• Sklep
  • Odbierz prezent
Analiza fundamentalna - jak analizować spółki giełdowe przy użyciu wskaźników rynku kapitałowego?
Z artykułu dowiesz się:

- Jak konstruować wskaźniki rynku kapitałowego?

- Jak interpretować te wskaźniki w kontekście aktualnej ceny rynkowej spółki?

 W procesie analizowania spółek notowanych na rynkach publicznych, podstawą każdej analizy są sprawozdania finansowe. Dzięki analizie fundamentalnej ogólnie, czy też samej analizie sprawozdań finansowych możemy ocenić aktualną kondycję majątkową i finansową danej spółki. Jednakże, aby ocenić skutki inwestycji w spółkę przy danym poziomie kursu jej akcji, sprawozdania finansowe mogą nam nie wystarczyć. Tu z pomocą przychodzi nam analiza techniczna lub wskaźniki rynku kapitałowego, którymi zajmiemy się w tym artykule.

 

Wskaźniki rynku kapitałowego

Wybierając spółkę, w której akcje chcielibyśmy zainwestować, powinniśmy sprawdzić, jaka jest jej sytuacja z perspektywy fundamentalnej. W szczególności powinniśmy uwzględnić analizę sprawozdania finansowego spółki. Jeżeli na podstawie przeprowadzonej analizy fundamentalnej ocenimy, że spółka ma dobrą sytuację finansową, możemy zainteresować się możliwością kupna akcji takiej spółki.

Aby móc ocenić czy aktualna cena akcji danej spółki jest ceną, po której warto dokonać zakupu, możemy sięgnąć po narzędzia analizy technicznej. Nie zawsze jednak mamy odpowiednią wiedzę i umiejętności, aby móc je zastosować. Łatwo jest również błędnie interpretować pojawiające się formacje. Nie zawsze również mamy czas na dogłębną analizę od strony technicznej. Skoro jednak wcześniej analizowaliśmy sprawozdanie finansowe danej spółki, znamy już część danych koniecznych do zbudowania prostych wskaźników rynku kapitałowego. Wystarczy, że dodamy do nich dane o cenie rynkowej akcji. W ten sposób będziemy mogli zbudować bardzo pomocne wskaźniki, które w szybki sposób rozświetlą nam sytuację związaną ze stosunkiem ceny rynkowej do czynników fundamentalnych.

 

Wskaźnik Cena/Zysk

Jednym z najbardziej istotnych wskaźników rynku kapitałowego jest wskaźnik Cena/Zysk zapisywany w skrócie jako C/Z lub P/E. Wskaźnik ten mówi nam, w ciągu ilu lat zyski spółki przypadające na zakupione przez nas akcje, pokryłyby koszt ich kupna (przy założeniu niezmienności poziomu zysku każdego roku).

Wzrost wartości tego wskaźnika można interpretować jako gotowość inwestorów do zapłacenia wyższej ceny za taki sam poziom zysku spółki. Inwestorzy widzą więc dobre perspektywy dla spółki, skoro są w stanie czekać nawet wiele lat na zwrot z inwestycji. Spadek wartości wskaźnika może zaś sugerować, że w oczach inwestorów perspektywy spółki pogorszyły się.

Przy jakiej wartości wskaźnika należałoby więc kupować akcje spółki? Nie sposób udzielić jednoznacznej odpowiedzi. Można zaufać ocenie rynku i inwestować w spółki o wysokiej wartości wskaźnika. Rynek może się jednak mylić. Można więc próbować wyszukiwać spółki, których wartość rynkowa wydaje nam się zaniżona. Jednocześnie racjonalnym postępowaniem wydawałoby się wystrzeganie się spółek o zawyżonej przez rynek wartości. Często zdarza się, że inwestorzy bezzasadnie windują cenę akcji danej spółki, pomimo faktu, iż brak jest fundamentalnych przyczyn dla wzrostu ceny.

Jak jednak ocenić czy wartość rynkowa spółki jest zawyżona lub zaniżona? Przykładowo, można porównać wartość wskaźnika C/Z danej spółki, z wartościami tego wskaźnika dla innych spółek z branży, w której spółka działa. Jeżeli brak jest notowanych na rynku publicznym spółek o podobnym profilu działalności, można znaleźć podobne branże, w których struktura aktywów i pasywów bilansu jest podobna. Jeżeli wartość wskaźnika C/Z odbiega znacząco od wartości tego wskaźnika dla innych wybranych w ten sposób spółek, może to być dla nas sygnał ostrzegawczy mówiący o zawyżonej lub zaniżonej cenie.

Sama konstrukcja wskaźnika C/Z jest bardzo prosta. Możemy otrzymać go poprzez iloraz jednostkowej ceny akcji oraz zysku z ostatniego roku przypadającego na jedną akcję.

Wskaźnik C/Z (P/E) - wzór a

 

Alternatywną metodą jest iloraz wartości rynkowej wszystkich akcji w stosunku do zysku netto za ostatni rok. Otrzymamy identyczny wynik, choć pierwsza metoda wydaje się dużo czytelniejsza i prostsza w użyciu.

Wskaźnik C/Z- wzór b

 

Przykładowo, jeżeli cena jednej akcji wynosi 80 zł, a zysk przypadający na jedną akcję to 10 zł, wtedy:

Wskaźnik C/Z - przykład

 

Oznacza to, że przy niezmiennym poziomie zysków, pokryłyby one koszt zakupu akcji po 8 latach. Należy jednak pamiętać, że w rzeczywistości rzadkością jest sytuacja, w której całą kwotę zysku przeznaczałoby się na dywidendę dla akcjonariuszy.

Możliwa jest również ujemna wartość wskaźnika, w przypadku gdy zamiast zysku będziemy mieli do czynienia ze stratą. W takiej sytuacji nie sposób interpretować tego wskaźnika w kontekście okresu zwrotu z inwestycji.

 

Wskaźnik Cena/Wartość księgowa

Bardzo podobnym w konstrukcji wskaźnikiem jest wskaźnik ceny do wartości księgowej (C/WK lub P/BV). Jego znaczenie jest jednak inne. Wskaźnik ten informuje o stosunku ceny rynkowej akcji do wartości księgowej spółki. Czym jest wartość księgowa? Jest to różnica pomiędzy sumą aktywów (majątkiem) a sumą kapitałów obcych (zobowiązań i rezerw). Tak więc wartość księgowa to nic innego jak kapitały własne spółki.

Wskaźnik ten można obliczyć na dwa sposoby. Pierwszy z nich można zastosować używając wartości rynkowej całej jednostki oraz wartości kapitałów własnych wynikających z bilansu. Wartość rynkową jednostki możemy wyznaczyć mnożąc liczbę wszystkich akcji przez cenę jednostkową akcji.

Wskaźnik C/WK - wzór a

 

Drugą metodą jest uwzględnienie ceny jednostkowej akcji oraz ilorazu liczby akcji i wartości kapitałów własnych.

Wskaźnik C/WK - wzór b

 

Przykładowo, jeżeli kapitały własne wynoszą 20 tys. zł, liczba akcji to 100 tys., a cena jednostkowa akcji to 2 zł:

Wskaźnik CWK - przykład

 

Jak interpretować wskaźnik C/WK? Wskaźnik ten mówi nam jaką kwotę musimy zapłacić za jedną jednostkę aktywów netto spółki (aktywów, które pozostałyby po spłacie przez nią wszystkich zobowiązań). W powyższym przypadku, za 1 zł aktywów netto, musielibyśmy zapłacić na rynku 10 zł. Wysoka wartość wskaźnika może oznaczać przewartościowanie takiej spółki. Z drugiej jednak strony może wskazywać na wysokie zaufanie inwestorów do niej.

Niska wartość zaś, może być dobrą okazją inwestycyjną, jednak być może ma ona uzasadnione powody, gdyż inwestorzy dostrzegają negatywne czynniki dla dalszej działalności spółki. Jeżeli wartość wskaźnika będzie niższa niż 1, teoretycznie możliwe staje się wrogie przejęcie. Np. przy wartości wskaźnika C/WK na poziomie 0,4, można kupić spółkę której wartość aktywów netto wynosi 1 mln zł, za raptem 400 tys. zł. Następnie można podjąć decyzję o likwidacji spółki, spłacić wszystkie zobowiązania i cieszyć się 600 tys. zł zysku. Oczywiście w rzeczywistości nie jest to takie proste (abstrahując zupełnie od statusu prawnego takich przejęć), a zysk może okazać się mniejszy niż wskazany tutaj, jednak mechanizm pozostaje ten sam. Warto jednak pamiętać o tym i uważać w przypadku spółek o skrajnie niskiej wartości tego wskaźnika.

Wskaźnik Cena/Wartość księgowa może przyjąć również wartość ujemną. Na spółki o ujemnej wartości tego wskaźnika trzeba szczególnie uważać. Ujemna wartość nie może rzecz jasna wynikać z ujemnej ceny akcji. Jeżeli więc wskaźnik przyjmuje wartość ujemną, oznacza to, że ujemną wartość przyjęły kapitały własne. Jak interpretować taką sytuację? Ujemna wartość kapitałów własnych oznacza, że suma zobowiązań i rezerw przekroczyła sumę aktywów. W związku z tym, nawet w przypadku sprzedaży całego majątku, nie uda się spełnić wszystkich roszczeń wobec wierzycieli spółki. Po sprzedaży całego majątku, spółce wciąż pozostaną niespłacone długi. Jednostki znajdujące się w takiej sytuacji, stają przed realnym widmem bankructwa, a inwestowanie w nie jest niezwykle niebezpieczne.

 

Wartość informacyjna wskaźników rynku kapitałowego

Wskaźniki C/Z oraz C/WK są narzędziami niezwykle prostymi w użyciu. Również ich interpretacja nie nastręcza wielkich problemów. Należy jednak bardzo ostrożnie podchodzić do tych wskaźników. Mają być one pomocą w ocenie odpowiedniego momentu kupna akcji. Nie można jednak stosować ich w oderwaniu od dogłębnej analizy fundamentalnej. Jeżeli nie znamy spółki i jej sytuacji, nieodpowiedzialnym byłoby podejmowanie decyzji inwestycyjnych jedynie w oparciu o te dwa wskaźniki. Dobrze jest również analizować wycenę rynkową spółki przy użyciu obydwu wskaźników łącznie, a nie tylko jednego z nich. Można np. przypisać jednemu ze wskaźników wagę np. 40%, a drugiemu 60% i na tej podstawie dokonać wyceny spółki, porównując ją z innymi spółkami z branży lub spółkami o podobnej strukturze bilansu. Oczywiście wartości te mogą być inne niż 40% i 60%. Wszystko zależy od doświadczenia inwestora, sytuacji rynkowej oraz branży,w której dana spółka działa.

Nie sposób jednak opierać się w swoich decyzjach inwestycyjnych tylko na tych dwóch wskaźnikach. Takie postępowanie byłoby krótkowzroczne i szybko mogłoby spowodować poniesienie znacznych strat. Jeżeli jednak stosuje się te wskaźniki w połączeniu z uprzednią analizą fundamentalną, wykonaną w rzetelny sposób, wskaźniki te mogą stać się pomocnym narzędziem w określeniu momentu wejścia w inwestycję lub wyjścia z niej.

Warto pamiętać, że wartości wskaźników dla danej spółki powinniśmy odnosić do innych spółek w branży, jak i do całego rynku publicznego. W ich ocenie należy brać również pod uwagę cykle koniunkturalne i wpływ tych cykli na sektor, w którym działa jednostka. Identyczną wartość wskaźnika możemy różnie interpretować w zależności od tego czy mamy do czynienia z hossą czy bessą, nie mówiąc już o widmach poważnych kryzysów, wykraczających poza rynki finansowe.

Wartości omawianych tu wskaźników dla notowanych spółek udostępnia na swojej stronie internetowej Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie w skrócie GPW. Dobrze jest jednak wiedzieć jak wskaźniki te są konstruowane, aby umieć je wyliczyć na własną rękę. Może to być szczególnie przydatne w przypadku debiutów giełdowych.

 


Kamil Marszycki

Analityk finansowy specjalizujący się w rynkach akcyjnych. Zainteresowany finansami behawioralnymi i wpływem rachunkowości na wycenę spółek. Wyznaje zasadę głoszącą, że nawet w najgorszych sytuacjach można odnaleźć perspektywę osiągnięcia sukcesu.

Przejdź do artykułów autora
Zamknij

Koszyk