców indywidualnych w dużych bankach (por. struktura przedstawiona na wykresie 3.3), czyli podmiotów, których kredytowanie jest bardziej ryzykowne.

FXMAG biznes banki spółdzielcze w i półroczu 2018 r banki knf 8

Wykres 3.7 Banki spółdzielcze – aktywa ≥ 500 mln zł – udział należności za grożonych w należnościach od sektora niefinansowego i samorządowego oraz struktura należności wg podmiotów (%)

 

Rezerwy celowe oraz odpisy na należności zagrożone

Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 12 października 2017 r. zmieniają ce rozporządzenie w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko  związane z działalnością banków spowodowało i stotne  zwiększenie poziomu wyrezerwownia  należności z utratą wartości od sektora niefinansowego. Wynikiem rozporzą dzenia było zwiększenie podstawy tworzenia rezerw celowych o odsetki zastrzeżone a w konsekwencji utworzenie odpisów aktualizujących na te odsetki, czego do tej pory banki stosujące zasady PSR nie musiały robić, tzn. tworzyły rezerwy celowe wyłącznie na kapitał, które znajdowały się w liczniku wskaźnika, zaś mianownik wskaźnika zawierał ekspozycje kredytowe obliczane zgodnie z rozporzą dzeniem CRR, tzn. kapitał plus odsetki zastrzeżone.

FXMAG biznes banki spółdzielcze w i półroczu 2018 r banki knf 1Wykres 3.8 Banki spółdzielcze – relacj a rezerw celowych oraz odpisów aktualizujących do należności od sektora niefinansowego wg kategorii ryzyka (%)

W stosunku do banków o najniższym poziomie wyrezerwowania należności, skierowane zostały wystąpienia nadzorcze z żądaniem przekazania  informacji umożliwiającej weryfikację formalnej poprawności działań podjętych przez banki w tym zakresie. Tego typu działania podejmowane są również w trakcie aktualizacji kwartalnych ocen BION.

 

Depozyty banków spółdzielczych

Depozyty w bankach spółdzielczych wzrosły w ciągu I półrocza 2018 r. o 1,2 %, (w sektorze bankowym o 4,7 %) do 116,6 mld zł.

FXMAG biznes banki spółdzielcze w i półroczu 2018 r banki knf 2Wykres 3.9 Banki spółdzielcze – dynamika depozytów

Największy wpływ na przyrost depozytów miały depozyty osób prywatnych – ich wzrost jest silnie skorelowany ze wzrostem depozytów ogółem. Było  to związane ze wzrostem przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w 2017 r., spadkiem bezrobocia oraz z wypłatami z programu 500+.

FXMAG biznes banki spółdzielcze w i półroczu 2018 r banki knf 3Wykres 3.10 Banki spółdzielcze – wartość depozytów

Depozyty osób prywatnych przewyższają należności banków spółdzielczych od sektora niefinansowego. Sytuacja taka jest charakterystyczna dla spółdzielczości bankowej na całym świecie.

FXMAG biznes banki spółdzielcze w i półroczu 2018 r banki knf 4Wykres 3.11 Relacja kredytów sektora niefinansowego do depozytów tego sektora (%)

Nadwyżka depozytów nad kredytami jest lokowana w bankach zrzeszających oraz w instrumentach dłużnych.

FXMAG biznes banki spółdzielcze w i półroczu 2018 r banki knf 5Wykres 3.12 Stopy procentowe NBP

 

Wyniki finansowe i efektywność

Wynik finansowy netto banków spółdzielczych zmniejszył się w stosunku do czerwca 2017 r. o 15,3% (do 374,1 mln zł). Stratę netto w łącznej kwocie 25,3 mln zł poniosł o 5 banków.

FXMAG biznes banki spółdzielcze w i półroczu 2018 r banki knf 6Wykres 3.13 Banki spółdzielcze – rozliczenie zmian głównych składników rachunku wyników

Głównym czynnikiem wzrostu był wynik odsetkowy. Drugim czynnikiem wzrostu były pozostałe przychody i koszty, czyli operacje jednorazowe oraz zmniejszenie rezerw na przyszłe zobowiązania. Najsilniej na obniżenie wyniku oddziaływał wzrost salda rezerw celowych na należności. Drugim czynnikiem silnie oddziaływującym negatywnie na wynik netto był wzrost kosztów operacyjnych silniejszy niż wzrost wyniku działalności bankowej.

 

Efektywność

Wynik działalności bankowej w czerwcu 2018 r. zwiększył się o 4,1 %, w stosunku do czerwca 2017 r., przy wzroście kosztów operacyjnych o 5,4 % . W konsekwencji zwiększył się wskaźnik C/I w stosunku do czerwca 2017 r

FXMAG biznes banki spółdzielcze w i półroczu 2018 r banki knf 7Wykres 3.14 ROA, ROE oraz C/I krajowych banków komercyjnych i banków spółdzielczych

Wskaźniki ROA, ROE oraz C/I zachowywały się podobnie zarówno w bankach dużych (powyżej 500 mln zł aktywów), jak i mniejszych. W przypadku banków o aktywach mniejszych niż 500 mln zł zwraca uwagę wyraźnie wyższy wskaźnik C/I, co oznacza, że koszty działania tych banków w większym stopniu obciążają wyniki działania niż dzieje się to w większych bankach.

FXMAG biznes banki spółdzielcze w i półroczu 2018 r banki knf 8Wykres 3.15 ROA, ROE oraz C/I banków spółdzielczych wg grup aktywów

 

źródło: www.knf.gov.pl

Czytaj także: Banki spółdzielcze - ogólna charakterystyka sektora

Na koniec czerwca 201 8 r. działał o 550 banków spółdzielczych, z czego 350 było zrzeszonych w BPS SA w Warszawie, a 198 w SGB - Banku SA w Poznaniu. Poza zrzeszeniami działają Krakowski Bank Spółdzielczy oraz Bank Spółdzielczy w Brodnicy  Wykres 2.1 Zmiany podsta wowych wielkości charakteryzują.. Czytaj
Banki spółdzielcze - ogólna charakterystyka sektora

FXMAG

Portal i jedyny w Polsce magazyn Inwestora Indywidualnego. FXMAG wspiera swoich czytelników, zapewniając dostęp do szerokiej bazy edukacyjnej i na bieżąco informując o najważniejszych wydarzeniach rynkowych i gospodarczych z zakresu rynku Forex, akcji, kryptowalut oraz inwestycji alternatywnych. 

Przejdź do artykułów autora
Zamknij

Koszyk